duurzaam leven
door

Ilse en Vlier (2) leiden een duurzaam en groen leven in een stacaravan

Elektriciteit, stromend water, nieuwe outfits, even naar de speelgoedwinkel. Kunstenares Ilse en haar dochter Vlier (2) doen er niet aan. Zij wonen in een stacaravan in een klein duurzaam dorpje van woonwagens en campers. ‘Ik vind dat ik Vlier veel bied door hier te wonen.'

‘Niets is echt moeilijk’ staat er als je bij de groene, Groningse woonplek van Ilse en haar medebewoners arriveert. Een klein duurzaam dorpje, zelf noemt ze het een stam, met woonwagens en caravans tussen de hoge bomen. Achttien huishoudens zijn er in totaal. Allemaal mensen die er bewust voor kiezen om met liefde voor de natuur én de wereld zo natuurlijk mogelijk te leven. Waarom iets kopen als je het ook zelf kunt maken? Ze bouwden eigenhandig een vlonder, een schuur, een vuurplaats met een zelf gesmede houtkachel en een speelkeukentje van oude houten planken. Kinderen spelen met water en plantjes. Iemand sleutelt aan een auto. Het is de plek waar Ilse en dochter Vlier hun geluk vinden. Zonder verwarming, magnetron, wasmachine of een van al die andere apparaten die je in een gemiddeld huishouden tegenkomt. Maar mét een flinke dosis liefde. Dochter Vlier scharrelt rond. Als het koud is, trekken ze iets extra’s aan en kruipen ’s avonds dicht tegen elkaar aan.

Advertentie

Buitenleven

Ilse: ‘Ik denk dat het zaadje voor dit bestaan zo rond mijn negende is geplant. Na de scheiding van mijn ouders kreeg mijn moeder een nieuwe vriend. Hij woonde op een terrein met caravans en paarden. Wij trokken daar deels bij in en ik vond het fantastisch. Die vrijheid, een beetje aanrommelen. In de caravan kon het koud zijn, heel anders dan in een huis met verwarming. Maar dat vond ik niet erg, want dan sliep de hond op mijn bed en kroop ik gewoon dichter tegen hem aan.

Na mijn kindertijd heb ik wel een periode in een ‘gewoon’ huis gewoond, en ik heb een tijdje gekraakt, maar het was niks voor mij. Zo beperkt, tussen vier muren, zo niet-buiten.’ De vader van Vlier woont verderop, in zijn eigen caravan. ‘Hier op het terrein delen we veel samen. Zo leert Vlier dat we allemaal onderdeel zijn van een groep, heel mooi vind ik dat. Ze is nooit eenzaam, en ook niet eenkennig. Als ze hulp nodig heeft, durft ze dat aan anderen te vragen. Ze leert hier samen te werken en te delen. We helpen elkaar. Als ik oppas nodig heb, dan staat er bijna altijd wel iemand klaar.’

duurzaam leven

Duurzame keuzes

Maximaal leven met minimale input, zo wil Ilse haar dagelijkse leven invullen. ‘Een zo rijk en gelukkig mogelijk leven dus, maar dan zonder het kopen van spullen of het verspillen van dingen. Duurzaam zijn past bij mij. Hier, in het groen, kan ik dat het beste doen. We zijn vrij en met de rest van de ‘stam’ is dat onze levensstandaard geworden. We wonen samen op een heel klein oppervlak, dat scheelt veel energie en geld. Eigenlijk komt het neer op: ik hergebruik of kies voor materialen die kunnen vergaan. Die opgelost worden door de natuur, zoals alles van nature afgebroken wordt. Dingen als plastic en metaal blijven langer dan een mensenleven in de grond zitten, waarom zou je dat  gebruiken als je ook voor spullen kunt kiezen die gezonder zijn? Als ik koop, kies ik daarnaast ook altijd eerst voor lokale producten.’

Verder eten ze zo min mogelijk vlees, kiezen ze voor groente en fruit van de boeren in de buurt en liever niet iets tropisch dat ingevlogen is. ‘Ik probeer altijd te bedenken hoe het minder kan. Wereldwijd is er te veel plastic. Daar wil ik aan verbeteren wat ik kan. Hier op ons terrein kijken we sowieso altijd samen naar duurzame oplossingen en verbeteringen, bijvoorbeeld qua CO2-uitstoot. Onze wc is een composttoilet dat we zelf hebben gebouwd. Binnenkort willen we het vervangen voor een eco-toilet, waardoor we nóg beter kunnen composteren.’ Zo’n wc is koud in de winter, maar dat vinden Ilse en haar buren júist het leuke. ‘Ik hou van de seizoenen. En die maak je, omdat je zo bewust bezig bent met de natuur en veel buiten bent, heel bewust mee. Te gek toch? Soms denk ik wel: er is in de wereld zo veel aan de hand, zijn mijn duurzame keuzes geen druppel op de gloeiende plaat? Positief blijven is denk ik belangrijk, anders heeft het geen zin.’

