Lief spelen zonder te delen

Een herkenbaar scenario: je gaat naar de speeltuin met je kind en je kleine hartje wil zijn of haar nieuwe pop/bal/fiets/tractor/whatever meenemen. Prima. Eenmaal in de speeltuin gaat het geliefde nieuwe speelgoed mee de glijbaan af, de schommel op, de zandbak in. Tot er een ander kind komt dat ook wel ogen heeft naar die pop/bal/fiets/tractor/whatever. Het andere kind grijpt er naar, terwijl je eigen kind het angstvallig tegen zijn/haar borst klampt. ‘Lief spelen he,’ zeggen wij dan, ‘dat andere kindje mag toch ook wel even? Samen delen!’ Dat klinkt namelijk als goed ouderschap. Dat is het volgens mij niet.

Spel verstoren

Natuurlijk wil ik dat mijn kinderen lief spelen met anderen, dat ze de waarde leren van geven en delen en dat ze niet al te materialistisch worden (zoals wij wel zijn), maar dit is niet de manier om ze dat te leren. Door op zo’n moment je kind min of meer te dwingen zijn of haar nieuwe, geliefde, speeltje af te staan, krijgt hij juist een naar gevoel bij het idee van delen. Hij was zelf net bezig met een spel dat ineens bruut wordt verstoord en vervolgens moet het toezien hoe een ander kind er mee aan de haal gaat.

Advertentie

Volwassen versie

Trek het eens door naar een volwassen situatie. Stel je bent aan het bellen, je collega komt langslopen en pakt je telefoon uit je hand. ‘Ja, hoor eens, ik moet ook even bellen.’ Pardon!? Hoe onbeschoft kan je zijn? Je wacht toch zeker wel even op je beurt? Trouwens, heb je niet een eigen telefoon om mee te bellen? En als je die niet hebt, geeft dat je nog op geen enkele manier het recht om die van mij zomaar af te pakken… Logisch toch? Zeg dus in de speeltuin niet ‘Nog eventjes dan en dan mag dat andere kindje!’ maar leer je kind liever om zelf te zeggen ‘Jij mag hem als ik er klaar mee ben.’

Interrumperen

We willen graag dat onze kinderen beschaafd zijn, want dat reflecteert goed op ons als ouders, en daarom hameren we op ‘lief’ speelgedrag. Ook iets waar we veel belang aan hechten: dat ze mensen niet in de reden mogen vallen. ‘Schatje, nu even niet, even stil zijn. Papa is aan het praten.’ Want interrumperen is onbeschoft en hoort niet. Tja, op zich, maar ook dat is niet altijd even goed ouderschap. Vooral omdat dit uiteindelijk bij jongens en meisjes een verschillend effect heeft. Jongens leren om ruwer te spelen en om te pakken wat ze willen. Boys will be boys, toch? Ondertussen verwachten we van meisjes dat ze netjes met hun theesetjes spelen en keurig blijven zitten als Victoriaanse dametjes.

Overschreeuwen

Dit is natuurlijk overdreven, maar in de basis klopt er helaas nog te veel van. Jongens schreeuwen over elkaar heen en dat vinden we best (‘zo zijn ze’) en meisjes moeten zich netjes gedragen. Hierdoor heeft een verbod op interruptie een groter effect bij meisjes. Uit onderzoek is gebleken dat meisjes elkaar nog wel in de reden vallen als ze onderling zijn, maar zodra er jongens in de groep aanwezig zijn, houden ze daar veelal mee op. Dat ze dit meenemen als ze volwassen worden, zowel jongens als meisjes, is overduidelijk. Anders was de term ‘mansplaining’ ons wel bespaard gebleven.

Mansplaining

Ik heb een hekel aan ‘mansplaining’. Aan het gedrag natuurlijk, maar ook aan de term, simpelweg omdat het gaat over extreem belerend gedrag. Dit is iets waar zowel mannen als vrouwen zich schuldig aan kunnen maken, en er was niet een nieuw woord voor nodig puur om mannen mee aan te spreken. Door deze seksespecifieke term, wordt de kloof tussen man en vrouw juist weer groter en dat is nou precies wat we niet nodig hebben. Toch is het ontstaan van de term wel een goede indicatie van een groot probleem, namelijk dat veel mannen belerend zijn jegens vrouwen en denken dat ze het recht hebben om over vrouwen heen te praten, omdat ze het toch wel beter zullen weten.

Eigen speelgoed eerst

Flauwekul natuurlijk en bijzonder irritant, maar in het perspectief van de opvoeding van onze zoons en dochters, wel beter te begrijpen. We moeten ons realiseren dat ‘net gedrag’ niet altijd nodig is bij kinderen. Natuurlijk moeten ze zich af en toe gedragen, maar ze moeten ook leren zich hun plek in de wereld toe te eigenen. Door bepaald ‘gewenst’ gedrag van ze te eisen (en niet na te denken over het verschil in effect bij jongens en meisjes) remmen we ze daarin onbedoeld af, met alle gevolgen van dien. Lekker laten tetteren als ze iets te vertellen hebben dus, en als het om spelen gaat: eigen speelgoed eerst.

Peter Nilsson

Peter Nilsson is freelance vormgever en journalist, getrouwd met Anna en vader van Jana (3) en Driek (1). Gamen met zijn dochter op schoot vindt hij het grootste goed. Ook koopt hij graag kleren voor zijn kinderen en is hij verbaasd als mensen dat bijzonder vinden.