toeschietreflex

Toeschietreflex opwekken: hoe doe je dat?

De toeschietreflex is een natuurlijke reactie van je lichaam, die ervoor zorgt dat er melk uit je borsten komt als je borstvoeding geeft. Soms is het nodig de toeschietreflex op te wekken. Als je moe of gestrest bent bijvoorbeeld, of bij het kolven. Hoe kun je je toeschietreflex een handje helpen?

Wat is de toeschietreflex?

Geef je borstvoeding en leg je je baby aan, dan voel je al snel de melk toestromen. Dit kan een apart gevoel zijn in je borsten, we noemen dat het toeschietreflex. In het begin, of als je veel stuwing hebt, kan dit best een beetje pijnlijk zijn. Maar meestal voelt het als een lichte tinteling, of prikt het een beetje. De toeschietreflex wordt veroorzaakt door het hormoon oxytocine.

Zo werkt de toeschietreflex

Als de toeschietreflex vanzelf op gang komt, gaat dat als volgt:

  • Je baby neemt je tepel in z’n mond
  • Met z’n tong, kaken en gehemelte masseert hij je tepel en tepelhof
  • De zenuwuiteinden in de tepel en tepelhof geven een signaal af aan je hersenen
  • De hypofyse in je hersenen maakt de hormonen oxytocine en prolactine aan
  • De prolactine zorgt ervoor dat melkkliertjes melk gaan aanmaken
  • En de oxytocine zorgt ervoor dat de spiertjes rond de melkklieren samentrekken en de melk naar buiten komt

Beide borsten

De toeschietreflex komt in beide borsten tegelijk op gang. Dit betekent dat als je begint met je rechterborst, er ook melk uit je linkerborst kan komen. Het kan dus handig zijn om een zoogkompres in je voedingsbeha te doen aan de kant van de borst waar je niet mee voedt of kolft.

Toeschietreflex tijdens kolven

Bij de meeste moeders werkt het toeschietreflex vanzelf als je baby aan de borst begint te drinken. Maar als je kolft, kan het best zijn dat het niet vanzelf gaat. In dat geval moet je het toeschietreflex een handje helpen door het op te wekken. Soms helpt het al om even te ontspannen, door diep in en uit te ademen. Zorg ook dat je het niet koud hebt als je gaat kolven. Als jij je comfortabel voelt, kan je hypofyse oxytocine aanmaken en zal de melk makkelijker toeschieten bij het kolven. Lukt het desondanks niet, probeer dan onderstaande methoden.

Lees ook: Kolven op werk: dit zijn je rechten

Verminderd of geen toeschietreflex

Het is ook mogelijk dat jouw toeschietreflex van nature niet goed (of verminderd) werkt, zowel bij het geven van borstvoeding als bij het kolven. Dat kan allerlei oorzaken hebben, zoals:

  • Stress
  • Vermoeidheid
  • Hormoonrespons werkt niet goed
  • Te weinig stimulatie van de tepelhof door je baby (bijvoorbeeld bij premature baby’s, verlaagde spierspanning)
  • Niet-effectieve drinktechniek van je baby

Tips om de toeschietreflex op te wekken

Bij sommige vrouwen werkt de toeschietreflex van nature niet zo goed. Ook kan hij minder goed werken als je moe of gestrest bent, de baby niet goed hapt of bij het kolven. Er zijn verschillende dingen die je kunt doen om de toeschietreflex te stimuleren.

  1. Rust

    Als je gespannen bent, maakt je lichaam adrenaline aan. Dit zorgt ervoor dat je minder oxytocine aanmaakt. Zorg er dus voor dat je ontspannen bent als je gaat voeden of kolven. Dit doe je door op een rustige plek te gaan zitten en in een comfortabele houding. Doe voor je begint je ogen dicht en haal een paar keer diep adem. Neem verder vooral de tijd. Als je het gevoel hebt op te moeten schieten, zal het alleen maar moeilijker gaan.

  2. Routine en regelmaat

    Je kunt de toeschietreflex conditioneren door steeds op hetzelfde tijdstip en in dezelfde ruimte te voeden of te kolven. Als je jezelf hieraan went, wordt het een routine en zal de toeschietreflex makkelijker vanzelf op gang komen. Je lichaam heeft de reflex dan geconditioneerd. Gevolg hiervan kan wel zijn dat je spontaan melk begint te lekken op de momenten dat je normaal gesproken voedt of kolft, ook als je baby niet bij je is.

  3. Warme borsten

    Als je borsten warm zijn, krijg je makkelijker een toeschietreflex. Dit doe je door een warme kruik of kersenpittenzak tegen je borsten te houden, of je borsten voor het voeden of kolven onder een warme douche te houden. Het kan ook helpen om een washandje dat je onder een warme kraan hebt gehouden, op je borst te leggen.

  4. Masseren borsten

    Je borsten voor en tijdens een voeding of kolfsessie masseren wil ook helpen. Begin aan de bovenkant van je borst. Maak langzame, ronddraaiende bewegingen in de richting van je tepel of kneed je borsten zachtjes.

  5. Masseren tepels

    Je kunt ook je tepel masseren voor een toeschietreflex. Masseer met vlakke hand over je tepel, met een zacht draaiende beweging. Je kunt de je tepel ook zachtjes tussen je vingers heen en weer rollen. Dit lijkt op de beweging die je baby maakt als hij je tepel in z’n mond heeft.

  6. Iets van je baby

    Ga je kolven, dan kan het helpen om een foto of filmpje van je baby bij je te hebben. Als je hiernaar kijkt zal de toeschietreflex waarschijnlijk al snel op gang komen. Dit is ook de reden dat er bij sommige moeders al melk uit de borsten komt als de baby begint te huilen.

  7. Oxytocine neusspray

    Als het met behulp van deze tips niet lukt om je toeschietreflex op te wekken, of als een lactatiekundige heeft opgemerkt dat je geen (of een beperkt) toeschietreflex hebt, kan de huisarts je een speciale neusspray voorschrijven. Het gaat om een neusspray met synthetische oxytocine. Dit middeltje is op recept verkrijgbaar bij de apotheek. Spray voor en eventueel tijdens de voeding de spray in je neus en de toeschietreflex komt binnen enkele minuten op gang. Je kunt de neusspray ook gebruiken bij het kolven. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Let op:

deze neusspray mag je niet gebruiken als je zwanger bent. Het kan er namelijk voor zorgen dat je baarmoeder samentrekt en de bevalling op gang komt.

Christine Bulsing

Lactatiekundige

Christine Bulsing is lactatiekundige en jeugdverpleegkundige bij de jeugdgezondheidszorg. Vanuit haar praktijk Zoete Melk begeleidt ze moeders bij de borstvoeding. Daarnaast geeft ze ook voorlichtingsavonden over borstvoeding voor aanstaande ouders.