vruchtbaarheidsproblemen

'Mark kijkt verrast: hij gaat toch niet aan iedereen vertellen dat hij onvruchtbaar is?'

Tessa Cox werkt als fertiliteitsarts in Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp. Ze begeleidt mensen bij wie zwanger worden op de natuurlijke manier niet lukt. Voor Ouders van Nu schrijft ze elke maand een blog over haar ervaringen.

Hoe je met een kinderwens omgaat verschilt per persoon. De een praat er makkelijk over en de ander houdt het liever geheim. Veel stellen die zwanger proberen te worden, wachten om dit te vertellen aan hun omgeving totdat ze daadwerkelijk zwanger zijn. En dan wachten de meesten totdat de eerste 12 weken van de zwangerschap voorbij zijn. Maar wat nu als een zwangerschap uitblijft? Mijn ervaring is dat óók dan er grote verschillen zijn in hoeverre mensen dit delen met de buitenwereld. Voor veel mensen geldt dat praten over vruchtbaarheidsproblemen taboe is.

Toekomstbeeld

Al een tijd begeleid ik Yvonne en Mark. Yvonne is een zachtaardige vrouw die als lerares werkt en Mark is een stoere vent, breedgeschouderd en met op zijn armen talloze tatoeages, die in de bouw werkt. Ze zijn al 2,5 jaar bezig om zwanger te worden. Tijdens de vorige afspraak besprak ik met hen de uitslagen van de vruchtbaarheidsonderzoeken en toen moest ik Mark vertellen dat hij onvruchtbaar is. Uit zijn zaadonderzoek bleek dat er bij herhaling geen zaadcellen aanwezig waren.

Ze vertellen mij dat sinds de uitslag van het onderzoek hun hele toekomstbeeld in elkaar is gestort. De eerste dagen hebben ze zich beiden ziek gemeld en konden ze alleen maar huilen. Mark is somber en heeft nergens zin in. Hij kan zich niet concentreren op zijn werk en vermijdt het contact met familie en vrienden. Daarnaast voelt hij zich niet mannelijk meer en heeft het idee te falen omdat hij zijn vrouw geen kind kan geven.

Yvonne is vooral erg verdrietig. Zij vindt het moeilijk om Mark zo te zien en ze probeert hem zoveel mogelijk te steunen. Hierdoor is er voor haar eigen verdriet nog weinig ruimte geweest. Wanneer ik hen vraag of ze ook met anderen over hun vruchtbaarheidsproblemen hebben gesproken, kijkt Mark mij verrast aan. Nee natuurlijk niet! Hij gaat toch niet aan iedereen vertellen dat hij onvruchtbaar is. Daar schaamt hij zich voor. Dit probleem gaan ze echt niet met anderen bespreken. Want wat zullen anderen wel gaan denken? Nee, dit houden ze voor zichzelf.

Vruchtbaarheidscafé

Ik zie Yvonne een beetje ongemakkelijk op haar stoel heen en weer schuiven. Zij geeft toe dat ze eigenlijk wel behoefte heeft om hier met anderen over te praten, maar dat Mark dat liever niet wil. Ik wijs hen op de mogelijkheid om deel te nemen aan het Vruchtbaarheidscafé dat ik samen met een geweldige coach begeleid. Dit is een avond speciaal voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen. Tijdens deze avond kunnen ze in een prettige sfeer, ongedwongen en onder begeleiding van professionals, hun verhaal delen met lotgenoten. Op deze manier hoeven ze niet met bekenden te praten, maar kunnen ze wel hun verhaal kwijt.

Ze besluiten zich in te schrijven voor het Vruchtbaarheidscafé. Mark vindt het doodeng. Als ze voor de deur staan van het café, besluit hij om te draaien. Hij wil naar huis, maar Yvonne overtuigt hem om naar binnen te gaan. In kleine groepjes vertellen alle aanwezigen in het kort aan elkaar welk traject van vruchtbaarheidsonderzoeken en -behandelingen ze hebben afgelegd. Yvonne neemt het woord en vertelt hun verhaal. De andere mensen aan de tafel zitten met open mond te luisteren. Dit is heftig! Te horen krijgen dat je onvruchtbaar bent is een boodschap die je niemand toewenst.

Rouwproces

Door de reactie van de anderen wordt Mark over de streep getrokken om zijn verhaal te doen. Iedereen heeft er bewondering voor dat Mark het aandurft om er voor het eerst met anderen over te praten. Na een paar minuten heeft Mark het hoogste woord en het is duidelijk te merken dat hij het fijn vindt om te vertellen wat deze diagnose voor hem betekent. Bij de afsluitende borrel wordt door de aanwezige mannen uitgebreid getoost. Er wordt niet getoost op een goede afloop. Doordat de uitkomst voor alle aanwezigen onvoorspelbaar en onzeker is, proosten ze om elkaar een hart onder de riem te steken. Mooi om te zien!

Bij de volgende afspraak in de kliniek vertellen Mark en Yvonne dat ze beiden gemerkt hebben dat ze het heel fijn vonden om over hun vruchtbaarheidsprobleem te praten. Ze hebben nu ook hun ouders op de hoogte gebracht van wie ze gelukkig een fijne reactie van kregen.

Ik bespreek met hen dat het horen dat je onvruchtbaar bent, dezelfde emotionele reactie kan geven als te horen krijgen dat je kanker hebt. Alleen dat mensen met kanker er vaak veel makkelijker over praten. Het praten over vruchtbaarheidsproblemen is voor velen echt een taboe. Dit is erg jammer en gaat hopelijk in de toekomst veranderen.

Yvonne en Mark zitten op dit moment middenin een rouwproces waarin ze afscheid nemen van een kindje van hen samen. Zij krijgen hierin begeleiding van een gespecialiseerde maatschappelijk werkster. Het is ontzettend belangrijk bij het uitblijven van een zwangerschap om zowel de juiste lichamelijke begeleiding, als goede emotionele begeleiding te krijgen.

Tessa Cox

Tessa Cox werkt als Arts Voortplantingsgeneeskunde bij Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp. Tessa heeft jarenlange ervaring in het begeleiden van mensen waarbij zwanger worden op de natuurlijke manier niet lukt. Ze verricht onderzoek naar de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap en begeleidt haar patiënten gedurende verschillende soorten vruchtbaarheidsbehandelingen.