Slaapritme baby: hoeveel slaapt een baby?

Slaapritme baby: hoeveel slaapt een baby?

Pasgeboren baby’s slapen het grootste gedeelte van de dag: gemiddeld zo’n 14 tot 18 uur. Naarmate je baby ouder wordt, blijft hij steeds langere perioden achter elkaar wakker. Ook ontwikkelt hij dan een dag-en-nachtslaapritme.

Slaapritme van je baby

Het bioritme is een mooie term voor wat ook wel het slaap-waakritme of de biologische klok genoemd wordt. Het is het ritme dat je lichaam aanhoudt wanneer het om het produceren van hormonen gaat: zo wordt je één keer per etmaal moe en krijg je eveneens één keer per etmaal een impuls om weer wakker te houden. Maar dat geldt nog niet voor pasgeboren baby’s. Die slapen gemiddeld 14 tot 18 uur per dag – huilbaby’s buiten beschouwing gelaten. Ze slapen af en aan en zijn steeds maximaal 45 tot 60 minuten wakker. Slaap betekent natuurlijk uitrusten voor je baby. Maar slaap is ook heel belangrijk voor zijn ontwikkeling en groei. Tijdens het slapen scheidt de hersenklier aan de basis van de hersenen groeihormonen af.

De eerste 5 maanden ontwikkelt je baby een eigen slaapritme, ook wel bioritme genoemd. Baby’s hebben korte slaapcycli van ongeveer 50 tot 70 minuten. Eerst is hun slaap onrustig, daarna ontspannen ze zich. Ze kunnen nog geen verschil maken tussen dag en nacht, en hun leven bestaat alleen uit slapen, drinken, knuffelen en weer slapen. Na zes maanden krijgt je kind een dag- en nachtritme.Vanaf dat moment slaapt hij ’s avonds en ’s nachts zo’n twaalf uur aan één stuk en overdag nog een (paar) uur. Zorg ervoor dat je het thuis overdag zo licht mogelijk maakt en ’s nachts goed donker. Rond de peuterleeftijd heeft hij het middagslaapje niet meer nodig.

Licht speelt belangrijke rol

Ons bioritme – en dus ook dat van onze kinderen – is deels genetisch bepaald, maar wordt ook voor een groot deel beïnvloed door gewoonten en gedrag. Sommige kinderen zijn het gewend wat later naar bed te gaan, bijvoorbeeld omdat hun ouders laat uit hun werk komen. Ook licht speelt een belangrijke rol. Het slaaphormoon melatonine wordt aangemaakt zodra het donker begint te worden. Zolang het licht is, wordt de slaap uitgesteld. Dit geldt niet alleen voor daglicht, maar ook voor lampen en beeldschermen. Zorg er dus voor dat je de babykamer goed donker kan maken, voor de dutjes overdag.

Hoeveel slaap heeft een baby nodig?

Een pasgeboren baby slaapt gemiddeld 16 tot 20 uur per dag. Baby’s van 5 tot 12 maanden oud slapen meestal 15 uur per dag. Let op: dit zijn gemiddelden, elke baby is anders.

Slaapritme: de eerste weken

In de eerste weken na de geboorte worden baby’s wakker om te eten en daarna vallen ze weer in slaap. De eerste twee maanden slapen baby’s gemiddeld 16 tot 20 uur per dag. Dit zijn gemiddelden: sommige baby’s slapen maar 12 uur, andere wel 20.

Slaapritme 2-3 maanden

Rond de twee maanden krijgt het slaapritme van je baby structuur en worden de slaapcycli langer. Je baby kan dan soms zes uur achter elkaar slapen zonder wakker te worden om te eten. Doorslapen betekent officieel dat je kind vijf uur onafgebroken slaapt, bijvoorbeeld van middernacht tot vijf uur ’s ochtends. Vanaf ongeveer drie maanden maken de meeste baby’s langere nachten en doen ze een paar slaapjes overdag.

Slaapritme 4-5 maanden

Op de leeftijd van vier tot vijf maanden slaapt je baby ongeveer 14 tot 15 uur per dag, waarvan tien uren ’s nachts (niet per se achter elkaar). De uren overdag verdeelt hij over drie à vier dutjes.

