babyvoeding maken

Babyvoeding: potje of zelf maken?

Geef jij je baby voeding uit een potje of maak je het zelf? We hebben de verschillen op een rij gezet, zodat je zelf kan bepalen wat het beste bij jou en je baby past.

Van melk naar vaste voeding

Als je baby vier maanden is, mag je voor het eerst vast voedsel geven. In eerste instantie gaat het om ‘oefenhapjes’ om je baby te laten wennen aan vast eten. Deze eerste hapjes bestaan uit wat gepureerd fruit of groente. Als je kind zes maanden is, heeft hij pas echt bijvoeding nodig. Alleen melk is dan niet meer voldoende om alle benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen. Ook dan begin je met gepureerd fruit of groente. 

Langzaamaan mag je kind steeds meer verschillende producten gaan eten. En vanaf zijn eerste verjaardag mag je kind met de pot mee eten. Tot die tijd kun je zelf hapjes voor je baby maken, of kiezen voor potjes babyvoeding. 

Wat is gezonder?

Hoewel je vaak hoort dat vers bereid eten gezonder is dan alles wat uit een potje of pakje komt, geldt dat niet voor babyvoeding uit potjes. Een groentemaaltijd of fruithap uit een potje is net zo gezond als een zelfgemaakt prakje. 

In 2016 is er een onderzoek gedaan waarbij wetenschappers 278 potjes babyvoeding vergeleken met 408 zelfgemaakte babyhapjes (op basis van recepten uit kookboeken voor babyvoeding). De onderzoekers concludeerden dat de zelfgemaakte hapjes gemiddeld 26 procent meer calorieën en 44 procent meer vet te bevatten dan de potjes. Ook bleek bij 50 procent van de zelfgemaakte hapjes het aantal calorieën boven de aangeraden calorieëngrens voor baby’s uit te komen. Daarnaast bleek dat er in de potjes meer variatie aan groente zat. 

Natuurlijk hangt het er bij zelfgemaakte hapjes helemaal vanaf hoeveel groenten en andere voedingsmiddelen je er zelf eraan toevoegt. Maar wat het onderzoek wel aantoont, is dat een potje een gezonde keuze is. Het is zeker niet minder gezond dan zelfgemaakte babyvoeding. 

In Nederland zijn er strenge regels als het gaat om potjesvoeding. Er zijn artsen en diëtisten betrokken bij de bereiding. Hierdoor ben je ervan verzekerd dat de hoeveelheid voedingsstoffen in een potje voldoet aan de behoefte van je baby op de leeftijd die op het etiket staat. Bovendien wordt het zo bereid dat alle vitamines bewaard blijven en zijn er strenge eisen wat betreft conserveer- en bestrijdingsmiddelen. Op het etiket lees je precies wat er allemaal in een potje zit.

Smaken verschillen

Dat potjesvoeding net zo gezond is als zelfgemaakte voeding, meldt ook het Voedingscentrum. Zij wijst er wel op dat het nadeel van potjes is dat er meestal verschillende groentes in vermengd zijn, waardoor je baby niet goed kan wennen aan ‘losse’, pure smaken. Daarom wordt aangeraden om in het begin potjes met één soort groente of fruit te kopen: dus alleen wortel, of alleen broccoli, of alleen peer, etc. 

De eerste twee jaar zijn heel belangrijk voor de smaakontwikkeling van je kind. Of je nu zelf hapjes maakt, potjes gebruikt, of het afwisselt; variëren in smaak is een goed idee. Zo kan je kind wennen aan verschillende soorten smaken en structuren.

Voedingsstoffen

Gevarieerde voeding voor je baby is niet alleen belangrijk voor z’n smaakontwikkeling, maar ook om ervoor te zorgen dat hij alle benodigde voedingsstoffen binnenkrijgt. Vanaf zes maanden hebben baby’s naast borstvoeding of flesvoeding vaste voeding nodig om genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen.

Zo hebben baby’s vanaf zes maanden ijzer nodig. De hoeveelheid ijzer die in borstvoeding zit, is dan niet meer genoeg. Er bestaan potjes babyvoeding waar extra ijzer aan toe is gevoegd, maar dit soort toevoegingen zijn in principe onnodig. Zorg voor een gevarieerd eetpatroon en kies af en toe voor ijzerrijke producten, dan krijg je baby voldoende ijzer binnen. IJzer zit bijvoorbeeld in broccoli, peulvruchten, spinazie, volkorenbrood en vlees. Hier nog meer voeding met ijzer.

Baby’s hebben ook vet nodig voor hun ontwikkeling: de goede, onverzadigde vetten. Vet is onder andere belangrijk voor de groei van je kind, voor de weerstand en de motorische ontwikkeling. Als je zelf hapjes maakt, is het dus goed om tijdens de bereiding olijfolie of (vloeibare) boter te gebruiken. 

