Vaccineren: ga op de feiten af

Eva begrijpt best waarom je even twijfelt als je baby aan de beurt is voor zijn eerste prik. Maar als je gaat googelen, wees dan kritisch en kijk naar de feiten. Uit al het wetenschappelijk onderzoek blijkt dat vaccineren veilig is en nodig.

Een grote gymzaal. Overal kinderen en ouders. Zonlicht door de dakkramen. Ontelbaar veel pluisjes zweven in de lichtstralen die op de blauwe gymvloer vallen. ‘Zo voorbij,’ fluistert mijn moeder in mijn oor. Ik voel een klein prikje. ‘Wat voor kleur zonnetje zal ik eromheen tekenen?’ vraagt een mevrouw in witte verpleegsterskleding. Ik durf niet te antwoorden. ‘Geel,’ besluit mijn moeder. Nee, denk ik: niet geel. Dat zie je helemaal niet! Maar ik durf het niet te zeggen.

Hot topic

Dat ik een prik kreeg, is een van mijn vroegste jeugdherinneringen. Niet vanwege die prik, maar vanwege dat gele zonnetje waar ik zo van baalde. Het moet rond 1980 zijn geweest. De vaccinatiegraad lag toen hoger dan nu: meer ouders lieten hun kinderen destijds inenten tegen mazelen, rodehond, bof en andere ziektes. Het zijn tegenwoordig niet alleen bepaalde christenen die liever niet inenten, er zijn steeds meer vaders en moeders die twijfelen aan het nut en veiligheid van de vaccins. Door die trend is vaccineren een hot topic geworden. Want niet-vaccineren heeft niet alleen invloed op je eigen kind, maar ook op anderen.

Je kind wel of niet laten vaccineren: steeds meer ouders vinden het een moeilijke keuze.

Uitstel

Ik weet nog goed wanneer ik die oproep voor de eerste prik van mijn baby kreeg. Mijn dochter was amper twee maanden oud. Nu al, dacht ik, terwijl ik naar het kleine hummeltje op mijn schoot keek. Het voelde niet goed om een naald in mijn baby te steken, hormonaal als ik was. Ik belde het consultatiebureau dat we het een paar weekjes uitstel wilden. Prima, zeiden ze.

Horrorverhalen

Toen ging ik googelen. Dat maakte het niet beter. Ik kwam op allerlei sites terecht waar ‘natuurlijke ouders’ en ‘antroposofische mama’s’ vaccinaties gif noemden en beweerden dat de kinderziektes waartegen de inentingen beschermen onschuldig waren. Ook vond ik horrorverhalen over kinderen die na een vaccinatie ziek werden of zelfs autistisch.

Antivaxsites

De websites bevielen me niet. Waar was het bewijs? Waar was het wetenschappelijk onderzoek? Waarom zou het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een heel vaccinatieprogramma ontwikkelen dat niet deugde? Als journalist ben ik gewend kritisch te denken en in die ‘antivaxsites’ herkende ik slecht onderbouwde stellingen. Als journalist – en als moeder – wil ik feiten, gegevens die bewezen zijn. Die gestaafd worden door cijfers en wetenschappelijk onderzocht zijn.

Wetenschap

Waarom wetenschappelijk? Omdat dan de kans groot is dat het onderzoek gedegen is uitgevoerd en gecontroleerd door onafhankelijke derden. Wetenschappelijk onderzoek moet aan strikte regels voldoen. Bij niet-wetenschappelijk onderzoek heb je geen garantie dat het waar is. Elke leek kan bij wijze van spreken een theorie op papier zetten en beweren dat hij dat onderzocht heeft.

Feiten

Ik googelde verder en vond betrouwbare bronnen met deze feiten:

Duizenden wetenschappelijke onderzoeken en studies wijzen uit dat vaccins beschermen tegen ziektes.
Geen enkel wetenschappelijk onderzoek heeft ooit aangetoond dat vaccins gevaarlijk zijn. Slechts een op de paar miljoen kinderen krijgt een ernstige bijwerking.
Verschillende wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat er geen verband is tussen vaccinaties en autisme. (Dat autisme-onderzoek uit de jaren tachtig bleek later ondeugdelijk, de onderzoeker is uit zijn ambt gezet omdat het een charlatan was.)
Ziektes waartegen wordt ingeënt, kunnen ernstige gevolgen hebben of dodelijk zijn.
Sinds het vaccinatieprogramma er is, overlijden veel minder kinderen aan die ziektes. (En dat is niet te verklaren door – zoals antivaxers beweren – betere hygiëne, want die was er al ruim voor het vaccinatieprogramma. De massale daling van dodelijke difterie-, polio– en mazelengevallen kwam pas nadat begonnen werd met vaccineren.)

Consultatiebureau

Op basis van die feiten besloot ik mijn dochter zo snel mogelijk naar het consultatiebureau te brengen. Zij krijgt alle vaccins. Weet ik honderd procent zeker dat ik de juiste beslissing heb genomen? Dat vaccineren de beste keus is? Nee. Maar het enige wat ik kan doen, is afgaan op de feiten, op waar nu wetenschappelijke consensus over is.

Pleister

Een paar jaar geleden kreeg mijn dochter de – voorlopig – laatste prik. Net als ik vroeger, gaf ze geen kik. ‘Wat voor een kleur pleister wil je?’ Ze durfde niet te antwoorden. ‘Fluister het maar in mijn oor dan,’ stelde ik voor. Het werd geel.

Beeld: Shutterstock

Eva Munnik

Eva Munnik (1976) woont samen met Harry en hun dochter van zeven jaar. Ze werkt voor televisie en bladen en schreef het boek De melkfabriek over borstvoeding, De schoolfabriek over de basisschool en Kids & the City over stedentrips met kinderen.