stuwing

Stuwing, wat kun je ertegen doen?

Als de melkproductie een paar dagen na de bevalling op gang komt, kun je last krijgen van stuwing. Je borsten zijn vol, gespannen en heel gevoelig. Hoe kun je stuwing verminderen? En krijg je er ook last van als je geen borstvoeding geeft?

Wat is stuwing en wanneer krijg je er last van?

Stuwing is te herkennen aan warme, pijnlijke en/of gespannen borsten. Het wordt veroorzaakt door een verhoogde doorbloeding, weefselvocht en het op gang komen van je melkproductie na de bevalling. Meestal tussen dag drie en vijf, maar je kunt er ook pas na tien dagen last van krijgen. Bijna alle kersverse moeders krijgen er in meer of mindere mate mee te maken. Hoeveel last je ervan krijgt, verschilt per persoon. Soms merk je alleen dat je borsten wat gespannen zijn. Maar je borsten kunnen ook zó groot en pijnlijk worden, dat je voedingsbeha niet meer past en het lijkt alsof je borsten ontploffen.

Stuwing verminderen

Als je last van stuwing hebt, kan dat best pijn doen. Gelukkig zijn er een aantal manieren om het te verminderen. Geef je borstvoeding? Leg je baby dan zo vaak mogelijk aan de borst en laat hem goed drinken (aanleggen in drie stappen). Het is belangrijk dat je baby goed ‘hapt’ en de borsten goed leegdrinkt. Controleer na elke voeding of je borsten soepel voelen. Geef in de eerste 48 uur zo veel mogelijk voeding: minimaal 8 tot 12 keer per dag. Zo breng je de melkproductie goed op gang. Stel het voedingsmoment niet uit, omdat je bijvoorbeeld kraamvisite hebt. Zijn je borsten zo gespannen dat het voor je baby moeilijk is om de tepel in zijn mond te nemen, dan kun je eerst proberen om met de hand wat vocht/melk rondom je tepel weg te masseren of met de hand te kolven. Lukt dit niet, dan kun je voor de voeding een beetje melk afkolven met een kolfapparaat.

Doorslapen en stuwing

Ook als je baby ’s nachts minder vaak wakker wordt en daardoor minder drinkt, kun je last van stuwing krijgen. Je kunt in dat geval een klein beetje melk afkolven om de spanning weg te nemen. Hou het echt bij een beetje en kolf je borsten niet helemaal leeg. Anders blijf je de melkproductie stimuleren en blijft de stuwing toenemen. Lees hier meer over het slaapritme van je baby: hoeveel slaapt een baby?

Tips voor verlichting

Om de pijn bij stuwing te verlichten, kun je wat melk afkolven. Maar er zijn ook andere dingen die je kunt doen om de spanning in je borsten te verminderen. Zo kun je onder de warme douche proberen je borsten, en dan met name de harde plekken in je borsten, voorzichtig (!) te masseren. De melk kan er op deze manier uit en daardoor wordt de spanning minder.

Heb je echt veel last en wil je liever iets ijskouds? Doe dan wat stroop in een plastic zakje en vries dat in. Denk eraan om er even een handdoek omheen te wikkelen voordat je dit koude kompres tegen de pijnlijke plekken op je borsten houdt. Ook (gekneusde) koolbladeren uit de koelkast kunnen wonderen doen. Vlak voor een voeding moeten je borsten overigens ‘warm’ zijn. Het is dus beter om ze dan niet te koelen. 

Extreme stuwing?

Doet het bij jou zo veel pijn en heb je alle middeltjes om de spanning te verlichten al geprobeerd, maar helpt niets? Dan kun je in overleg met de verloskundige of de huisarts paracetamol nemen als je erg veel last van pijnlijke, gespannen borsten hebt. Een nog drastischer maatregel is het medicijn Parlodel. Bij extreme stuwing kunnen huisartsen dit voorschrijven. De nadelen zijn dat de melkproductie hiervan geheel stopt, en dat je er duizelig en misselijk van kunt worden.

Borstontsteking

Als je last hebt van stuwing, dan kan je lichaamstemperatuur iets stijgen. Geen paniek, dit is een normaal verschijnsel. Let er wel op dat je borsten in combinatie met koorts niet té rood en pijnlijk worden, dit kan namelijk wijzen op borstontsteking.

Symptomen borstontsteking:

Een borstontsteking wordt verzaakt door een verstopt melkkanaaltje of door bacteriën en herken je aan de volgende symptomen:

  • je hebt een of meer pijnlijke, rode, warme plekken op je borst.
  • je hebt pijn tijdens het voeden.
  • je hebt flinke koorts, dat wil zeggen boven 38,5 °C.
  • je voelt je ziek.
tip

Geen borstvoeding

Ook als je geen borstvoeding geeft en op flesvoeding overgaat, krijg je een paar dagen na de bevalling last van stuwing. Daar is helaas niets aan te doen. Om het vervelende gevoel tegen te gaan, kun je koude kompressen op je borsten leggen. Ook helpt het om een stevige, strakke beha te dragen. Omdat de tepels niet geprikkeld worden, komt de melkproductie verder niet op gang en zal de stuwing vanzelf verdwijnen. Er kan gedurende een paar weken nog wel wat vocht uit je tepels komen. Dit houdt vanzelf op.

Christine Bulsing

Lactatiekundige

Christine Bulsing is lactatiekundige en jeugdverpleegkundige bij de jeugdgezondheidszorg. Vanuit haar praktijk Zoete Melk begeleidt ze moeders bij de borstvoeding. Daarnaast geeft ze ook voorlichtingsavonden over borstvoeding voor aanstaande ouders.