Freinetonderwijs

Wat is freinetonderwijs?

In het freinetonderwijs speelt ontdekkend leren een grote rol. Er wordt minder met lesmethodes gewerkt dan op andere scholen. Je kind mag zelf mee kiezen wat hij wil leren, wat ervoor zou zorgen dat hij gemotiveerder is. test

Het freinetonderwijs is een soort poldermodelschool dat kinderen voorbereidt op een democratische samenleving. Uitgangspunt van een freinetschool is datgene wat leeft bij de leerlingen. Het idee is dat je pas echt iets kunt leren door te ‘doen’ en door daar met anderen over te communiceren. Het is niet de leraar die eenzijdig bepaalt wat er gebeurt, alles gebeurt in democratisch overleg met de leerlingen.

In de praktijk

Dit type basisschool gaat ervan uit dat kinderen heel verschillend zijn. Leerlingen vertellen elkaar daarover in beeld- en tekstverhalen en gedichten. Deze teksten zijn het uitgangspunt van de taalactiviteiten.

De schooldag begint standaard met de klassenvergadering, waarin volgens een vaste routine de dingen van de dag worden doorgesproken, zoals werkafspraken en het programma van uur tot uur. De dag eindigt met een korte terugblik en een bespreking van de punten die de kinderen en de leerkracht gedurende de dag op het vragenbord hebben geschreven. Leerervaringen en ontdekkingen worden vaak gedeeld via de klassenkrant en een weblog.

Kenmerken van het freinetonderwijs

Freinetscholen vallen onder het algemeen bijzonder onderwijs. Dit zijn de kenmerken van dit type basisschoolonderwijs:

  • Kinderen kunnen zelf onderwerpen aandragen waar ze meer over willen weten.
  • Overleg is belangrijk om kinderen voor te bereiden op een democratische samenleving.
  • De indeling van de klassen is democratisch, met inspraak van ouders en leerlingen.
  • Kinderen hebben een natuurlijke behoefte tot werk en moeten opgevoed worden tot kritische volwassenen. De organisatie van de klas komt tot stand in overleg met de kinderen. Soms kan er bijvoorbeeld besloten worden om de boeken een dag dicht te houden.
  • De leerlingen leren zich te uiten; daartoe is er veel aandacht voor verhalen, tekenen en handvaardigheid.
  • Het leren van de ervaringen van andere kinderen, volwassenen en verschillende culturen staat in dit onderwijs centraal.
  • Er wordt verwacht dat ouders veel bijdragen aan het onderwijs.

Geschiedenis van het freinetonderwijs

Grondlegger van het freinetonderwijs was de Franse onderwijzer en pedagoog Célestin Freinet. Als onderwijzer op een dorpsschooltje ontdekte hij in 1920 dat zijn leerlingen leergierig waren, maar geen interesse hadden in ‘droge’ schoolboeken. Daarom ging hij met ze de natuur in en op pad naar bedrijfjes in de buurt. Over die ervaringen liet hij zijn leerlingen verslagen maken en verhalen in krantjes publiceren. Freinet wilde in het onderwijs de individuele ontwikkeling en leefwereld van ieder kind centraal stellen. Kinderen zouden zich de stof sneller eigen maken als ze het zelf kunnen ontdekken, zonder uitleg vooraf. Daarom richtte hij zijn eigen scholen op.

In 1945 erkende de overheid dat freinetscholen betere resultaten boekten dan reguliere scholen. In 1948 werd toen het Institut Coöpératif de l’Ecole Moderne (ICEM) opgericht. In 1957 ontstond de contactorganisatie voor de diverse freinetgroepen in allerlei landen: de FIMEM (Féderation Internationale des Mouvements de l’Ecole Moderne).

Zit er een freinetscholen bij jou in de buurt?

Er zijn in totaal 25 freinetscholen verspreid door Nederland. Op de website van de Vereniging voor Freitnetpedagogie staat een overzicht van alle freitnetscholen in ons land.