Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

De piloot en het mooie poppetje

Jongetjes zijn slim en talentvol, meisjes mooi en lief. Ouderwetse flauwekul? Volgens columnist Peter Nilsson zitten deze oordelen nog diep in ons systeem. En daar moeten we vanaf!

Onze zoon heeft een trui gekregen met daarop de tekst ‘future pilot’. Die trekken wij hem niet aan. Waarom niet? Omdat onze dochter ‘m niet kreeg. Klinkt misschien extreem idealistisch, maar alles wat we tegen kinderen zeggen en wat we ze geven duwt ze een bepaalde richting op. Wij willen dat zo min mogelijk doen. Wil hij piloot wil worden, dan is dat zijn goed recht, maar alleen als hij dat zelf heeft bedacht. Onze dochter is trouwens gek op vliegtuigen. De vraag die een meisje dan doorgaans krijgt is: ‘O, wat leuk, wil jij later stewardess worden?’

Advertentie

Jongens hebben talent

Als je kinderen van vijf jaar oud vertelt over iemand die briljant is, denken ze dat het gaat om iemand van hun eigen geslacht. Dit blijkt uit een recent onderzoek. Als ze zes jaar zijn denken de meeste jongens dat nog steeds, maar veel meisjes denken dan óók dat het wel over een jongen zal gaan. Die kloof wordt elk jaar groter, omdat steeds meer meisjes gaan denken dat een groot intellect iets is wat bij jongens hoort. Dat komt door ons. Door wat we zeggen, de vragen die we stellen, maar ook al door de rompertjes die we ze aandoen. Flauwekul? Nee. Onze dochter kreeg een rompertje met daarop het woord ‘precious’ in zilveren glitterletters. Ze kon het zelf nog niet lezen, maar dat betekent niet dat het geen boodschap is.

Alles wordt opgeslagen

Natuurlijk is ze precious. Ze is rete-precious, maar ze is veel meer dan dat. Een future pilot bijvoorbeeld, als dat haar zint. We hebben vaak het idee dat kleine kinderen bodemloze putten zijn in wiens bijzijn je alles kan doen en laten, want ach… ze slaan toch nog niets op. Ons meisje is 2,5 en weet me af en toe dingen te vertellen die ik maanden geleden tegen haar heb gezegd, in de veronderstelling dat ze het nog niet zou begrijpen, laat staan onthouden. Wel dus. Alles wordt opgeslagen en net als weggewerkt bewijs in een misdaadzaak komt het, wanneer je het ’t minst verwacht, weer bovendrijven.

Meisjes doen hun best

Op school wordt het niet beter. Het ergste is wanneer kinderen goede cijfers halen. Ook dit is onderzocht en het blijkt dat zowel ouders als leerkrachten er vaak van uitgaan dat goede cijfers bij een meisje betekenen dat ze hard heeft gewerkt (‘wat heb je goed je best gedaan!’), terwijl het bij een jongen duidt op talent (‘natuurlijk is hij goed in wiskunde!’). Schokkend. Mijn vrouw is bijzonder slim (ik hoop dat ze dit niet leest) en cum laude afgestudeerd aan de universiteit. Iedereen dacht dat ze daar enorm hard voor heeft gewerkt. Is niet zo. Ze is gewoon heel slim.

Goede verschillen

Blijkbaar vinden we het bij jongens vanzelfsprekend als ze iets goed doen en zijn we bij meisjes blij verrast. Het is nauwelijks te omschrijven hoe schadelijk deze houding is. Moet alles dan ‘gender neutral‘ worden? Neen, zeker niet. Er zijn verschillen tussen man en vrouw en dat is prima. Kleine kinderen zien de wereld in verschillen. ‘Papa/mama/kindje/baby’ of ‘groot/klein’ en vervolgens ook ‘jongen/meisje’. Dit zijn handvaten die ze gebruiken om logica te vinden in de wereld en dingen in verband te zien. Maar die verschillen zien ze heus zelf wel, die hoeven we niet nog extra aan te zetten. Zeker omdat we er altijd een oordeel in weten te verstoppen.

Roze voor jongens

Zo hebben we haar bewust nooit van boven tot onder in het roze gestoken. ‘Wacht maar! Ze krijgt nog wel een roze fase, hoor! Het is een meid!’ Ehm, ja, dat kan. Als ze binnenkort zegt dat nu wel eens d’r kamer roze wil, potverdrie, dan zal ik haar helpen verven. Als onze zoon dat wil: zelfde verhaal. Het is gewoon een kleur. Een handjevol jaren geleden hebben mensen er een label aan gehangen en nu Betekent Het Dus Iets. Onbegrijpelijk. Overigens werden jongetjes in het begin van de vorige eeuw juist bewust in roze gehesen. In een publicatie van Earnshaw’s Infants’ Department (Amerikaans magazine voor de kindermode-industrie) staat het uitgelegd: roze is een sterke, uitgesproken kleur en dus beter passend bij jongens, terwijl het delicate blauw meisjes beter schikt.

Raadsel

Niks mis met verschillen tussen jongens en meisjes, maar met de impliciete waardeoordelen die we overal in hebben verstopt moet het afgelopen zijn. Laat ze lekker doen en worden wat ze willen, en doe geen automatische aannames. Dit doet me denken aan dat oude raadsel: een man heeft met zijn zoon een ernstig auto-ongeluk. De vader overlijdt ter plekke. Het jongetje wordt gewond naar het ziekenhuis gebracht, alwaar de chirurg zegt: ‘Ik kan hem niet opereren, hij is mijn zoon.’ Dit zou geen moeilijk raadsel moeten zijn, maar blijkbaar is het dat voor veel mensen nog steeds wel. Gelukkig is dit heel gemakkelijk op te lossen. De volgende keer dat je een klein meisje ziet lopen verkleed in witte jas met in haar zak een tongspatel en een stethoscoop, zeg dan niet tegen haar: ‘Jij wilt later natuurlijk verpleegster worden!’

MEER LEZEN?

Peter Nilsson

Peter Nilsson is freelance vormgever en journalist, getrouwd met Anna en vader van Jana (3) en Driek (1). Gamen met zijn dochter op schoot vindt hij het grootste goed. Ook koopt hij graag kleren voor zijn kinderen en is hij verbaasd als mensen dat bijzonder vinden.