feestdagen

'De feestdagen zijn een stuk minder leuk als het maar niet lukt om zwanger te raken'

De decembermaand is een maand vol feestelijkheden, lekker eten en veel gezelligheid met familie en vrienden. Maar heb je een kinderwens en lukt het maar niet om zwanger te raken, dan kunnen de feestdagen behoorlijk zwaar zijn. Fertiliteitsarts Tessa ziet het ook dit jaar weer tijdens haar spreekuren.

Op 5 december heb ik spreekuur en zie ik een patiënte die voor een inseminatie komt. Zij is alleenstaand en is aangewezen op een behandeling met donorzaad. Zij heeft al een dochtertje van vier jaar van dezelfde donor. Het meisje is volledig uitgedost als Zwarte Piet en huppelt vrolijk naast haar. Heel gezellig, maar voor de andere patiënten in de wachtkamer is dit minder fijn. De volgende patiënte die ik binnenroep is dan ook hevig geëmotioneerd. Overal om haar heen ziet ze vrolijke kinderen en ouders die helemaal op gaan in het sinterklaasfeest, maar zij staat na vijf jaar aan vruchtbaarheidsbehandelingen nog steeds met lege handen. Zij wil al jaren niets liever dan samen met haar kind een schoentje zetten bij de openhaard en samen sinterklaasliedjes zingen. Het kleine Pietje zorgt dat ze even extra verdrietig is. 

Moeite met de feestdagen

Later die dag zie ik een patiënt die net een mislukte IVF-behandeling achter de rug heeft. Ze zit er even helemaal doorheen en het kost haar moeite om te blijven hopen dat ze in de toekomst zwanger zal worden. Ze zegt dat ze veel moeite heeft met de naderende feestdagen. Ze zal dan haar broer zien die net voor de tweede keer vader is geworden. Hartstikke leuk voor hem, maar dat betekent dat het de hele kerst over baby’s zal gaan en dat trekt ze echt niet op dit moment.  

Alles on hold

December is ook een maand om terug te kijken naar het afgelopen jaar en wat er allemaal gebeurd is. Eén van mijn patiënten vertelt dat ze een jaar geleden hoopvol is begonnen aan haar behandelingen, maar dat ze nu het gevoel heeft een jaar te hebben stilgestaan. Ze zegt: ‘Ik heb afgelopen jaar alles in het teken gesteld om zwanger te worden. Een promotie op mijn werk heb ik afgeslagen, de reis naar Costa Rica hebben we gecanceld omdat het onveilig is vanwege het Zika-virus als je zwanger bent. Maar nu is er een jaar voorbij en is er nog steeds niets gebeurd.’

Knallend uiteinde?

Op 19 december zie ik in de middag vier mensen bij wie ik een embryo mag plaatsen na een bevruchting door IVF en ICSI. Na de plaatsing vertel ik heb dat ze na twaalf dagen een zwangerschapstest mogen doen, 31 december is dus de testdag. Ik beeld mij in hoe dit voor hen moet zijn. Durven ze die dag de test te doen hopend op een knallend uiteinde? Of stellen ze de test uit tot in het nieuwe jaar om nog even onbezonnen oud en nieuw te kunnen vieren?

Geen champagne

Tijdens mijn spreekuren probeer ik zoveel mogelijk rekening te houden met de feestdagen. Als het enigszins mogelijk is, plan ik met kerst controleafspraken voor behandelingen. Want daar wordt toch niemand blij van. Maar ja, wanneer de eicellen er klaar voor zijn, dan kan ook ik geen kant meer op. Dan zullen mijn patiënten het kerstontbijt misschien wel over moeten slaan omdat ze een echo, inseminatie of IVF-punctie moeten ondergaan.

Ook zie ik de kerstdagen voor mij waar een heleboel vrouwen en mannen de wijn laten staan tijdens het kerstdiner en met oud en nieuw geen champagne nemen. Zij weten dat alcohol invloed kan hebben op hun kansen om zwangerschap te worden. Ze willen het gevoel hebben nog enige invloed te kunnen uitoefenen op hun kansen als ze in het begin van het nieuwe jaar hun behandeltraject weer op gaan pakken.

De emotionele impact die een uitblijvende zwangerschap met zich mee brengt is continu aanwezig. Het is onmogelijk om dit naast je neer te leggen of los te laten zoals door buitenstaanders zo vaak geadviseerd wordt. De decembermaand doet vaak nog een schepje bovenop deze emoties.

Ik wens jullie allemaal prettige feestdagen waarin er ruimte mag zijn voor jullie gevoelens van gemis.

Tessa Cox

Tessa Cox werkt als Arts Voortplantingsgeneeskunde bij Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp. Tessa heeft jarenlange ervaring in het begeleiden van mensen waarbij zwanger worden op de natuurlijke manier niet lukt. Ze verricht onderzoek naar de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap en begeleidt haar patiënten gedurende verschillende soorten vruchtbaarheidsbehandelingen.