zesde ziekte

De zesde ziekte bij baby of kind

De zesde ziekte is een virusziekte. Vooral kinderen tussen de zes maanden en drie jaar krijgen de ziekte. Wat is de zesde ziekte precies en hoe herken je het?

Wat is de zesde ziekte?

De zesde ziekte is, net als de waterpokken, een kinderziekte en wordt veroorzaakt door het herpesvirus. De zesde ziekte komt niet vaak voor en is onschuldig. Je baby of kind krijgt eerst hoge koorts en daarna rode vlekken en bultjes op zijn lichaam. Iedereen kan de ziekte krijgen. Vooral kinderen tussen de zes maanden en drie jaar krijgen de zesde ziekte. Onder kinderen jonger dan twee jaar is het zelfs de meest voorkomende vlekjesziekte.

In de winter en het voorjaar loopt je kind de meeste kans besmet te raken. De incubatietijd varieert tussen de vijf en de veertien dagen en is gemiddeld tien dagen. De ziekte is vervelend, maar het is niet ernstig. Binnen een week is je kind weer beter.

INCUBATIETIJD*: vijf tot veertien dagen
SYMPTOMEN: ineens hoge koorts, daarna rode vlekken
BESMETTELIJK:
vanaf het moment dat je kind koorts heeft totdat alle vlekken zijn verdwenen
RISICO VOOR ZWANGEREN: nee

*De tijd die verstrijkt tussen de besmetting en de eerste symptomen.

Oorzaak de zesde ziekte

De zesde ziekte wordt veroorzaakt door het herpesvirus, type 6 en 7. Het virus zit in de keel van besmette mensen. Het virus wordt verspreid via druppeltjes in de lucht. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij hoesten, niezen of praten. Als je de besmette deeltjes inademt, raak je besmet.

Symptomen de zesde ziekte

De zesde ziekte begint meestal met plotseling hoog oplopende koorts (39,0 – 40,5 graden), zonder verdere ziekteverschijnselen. De koorts kan drie tot vijf dagen aanhouden, om dan – even plotseling als hij is gestegen – weer te zakken. En nét op het moment dat je denkt dat je kind weer beter is, verschijnen de eerste kleine, bleekrode vlekken.

De weinig opvallende uitslag begint op de romp, daarna is de nek aan de beurt en soms verschijnen er ook vlekjes op de armen en benen. De uitslag jeukt niet en is een paar dagen later alweer volledig verdwenen. Soms gaat de ziekte gepaard met een milde luchtweginfectie, een middenoorontsteking en/of gezwollen klieren in de hals.

Na de eerste infectie blijft het virus in het lichaam aanwezig en vermenigvuldigt het zich in de speekselklieren. Bij mensen met een heel lage weerstand kan het virus opnieuw geactiveerd worden en koorts, huiduitslag of nierfalen veroorzaken.

Heeft je kind huiduitslag? Check deze handige rode vlekkenwijzer. 

zesde ziekteDit kind met de zesde ziekte heeft last van rode vlekjes .

Is de zesde ziekte besmettelijk?

De zesde ziekte is niet heel erg besmettelijk. De ziekte wordt overgebracht via speeksel, ongeveer een dag of tien voordat je kind ziek wordt. Ook kan het virus worden overgedragen door bloedtransfusie, orgaandonatie of via de placenta. Vanaf het moment dat je kind koorts heeft totdat alle vlekjes zijn verdwenen, kan je kind anderen besmetten.

Hoe lang de ziekte besmettelijk blijft, is niet zeker. Na infectie blijft het virus in het lichaam aanwezig, waardoor de ziekte mogelijk lange tijd besmettelijk blijft. Heeft je kind de ziekte gehad, dan kan hij het niet nog een keer krijgen. Hoe vaak de ziekte voorkomt, is niet duidelijk. Waarschijnlijk hebben de meeste kinderen onder de twee jaar wel een infectie met het virus doorgemaakt.

Risico’s: de zesde ziekte en zwangerschap

Het virus is niet heel erg besmettelijk en is dan ook niet gevaarlijk in de zwangerschap. Als je in de buurt bent gekomen met een kind dat de zesde ziekte had, hoef je je geen zorgen te maken. Er is geen risico voor jou of je ongeboren baby.

Wanneer de huisarts inschakelen?

Als je kind de zesde ziekte heeft, hoef je niet naar de huisarts. Bel alleen de dokter als je kind jonger is dan drie maanden of als je kind steeds zieker wordt. Jij kent je kind het best, dus neem contact op met je huisarts als je het niet vertrouwt.

Schakel zeker de huisarts in als je kind de zesde ziekte heeft en:

  • de koorts houdt langer aan dan drie dagen
  • te weinig of niet drinkt
  • steeds moet overgeven
  • suf wordt
  • benauwd of heel snel gaat ademen

Wat kun je tegen de zesde ziekte doen?

De zesde ziekte is een virusziekte. Behandeling of medicijnen zijn niet nodig, want de ziekte gaat vanzelf over. Als je kind hoge koorts heeft, kun je eventueel paracetamol geven. Lees voor gebruik altijd goed de bijsluiter.

Kleed je kind ook niet te warm aan als hij koorts heeft, want hij moet de warmte kwijt kunnen. Laat hem veel drinken en rustig op bed liggen. Als de koorts is gezakt en de vlekjes verschijnen, voelt je kind zich waarschijnlijk al wat beter. Het is niet nodig om de huisarts te bellen. Je kind is meestal binnen een week weer hersteld.

Mag je kind naar het kinderdagverblijf?

Het is niet duidelijk hoe lang de zesde ziekte besmettelijk is. Als je kind zich verder goed voelt, kan hij naar het kinderdagverblijf of naar school gaan. De zesde ziekte is al besmettelijk voordat iemand klachten krijgt. Thuisblijven helpt niet om te voorkomen dat anderen ziek worden. Vertel aan de leidster of leerkracht als je kind de zesde ziekte heeft. Zij kunnen in overleg met de GGD andere ouders informeren. Ouders kunnen dan letten op de klachten van de zesde ziekte bij hun kind. 

Valt de zesde ziekte binnen Rijksvaccinatieprogramma?

Er is geen vaccin om de zesde ziekte te voorkomen. Je kunt wel zelf een paar maatregelen nemen om de ziekte niet te krijgen door bij hoesten of niezen:

  • Een papieren zakdoek te gebruiken. Als je die niet hebt, kun je in de plooi van je elleboog hoesten of niezen.
  • Een zakdoek maar één keer te gebruiken.
  • Daarna je handen te wassen.
  • Je hoeft niet uit de buurt te blijven van mensen die hoesten of niezen, maar pasgeboren baby’s kun je beter wel uit hun buurt houden.
  • Leer kinderen ‘netjes’ te hoesten en te niezen.

Waarom de naam ‘de zesde ziekte’?

Er zijn verschillende vlekjesziekten en die werden vroeger aangegeven met een nummer. Dus: de mazelen (1), roodvonk (2), rodehond (3), ziekte van Filatov-Dukes (4, een variant van rodehond) en Erythema infectiosum (5, beter bekend als de vijfde ziekte).

Wat is het verschil tussen de zesde en de vijfde ziekte?

Het verschil tussen de zesde en de vijfde ziekte is heel duidelijk. De vijfde ziekte begint met felrode vlekjes op de wangen. Bij de zesde ziekte heeft je kind eerst paar dagen flinke koorts en daarna verschijnen de vlekjes.

Lees hier meer over de vijfde ziekte.