cito-toetsen

Alles over Cito toetsen

Je kind maakt op de basisschool in acht jaar tijd meerdere Cito toetsen. Wat is een Citotoets en wat betekent een Citoscore?

Wat zijn Cito toetsen?

Cito betekent Centraal Instituut voor ToetsOntwikkeling. Dit instituut ontwikkelt examens en toetsen en neemt deze af. In het reguliere basisonderwijs zijn scholen verplicht om een eindtoets af te nemen. Alle leerlingen van groep 8 maken deze toets. De eindtoets meet de kennis die leerlingen hebben van taal en rekenen. Dit kan de Centrale Eindtoets (vroeger Cito eindtoets) zijn of één van deze vijf andere eindtoetsen:

  • ROUTE 8, een digitale, adaptieve eindtoets van A-VISION.
  • De IEP Eindtoets van Bureau ICE.
  • De Dia-eindtoets.
  • De CESAN Eindtoets.
  • De AMN Eindtoets.

Landelijke trend

Scholen mogen voor andere toetsen kiezen, als die tenminste zijn goedgekeurd door het ministerie van Onderwijs. Vooral de IEP Eindtoets en de ROUTE 8-toets worden steeds vaker door scholieren gemaakt. Het aantal leerlingen dat in 2017 de IEP-toets gaat doen is vergeleken met 2015 verzesvoudigd (naar 45.000). Ook de ROUTE 8-toets wordt populairder. In 2015 maakten bijna 3.500 kinderen deze test, dit jaar zijn het er al vijf keer zoveel. Voor de ‘traditionele’ Centrale eindtoets wordt steeds minder vaak gekozen. In 2017 zal zo’n 60% van de leerlingen deze toets maken, terwijl in 2015 nog zo’n 86% van de achtstegroepers zich over deze toets boog.

Een van de belangrijkste redenen daarvoor is dat de Citotoets drie dagen duurt en de meeste alternatieven twee of drie ochtenden. Een andere reden waarom IEP en Route 8 in populariteit groeien, is omdat deze toetsen zich automatisch aanpassen aan het niveau van het kind. Zijn er bijvoorbeeld vier vragen achter elkaar fout ingevuld, dan daalt de moeilijkheidsgraad van de volgende vraag. Of andersom. Cito doet dat niet.

Cito-score als vergelijkingsmateriaal

De gemiddelde Cito-score van de eindtoets wordt jaarlijks openbaar gemaakt. Zo kun je zien hoe ‘jouw’ school scoort. Een C-score op zich zegt niet zoveel, want het kan zijn dat een zogenaamde zwarte school met een gemiddelde Cito-score kwalitatief hoger onderwijs biedt dan een zogenaamde witte school die ook gemiddeld scoort. Kortom: het is appels met peren vergelijken.

Welke Cito toetsen krijgt je kind?

De eindtoets in groep 8 ken je waarschijnlijk nog van vroeger. Wist je dat kinderen tegenwoordig elk jaar twee Citotoetsen maken? Deze toetsen zijn er:

Citotoetsen voor kleuters zijn sinds 2013 niet meer landelijk verplicht. Scholen mogen zelf bepalen hoe ze de ontwikkeling van hun kleuters volgen. Uit de praktijk blijkt dat veel scholen werken met een test voor kleuters als onderdeel van hun leerlingvolgsysteem. Maar omdat de toets niet verplicht is, dient de uitslag slechts als hulpmiddel voor de leerkracht en is het geen ‘afrekeninstrument’.

Beter onderwijs

Door de toetsuitslagen krijg je informatie over de prestaties van je kind: is de lesstof goed bij hem overgekomen? De school krijgt informatie over het resultaat van het gegeven onderwijs op leerling-, groeps- en schoolniveau. Op basis van deze aandachtspunten kan zo nodig het onderwijs worden verbeterd.

De betekenis van Cito-scores

De score op de Citotoets wordt omgezet naar niveau. De niveauverdeling geeft aan hoe je kind het doet ten opzichte van het landelijke gemiddelde.  De score op een Citotoets wordt meestal weergegeven met een letter (A t/m E) of met de Romeinse cijfers I t/m V.  Hieronder zie je de betekenis van de letters.

Heeft je kind bij de uitslag van de Citotoetsen een letter staan? Kijk dan in het rijtje hieronder:

  • A – 25% – hoogst scorende leerlingen
  • B – 25% – ruim boven tot net boven het landelijk gemiddelde
  • C – 25% – net tot ruim onder het landelijk gemiddelde
  • D – 15% – ruim onder het landelijk gemiddelde
  • E – 10% – laagst scorende leerlingen

Bij de indeling met de cijfers I t/m V wordt uitgegaan van 5 groepen van 20%.

  • I – 20% – ver boven het gemiddelde
  • II – 20% – boven het gemiddelde
  • III – 20% – de gemiddelde groep leerlingen
  • IV – 20% – onder het gemiddelde
  • V – 20% – ver onder het gemiddelde

De school vergelijkt via het Leerlingvolgsysteem de behaalde score van je kind met zijn eerder behaalde scores. Zo zie je hoe de scores zich ontwikkelen en hoe je kind zich dus ontwikkelt. Als je kind continu veel lager of veel hoger haalt dan gemiddeld, zal de school voor passend onderwijs zorgen. Als je kind eenmalig laag of hoog scoort, gebeurt dit niet.

Advies leerkracht is leidend

Alle basisschoolleerlingen krijgen in groep 8 advies over hun middelbareschoolniveau, meestal rond februari. Sinds 2015 is niet meer de eindtoets, zoals de Citotoets, leidend voor het vervolgonderwijs, maar het advies dat de leerkracht geeft. Dit vanwege de kritiek op de eindtoets destijds. Zo’n toets meet het niveau maar op één moment, en kinderen kregen er veel stress van. De leerkrachten kennen de leerlingen veel beter en kunnen ook inschatten of toetsstress of andere factoren leiden tot een onverwachte, afwijkende score. Plus: ze hebben jarenlange toetsresultaten van de kinderen in de computer staan.

Herzien van schooladvies

Wat als je kind hoger scoort op de eindtoets dan het schooladvies? Oftewel: de leerkracht adviseert bijvoorbeeld mavo, maar uit de Cito-eindtoets rolt havo. In dat geval kan je als ouders/verzorgers om een herziening vragen, zodat je een hoger middelbareschoolniveau toebedeeld krijgt. In de praktijk blijkt alleen dat dit niet vaak wordt toegekend.