Slaapritme 6 maanden

Vanaf zes maanden oud slaapt je baby nog steeds 14 tot 15 uur per dag, maar de verhouding van overdag en ’s nachts is veranderd. Je baby slaapt 11 uren in de nacht en verdeelt de overige drie tot vier uur nog maar over twee à drie dutjes overdag. Het derde slaapje is vaak meer een powernap van hooguit een half uurtje. In een periode van zes maanden is je baby dus van af en aan slapen naar drie tamelijk vaste slaapmomenten gegaan.

Slaapritme 6-12 maanden

Na vijf maanden komt er meestal een wat rustigere periode. Baby’s slapen ’s nachts vaak beter door, overdag doen ze twee of drie slaapjes: ’s ochtends, in de voormiddag en in de namiddag.

Wakker

Geen enkele baby slaapt even lang. En we praten nadrukkelijk over gemiddelden. Maar de tijd die ze tussen twee slaapjes wakker zijn, is ongeveer hetzelfde. Dat geeft je enigszins houvast, waardoor je een ritme kunt ontwikkelen. Om je daarbij te helpen is het handig de tijden dat je baby wakker is, in de gaten te houden.

Leeftijd Uren slaap Slaapjes ’s Nachts Wakkertijd
0-2 wkn 14-18 uur aan en af ca. 10 uur 45 min
2-6 wkn 14-16 uur 4-8 ca. 10 uur 60 min
6-12 wkn 14-16 uur 4-6 10 60-90 min
3-6 mnd 14-15 uur 3-4 10 90 min

Slaapritueel

Om ervoor te zorgen dat je kind makkelijk in slaap valt, doe je er goed aan hem elke dag op hetzelfde tijdstip naar bed te brengen. Zorg er ook voor dat je kind niet te druk is vlak voor bedtijd. Een rustige omgeving en een slaapritueel helpen daarbij.

Met een slaapritueel creëer je duidelijkheid: het is nu bedtijd en je moet gaan slapen. Doe elke avond dezelfde dingen op een vast tijdstip in steeds dezelfde volgorde. Bijvoorbeeld eerst een pyjama aantrekken, dan eventueel voeden, tandenpoetsen, gordijnen dichtdoen, een verhaaltje voorlezen, welterusten zeggen. Zo raakt je kind vertrouwd met het naar bed gaan.

Luister naar de huiltjes

Als je kind problemen heeft met (door)slapen, luister dan goed naar de manier waarop hij huilt: huilt hij om aandacht, omdat hij honger heeft of misschien omdat hij pijn heeft?

Vanaf ongeveer vijf maanden komen de eerste tandjes door. Sommige baby’s hebben er weinig last van, maar het merendeel raakt uit zijn doen. Je kind kan dan vaker wakker liggen en het huilen klinkt aanhankelijker. Hij wil misschien niet eten, al vinden sommige baby’s juist troost in de borst of fles. Je kind kan in deze periode ook meer speeksel produceren, waardoor hij meer gaat kwijlen en mogelijk meer gaat hoesten.

Kortom: probeer te ontdekken waaróm je kind niet slaapt. De borst of een fles bij honger, een bijtring of een speciale gel (verkrijgbaar bij de apotheek) als er tandjes doorkomen of wat extra lichaamscontact kunnen wonderen doen.

Groeihormoon

Slaaptekort kan bij kinderen nadelige gevolgen hebben op de korte en lange termijn. Zo kan je baby overdag drukker zijn of juist suf zijn en moeite hebben met opletten. Als het slaaptekort langer aanhoudt, kan dit zelfs invloed hebben op de groei. Dit komt omdat het groeihormoon tijdens het slapen wordt aangemaakt. Niet alle kinderen slapen even lang. Als je kind uit zichzelf wakker wordt en goed is uitgerust, heeft hij genoeg slaap gehad.

Wakker maken of niet?

Of je je kind wakker moet maken voor een voeding, is afhankelijk van zijn leeftijd. Alleen heel jonge baby’s mogen maximaal tien uur achter elkaar slapen. Dus als je kind van 6 maanden of ouder lekker ligt te slapen, hoef je hem niet wakker te maken.

