belonen goed gedrag kind

Je kind belonen bij goed gedrag: hoe doe je dat?

Opvoeden draait om balans. Vertel je kind niet alleen wat hij anders moet doen, maar goed gedrag belonen is ook belangrijk. Met deze tips beïnvloed je zijn gedrag op een positieve manier.

Geef duidelijk aan waarom je je kind beloont

Goed gedrag belonen werkt alleen als je kind weet wát hij precies goed heeft gedaan. Zo is de kans groter dat hij zijn goede gedrag zal herhalen. Zeg bijvoorbeeld: ‘Wat fijn dat je na het spelen alles zo netjes hebt opgeruimd’ of ‘Wat goed dat je je bord vanavond hebt leeggegeten.’

Kom je beloning altijd na

Heb je je kind als beloning een middag naar de speeltuin beloofd, hou je dan aan de afspraak. Komt er onverwacht iets tussen? Leg duidelijk uit waarom het nu niet kan doorgaan en spreek meteen nieuwe dag af. Zorg ervoor dat je die afspraak wél nakomt.

Geef je kind regelmatig complimentjes

Een positieve opvoeding, met veel complimenten en positieve feedback, is goed voor het zelfvertrouwen van je kind en voor jullie band. Vooral bij jonge kinderen is dit belangrijk. Je kunt bijvoorbeeld ook een beloningssysteem hanteren, waarbij je bijvoorbeeld stickers plakt om een doel te bereiken (kamer opruimen, potje plassen). Vooral bij peuters en kleuters kan dit goed werken. Bij oudere kinderen kun je beter wat subtieler te werk gaan, omdat te veel gejuich onoprecht op ze kan overkomen.

Beloon hem ook voor dingen die vanzelfsprekend zijn

Moet je je ene kind altijd achter de broek zitten met zijn huiswerk, terwijl de ander dit braaf uit zichzelf doet? Geef dan niet alleen aandacht aan het kind dat niet doet wat er wordt verwacht. Beloon je andere kind ook eens voor zijn goede gedrag, ook al is dit vanzelfsprekend bij hem.

Direct belonen of later verrassen?

Het is misschien verleidelijk om je kind uit enthousiasme direct te belonen. Bij heel jonge kinderen is dit prima: dan is het duidelijk voor ze bij welk gedrag de beloning hoort. Bij oudere kinderen werkt het beter als je het later, op een onverwacht moment, doet. Heeft hij bijvoorbeeld al een paar dagen uit zichzelf zijn slaapkamer opgeruimd? Vertel hem dan aan het eind van de week dat je hier erg blij mee bent en verras hem bijvoorbeeld met een spontaan uitje naar de bioscoop. De verrassing kan positief gedrag nog meer aanwakkeren. Lees hier meer over waarom het belangrijk is om af en toe ‘op date’ te gaan met je kind.

Wees voorzichtig met cadeautjes of extraatjes

Bedenk goed hoe je je kind wilt belonen: is het in verhouding met wat hij heeft gedaan? Mag hij iets uitzoeken in de speelgoedwinkel, wees je er dan van bewust dat je hiermee misschien verwachtingen creëert die niet realistisch zijn. Trek je voortaan elke keer je portemonnee als je trots op hem bent? Wissel materiële en immateriële beloningen af. Je kunt bijvoorbeeld ook zijn lievelingseten maken, een spelletje doen of zijn rug kriebelen. En vergeet niet: een welgemeend compliment of schouderklopje is vaak net zo fijn als iets krijgen.

Goed gedrag belonen moet bijzonder blijven 

Niet elke lieve actie hoeft beloond te worden. Dan is het bijzondere er gauw af én het kan averechts werken. Paai je je kind standaard met een snoepje zodat hij zijn speelgoed opruimt? Dan kan dit zijn enige drijfveer worden en leert hij niet dat opruimen er gewoon bij hoort. Hij leert niet het nut ervan in te zien en wordt niet gemotiveerd het uit zichzelf te doen. Of hij krijgt het idee dat opruimen iets heel vervelends is, anders hoefde het niet te worden beloond.

Belonen is géén omkopen

Waak ook voor omkoopconstructies als: morgen krijg je patat als je nu je spinazie opeet. Een keer is niet erg, maar als je dit regelmatig doet kan je kind op den duur gaan verwachten dat er altijd iets tegenover moet staan als hij doet wat jij wilt. Of juist weigeren iets te doen (of expres ongewenst gedrag vertonen) als hij géén beloning krijgt. Belonen is iets anders dan omkopen. Doe het met name als je blij bent omdat hij iets uit zichzelf heeft gedaan en zorg dat het een verrassing blijft.

Moet je goede prestaties belonen?

Misschien voelt het logisch om je kind te belonen als hij zijn zwemdiploma haalt of een voetbaltoernooi wint. Maar eigenlijk is dit dubbel belonen: het diploma of het winnen zélf is ook een beloning en het fijne gevoel dat dit geeft is genoeg. Natuurlijk is het leuk om een bijzondere prestatie te vieren, maar ook hierbij geldt: overdrijf het niet. De scheidingslijn tussen verwennen en verpesten is soms dun.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen die (te) veel worden geprezen om hun prestaties uiteindelijk onzeker kunnen worden. Ze hebben het gevoel dat ze altijd moeten scoren en vermijden dingen waarvan ze niet zeker weten of ze het kunnen. Lukt iets niet direct, dan geven ze al snel op uit angst dat ze niet de beste worden. En hoe moet het zijn voor een kind dat nooit ergens in uitblinkt? Beloon liever af en toe de inspanning (lekker in bad na de training!) dan de podiumplek.

MEER LEZEN?

 

Speciaal voor jou