Seksuele voorlichting; wanneer begin je?

Eva Broomans

Wat vertel je over seks en wanneer begin je met seksuele voorlichting van je kind? Seksuoloog Eva Broomans geeft tips hoe je Het Gesprek aan kan gaan.

Begin meteen

Eigenlijk kun je niet vroeg genoeg beginnen met seksuele voorlichting. Bij kleine kinderen kun je bijvoorbeeld het fysieke verschil uitleggen tussen jongens en meisjes. Benoem ook altijd alle lichaamsdelen en sla de geslachtdelen niet over. Gebruik hiervoor termen waar jij je prettig bij voelt. Vind je het woord ‘vagina’ vervelend, verzin dan iets nieuws. Anders forceer je jezelf en zal je kind dat merken, waardoor het weer een ‘raar’ onderwerp wordt. Bespreek op tijd met je partner welke termen jullie gaan gebruiken. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.

Maak het gewoon

Integreer de seksuele voorlichting binnen je dagelijks leven. Pak dit niet als een zwaar, beladen onderwerp op, je hoeft er ook niet speciaal voor te gaan zitten. Het is een onderdeel van het bestaan en benader het dan ook op die manier. Er doen zich gedurende de dag voldoende momenten voor om iets te bespreken op het gebied van seks. Vaak begint je kind vanzelf met vragen stellen. Bijvoorbeeld als hij je onder de douche ziet en zich afvraagt hoe het komt dat je er anders uitziet dan hij. Kijk en luister naar je kind. Probeer te achterhalen hoe ver hij is, zodat je op zijn niveau kunt aansluiten.

Geen interesse

Stelt je kind nooit vragen over seks of sekseverschillen? Dan is het misschien goed om er zelf zijdelings over te beginnen. Bijvoorbeeld als je twee mensen ziet zoenen op televisie of dieren ziet paren in de wei. Vertel niet teveel ineens, zorg dat je kind zich veilig voelt als je erover begint en praat positief over seks en relaties.

Verliefdheid bij jonge kinderen

Je kleuter kan al verliefd zijn. Dat kan voor hem heel heftig voelen, maar toch is het echt iets anders dan verliefdheid bij oudere kinderen. Op de basisschool hebben verliefde kinderen meestal nog geen behoefte aan lichamelijk contact. Je kunt je kleuter helpen door te benoemen hoe verliefd zijn voelt. Dat het je vrolijk kan maken maar ook verlegen. En dat het normaal is. Bedenk samen wat het verschil is tussen verliefdheid en vriendschap.

Verder dan je denkt

Kinderen zijn vaak verder dan we denken, dus begin niet te laat met de eerste seksuele voorlichting. Is je kind tussen de vier en acht jaar, vertel dan eens dat jij en je partner het fijn vinden om elkaar te knuffelen en te zoenen. Later, als je kind tussen de acht en tien jaar is, kun je beginnen met praten over seks en waar kinderen vandaan komen. Praten over seksuele opwinding komt meestal pas later aan de orde. Dat bespreken ze waarschijnlijk ook niet met jou maar met leeftijdsgenoten.

Het is handig om vóór de overgang naar de middelbare school te vertellen wat er allemaal gebeurt in de puberteit. Kinderen kunnen al rond hun negende in de (pre)puberteit komen en dan is het handig om te weten wat er te gebeuren staat. Heftige gevoelens, stemmingswisselingen, schaamhaar, borsten, natte dromen, enzovoorts. Je kunt ook een boek kopen over dit onderwerp. Dan hoef je het niet allemaal zelf uit te leggen.

Mama, doe jij het ook?

Je hoeft niet alle vragen van je kind te beantwoorden. Doe wat in jouw geval oké voelt. Maar wees wel open over het waarom. Leg uit dat je iets voor jezelf wilt houden omdat het intiem is.

Als je kind een vraag stelt die je niet letterlijk wilt beantwoorden, bedenk dan hoe je toch antwoord kan geven op een manier die aansluit bij zijn beleving. Als je kind vraagt: ‘Doen jij een papa het ook?’ Dan kun je bijvoorbeeld vertellen dat jullie het fijn vinden om te knuffelen en tegen elkaar aan te liggen maar dat de rest privé is. Zo leert je kind dat het normaal is om dingen voor jezelf te houden.

Geschikte kinderboeken

Er zijn verschillende boeken die kunnen helpen om je kind uit te leggen hoe zijn lichaam en dat van het andere geslacht in elkaar zit. Voorbeeld hiervan zijn:

 

Eva Broomans

Eva Broomans is psycholoog/seksuoloog, moeder van 2 zonen en auteur van het boek ‘Verschil in verlangen’.

Lees hier alles van Eva Broomans

Speciaal voor jou