Nachtvoeding overslaan

Is je baby ouder dan zes maanden, probeer hem dan overdag wat meer voedingsstoffen te geven, met als doel de nachtvoeding over te slaan. Door een extra boterham of een grotere portie fruit slaapt je kind ’s nachts misschien langer door. Maar het kan best zijn dat het hem toch moeite kost om van zijn nachtfles af te komen, omdat hij eraan gewend is.

Je kunt in dat geval de hoeveelheid flesvoeding ’s nachts langzaam minderen door aan dezelfde hoeveelheid water minder schepjes voeding toe te voegen. Of je bouwt af door de totale hoeveelheid te verminderen. Nog een optie: geef je kind voor het slapengaan een papfles.

De eerste twee maanden kan je baby nog niet zo lang zonder voeding. Maar na een maand of twee/drie hebben de meeste baby’s geen nachtvoeding meer nodig. De nachtvoeding verschuift (vaak geleidelijk) naar de vroege ochtend. Merk je dat je je kind een paar avonden achter elkaar wakker moet maken voor de laatste voeding, laat hem dan gewoon doorslapen. Zodra hij honger heeft, laat hij het je wel weten. Stap voor stap zal het tijdstip van voeden verschuiven.

Alleen heel jonge baby’s mogen maximaal tien uur achter elkaar slapen. Oudere baby’s mogen ook langer achter elkaar doorslapen. Is je baby nog heel jong en slaapt hij langer dan tien uur, dan kan de bloedsuikerspiegel dalen, doordat hij langer dan tien uur niet gegeten heeft. Alleen bij heel jonge baby’s kan dat in het ernstigste geval bewusteloosheid veroorzaken. Houd je baby dus goed in de gaten. Wordt hij suf wakker, verkort dan de tijd tussen de laatste en de eerste voeding. Oudere baby’s voelen dit zelf aan: als ze honger krijgen, worden ze wakker en huilen ze om voeding.

Het geven van een papfles

Flessenpap geeft je baby door de extra granen of rijstebloem een verzadigd gevoel. Als laatste avondfles kan een papfles helpen je kind langer door te laten slapen.

Altijd hongerig?

Als je baby ’s nachts wakker wordt, hoeft hij niet altijd honger te hebben. Wacht ongeveer tien minuten voor je begint met voeden, want misschien valt hij zo weer in slaap. En soms heeft je kind geen honger, maar vindt hij het fijn om zich te laten troosten door voeding.

hongerige baby
Heb jij een hongerige baby?

Slaaptips voor je baby:

  1. Als je baby overdag genoeg drinkt en eet, slaapt hij ’s nachts vaak beter door. Ook een papfles voor het slapengaan kan helpen.
  2. Neem rustig de tijd voor het naar bed brengen.
  3. Een warm badje of een massage kan ook helpen om door te slapen.
  4. Controleer of er soms tandjes doorkomen.
  5. Doe overdag in huis niet muisstil, maar laat je baby ook wennen aan geluid tijdens het slapen.
  6. Leg je baby wakker in bed en laat hem zelf in slaap vallen.
  7. Soms ligt je kind nog even te huilen of geluidjes te maken voor hij in slaap valt. Haal hem dan niet uit bed. Door nog even te pruttelen, leert hij dat het fijn is in bed en dat bevordert de slaaptijd.
  8. Leg je kind zoveel mogelijk in bed te slapen en niet in de box. Zo leert hij dat je in een bed slaapt en in de box speelt.
  9. Zorg voor ritme en regelmaat. Door je kind op dezelfde tijden te laten slapen, bouwt hij een routine op.

Ochtend- en avondmensjes

Vanaf een jaar kun je het bioritme van je kind een beetje lezen. Wil hij ’s avonds graag spelen en blijft hij makkelijk wakker? Dan is hij geneigd een avondmens te worden. Speelt hij niet meer, maar wordt hij juist hangerig, dan zal hij eerder een ochtendmens zijn.

Video: Slaaptips voor pasgeboren baby's: waar moet je op letten?