iui Intra-Uteriene Inseminatie

IUI (Intra-Uteriene Inseminatie)

IUI staat voor Intra-Uteriene Inseminatie; een vruchtbaarheids-behandeling waarbij de zaadcellen, na bewerking in het laboratorium, direct in de baarmoeder worden ingebracht. IUI is een vorm van kunstmatige inseminatie die wordt toegepast wanneer de man een verminderde zaadkwaliteit heeft.

Andere vormen van kunstmatige inseminatie zijn KIE en KID:

  • KIE (kunstmatige-inseminatie-zaad van eigen partner) houdt in dat de zaadcellen van de eigen partner op het vruchtbare moment van de vrouw het zaad van de man bij de vrouw in de baarmoedermond geplaatst.
  • KID (kunstmatige-inseminatie-met donorzaad) houdt in dat de zaadcellen van een zaaddonor op het vruchtbare moment van de vrouw het zaad van de man bij de vrouw in de baarmoedermond geplaatst.

Wanneer IUI?

IUI (Intra-Uteriene Inseminatie) is de meest toegepaste vruchtbaarheidsbehandeling in Nederland. Deze behandeling wordt toegepast bij koppels waarbij de man een verminderde zaadkwaliteit heeft. Bij koppels waar er bij vruchtbaarheidsonderzoeken geen afwijkingen gevonden worden is er sprake van een onbegrepen vruchtbaarheidsstoornis. Wanneer de kans om op een natuurlijke manier zwanger te worden lager is dan de kans om met IUI zwanger te worden, dan kan IUI toegepast worden.

IUI kan ook gestart worden bij aanwezigheid van antistoffen tegen sperma in het baarmoederhalsslijm (cervixslijm) van de vrouw. Ook voor stellen van wie het zaad van de man is ingevroren vanwege onvruchtbaarheid door een ziekte of bestraling, kan IUI een oplossing zijn. Daarnaast kan een IUI- behandeling gedaan wanneer er sprake is van zodanige seksuele problemen dat het op een natuurlijke manier onmogelijk is om zwanger te worden.

Hoe werkt het?

De kans om zwanger te worden is het grootst wanneer de zaadcellen rond de eisprong ingebracht worden. Om het juiste moment van de inseminatie te bepalen kunnen ovulatietesten gebruikt worden. De dag na een positieve ovulatietest is de beste dag om een inseminatie te doen. De eisprong kan ook opgewekt worden met behulp van een hormooninjectie. Het moment waarop de eisprong plaats zal vinden wordt op deze manier precies bepaald.

Wanneer er sprake is van een onbegrepen vruchtbaarheidsstoornis, dan wordt de IUI behandeling gecombineerd met een hormoonstimulatie. Het doel van deze hormoonstimulatie is dat er 2-3 eicellen tegelijk uitrijpen. Voor de hormoonstimulatie worden onderhuidse injecties (gonadotrofinen: FSH) of tabletten (clomifeencitraat) gebruikt. Het injecteren kun je zelf leren.

De man vangt zijn zaad op na masturbatie op de dag dat de eisprong plaatsvindt. Het sperma van de man wordt eerst in het laboratorium bewerkt, zodat de goed beweeglijke zaadcellen van de niet beweeglijke zaadcellen gescheiden worden. Deze zaadcellen worden met een dun slangetje via de baarmoederhals in de baarmoeder gebracht. De zaadcellen zijn dan al halverwege en moeten daarna op eigen kracht de eileider bereiken. In de eileider zal de zaadcel, als het goed is, de eicel bevruchten. Een inseminatie duurt een paar minuten en het doet weinig tot geen pijn.

KIE en KID

KIE en KID zijn twee andere vormen van kunstmatige inseminatie die veel op IUI lijken. KIE (Kunstmatige Inseminatie met sperma van de Eigen partner) is de minst ingrijpende techniek van de drie. Hierbij wordt het sperma van de man hoog in de vagina, bij de baarmoedermond, van de vrouw ingebracht. Deze behandeling heet ook wel zelfinseminatie en wordt vaak gedaan wanneer er geen seks mogelijk is vanwege vaginisme of erectieproblemen. Zelfinseminatie vindt meestal gewoon in de thuissituatie plaats.

KID (Kunstmatige Inseminatie met sperma van een Donor) is een ander woord voor KIE. Het enige verschil is dat hierbij gebruik wordt gemaakt van (ingevroren) donorsperma.

Welke techniek er wordt gebruikt is afhankelijk van de situatie.

Kans om zwanger te worden na een IUI-behandeling

De kans dat een behandeling tot een zwangerschap leidt, ligt rond de 10% per behandeling. Dit betekent dat meestal meerdere behandelingen nodig zijn. Na zes behandelingen is ongeveer 35% van de stellen zwanger. Als het niet lukt dan is IVF vaak de volgende stap.

KIE en KID geeft gemiddeld 80% kans op een zwangerschap binnen 1 jaar. De kansen zijn afhankelijk van de individuele situatie.

Wordt een IUI behandeling vergoed?

De eerste zes pogingen worden vergoed vanuit de basisverzekering. Je mag alleen niet ouder zijn dan 42 jaar en je hebt een verwijzing nodig van een arts of specialist. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden ook daarna nog pogingen. Dit verschilt per zorgverzekeraar.

IUI is mogelijk als:

  • je als vrouw 42 jaar of jonger bent
  • meerdere behandeling vanwege het uitblijven van een eisprong geen succes hebben gehad
  • je eileiders open zijn
  • je te maken hebt met onverklaarbare onvruchtbaarheid
  • er geen probleem is met de kwaliteit van sperma
  • je kunstmatige inseminatie via een donor wilt (bijvoorbeeld voor alleenstaanden en lesbische stellen)

Tessa Cox

Fertiliteitsarts

Tessa Cox werkt als Arts Voortplantingsgeneeskunde bij Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp. Tessa heeft jarenlange ervaring in het begeleiden van mensen waarbij zwanger worden op de natuurlijke manier niet lukt. Ze verricht onderzoek naar de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap en begeleidt haar patiënten gedurende verschillende soorten vruchtbaarheidsbehandelingen.