Babyvoeding zelf maken

Als je thuis een prakje voor je baby maakt, kun je er zelf voor zorgen dat alle voedingsstoffen die je kind nodig heeft erin verwerkt worden. Hou hierbij wel in de gaten wat je baby op een bepaalde leeftijd nodig heeft en welke voedingssoorten op dat moment geschikt zijn. Als je daar rekening mee houdt, dan is een zelfgemaakt hapje zeker net zo gezond als de voeding in een potje. 

Moeilijk is het maken van een maaltijd voor je baby in elk geval niet. Het enige wat je nodig hebt zijn verse ingrediënten, eventueel een fornuis om het eten op te bereiden en een staafmixer, foodprocessor of blender om het eten te pureren of fijn te maken.

Gebruik geen zout, dat kunnen de nieren van je baby nog niet goed verwerken. Om die reden is het ook belangrijk om met verse producten te koken. Gebruik geen ingeblikte of potten groenten, daar is vaak zout aan toegevoegd. Kook of stoom de ingrediënten en pureer het daarna fijn met een staafmixer of blender, of prak het met een vork. Begin je net met de hapjes of heeft je kind nog wat moeite met slikken, pureer het dan fijn. Later kun je het grover pureren, wat goed is voor de mondmotoriek van je kind. Lees hier hoeveel zout je kind per dag mag hebben. 

Voor- en nadelen 

Of je kiest voor een potje of een zelfgemaakte hap, hangt er vooral vanaf van wat er bij jou en je baby past. Het heeft allebei voor- en nadelen:  

Zelfgemaakte hapjes

Voordelen

  • Als je zelf hapjes maakt, weet je precies welke ingrediënten je baby binnenkrijgt. 
  • Je kunt zelf bepalen hoe fijn je het pureert. 
  • Je baby krijgt pure smaken te proeven (tenzij je verschillende groenten mixt). 
  • Je kunt eindeloos variëren met smaken. 
  • Zelf hapjes bereiden is over het algemeen goedkoper dan potjesvoeding. 

Nadelen

  • Het kost wel wat tijd om zelf babyvoeding te maken. 
  • Je kookt soms twee keer op een dag, want je kind kan en mag nog niet alles eten wat jij eet. 
  • Soms hebben baby’s wat meer moeite met het verteren van zelfgemaakte voeding.

Potjesvoeding

Voordelen

  • Het grote voordeel van potjesvoeding is dat het weinig tijd kost. Even opwarmen en klaar. 
  • Potjes zijn handig voor onderweg: je hoeft het niet gekoeld te bewaren (als de verpakking nog niet open is geweest). 
  • De hoeveelheid voedingsstoffen in een potje voldoet aan de behoefte van je baby op de leeftijd die op het potje vermeld staat. 
  • Babyvoeding uit een potje is goed verteerbaar voor baby’s van de leeftijd die op het potje vermeld staat. 

Nadelen

  • In een potje worden vaak verschillende groenten met elkaar gemengd, waardoor er een soort eenheidssmaak ontstaat. 
  • De smaak van het hapje wordt door het steriliseren ook nog wat afgevlakt.
  • Er zijn veel verschillende smaken potjesvoeding, maar je kan niet zo veel variëren als dat je met zelfgemaakte hapjes zou kunnen doen. 

Afwisselen kan natuurlijk ook: heb je wat minder tijd of geen zin om zelf iets te maken, dan kies je voor een potje. Heb je de juiste ingrediënten in huis en wat meer tijd, dan kook je iets lekkers voor je baby. Jij kijkt wat jou het beste uitkomt en je kind went aan verschillende smaken en structuren.

Babyhapjes invriezen en opwarmen: 6 tips

Heb je ergens een uur over? Kook verschillende groenten, aardappels en rijst of pasta. Maak combinaties, pureer en vries het in. Nog makkelijker: haal bij het avondeten een schep uit elke schaal achter (vóór je losgaat met zout en kruiden). Vries dat in voor later.

  1. Gebruik altijd vers fruit en verse groenten. Vries snel in na het kopen, plukken of rooien. Zo blijven de meeste vitaminen behouden. 
  2. Ontdooi hapjes in de koelkast. Doe dit liever niet op het aanrecht: de buitenkant ontdooit het snelst, daar vormen zich al bacteriën terwijl het binnenste deel nog bevroren is.
  3. Opwarmen in een pan of au bain-marie. Zo worden alle bacteriën gedood. Laat het even afkoelen voor het opdienen. 
  4. Opwarmen in de magnetron. Reken voor de magnetron per grootte van 1 eetlepel ongeveer 20 tot 30 seconden op 750 watt. Roer na de helft van de tijd het hapje goed door. Sommige plekken worden heel heet, anderen kunnen lauw blijven. Roer het hapje nog een keer goed door als het klaar is. Proef of voel altijd eerst zelf even of het eten niet te heet is, voordat je je baby een hapje geeft.
  5. Houdbaarheid. Ingevroren groente- en fruithapjes kun je maximaal drie maanden bewaren in de vriezer. Tip: plak een label op de bakjes met daarop de datum waarop je het bereid hebt. 
  6. Niet opnieuw invriezen. Een ontdooid hapje kun je niet opnieuw bewaren of invriezen. Blijft er iets over, gooi dat dan weg.