Minder kopen

Als je van jezelf houdt zoals je bent, heb je minder nodig, gelooft Ilse. En dus heb je minder make-up en nieuwe kleding nodig en minder de drang om te presteren: je bent immers al goed genoeg. ‘Er zijn een paar dingen die ik wel koop, zoals eten en toiletpapier. Maar meubels en kleding heb ik niet nodig, zeker niet nieuw, dus die koop ik vrijwel nooit. Meestal maak ik alles zelf, als ik het kan natuurlijk. Vlier heeft een zelfgebouwd fietsje. Een vriend van me verzamelt oude rollators en maakte daar twee stevige fietsjes van die lang meegaan. Als Vlier er te groot voor is geworden, geven we ze weer door aan andere kinderen.

Waarom zou je iets wegdoen wat nog heel goed werkt?’ En dus hergebruikt ze alles wat los- en vastzit. De gordijnen in haar woonwagen maakte ze van oude wollen dekens. ‘Ik kan wol spinnen, en repareer ook onze kleding, of maak het zelf van wol of linnen. Als je zelf kleding maakt, zit er zo veel liefde in, automatisch ga je er nog meer van houden.’ Vliers kleding maakt ze zelf of koopt ze tweedehands. Soms koopt ze een grote wollen trui en die krimpt oma dan in heet water. Zo wordt de wol gevilt en maken ze er voor Vlier een warme broek van. Plastic kleding komt er niet in, op een regenjas na, want met die harde regens en het buitenleven heb je dat wel nodig. ‘Maar die is dan wél van verantwoord plastic.’

duurzaam leven

Vrijheid

‘Vroeger was ik feller, kritischer of zo. Die mallemolen van presteren, geld verdienen, spullen kopen en weggooien: dat móést anders. Ik ben sinds ik moeder ben zachter geworden, en ook het hier wonen met meer kinderen heeft invloed op de sfeer. We zijn niet ‘anti’, maar we zijn gewoon mensen die van het buitenleven houden en heel bewust alternatieven zoeken om zo natuurlijk mogelijk te leven. Ik hoef niet meer zo nodig op de barricade, ik vertrouw er nu op dat iedereen doet wat hij of zij goed vindt. Elkaar kracht geven en positief benaderen levert meer op dan elkaar naar beneden halen. Soms merk ik dat iemand geïnspireerd raakt door mijn keuzes. En ja, dat is ook echt fijn. We zitten vaak zo klem in ‘hoe het hoort’. Als ik me daar los van voel, werkt dat het beste voor mij.’

Liever buitenspelen dan filmpjes kijken

Vrijheid. Ruimte om haar eigen plannen te maken. Elke dag veel buiten zijn. Voor Vlier valt er veel te ontdekken. ‘Ik vind dat ik haar veel bied door hier te wonen. Dat is alleen maar goed voor een kind. Het is zeker anders dan een gemiddeld kinderleven. Er wonen hier kinderen die al naar school gaan. Hun klasgenootjes komen hier heel graag, en ik zie dat hun ouders het hier juist leuk vinden. Het is een positieve verrassing voor hen.’

Ilse hoopt dat ze haar dochter waardevolle dingen kan meegeven, met een duurzame gedachte. ‘Dat je iets wat je wilt bijvoorbeeld zelf kunt maken. Dat je geen speelgoedwinkel nodig hebt om je te vermaken. Vlier heeft wel wat speelgoed, houten diertjes, kralen, een trampoline. We gaan ook zwemmen en ik neem haar vaak mee naar het bos. Thuis knutselen we dan met takjes en bladeren die we daar vinden. Ik kom zo min mogelijk in winkels, zeker de supermarkt vermijd ik. Het is geen harde lijn hoor, als het nodig is, doe ik er boodschappen. En ook voor Vlier maak ik er geen punt van als zij in de supermarkt het computerspelletje wil spelen of als ze van iemand snoep of glitter krijgt, wat ik zelf nooit zou geven.

Laatst was ze in zo’n binnenspeeltuin en ze vond het geweldig. Dat is iets wat haar vader graag met haar doet. Super, maar ik bied het haar zelf niet aan. Ik kies liever voor de kinderboerderij of andere buitenactiviteiten.’ Wat Ilse wel altijd duidelijk aangeeft: als het batterijen heeft of van plastic is, wil ze het niet in huis. Een telefoon heeft Ilse wel. ‘Soms kijkt Vlier daar een filmpje op, maar het liefst zou ik zonder apparaten leven. Het internet is er altijd. Liever zou ik nog meer samen doen met mensen om me heen. Seizoensfeesten vieren, samen om het vuur zitten. Dat geef ik mijn dochter zo veel liever mee dan filmpjes of een berg speelgoed.’

duurzaam leven

Klein hulpje

Gek is het eigenlijk, dat we ons werk en ook het huishouden apart van de kinderen doen, vindt Ilse. ‘Ik ben er juist van overtuigd dat kinderen graag met je mee willen doen, vanaf heel jong al. Ik laat Vlier meehelpen, op haar niveau, heel gezellig, maar vooral om haar overal bij te betrekken. Mij nadoen vindt ze het fijnste wat er is. En dus spelen we samen, als we de was doen of andere klusjes die bij het dagelijkse leven horen. Boodschappen doen, water halen op het terrein en naar onze woonwagen brengen. We zijn heel creatief met water: thee maken, jezelf wassen in de tobbe, de afwas.

Doordat ik kunstenaar ben, mijn eigen tijd kan indelen én geen hoge woonlasten heb, kán ik ook al die dingen met haar samen doen. Sinds ik moeder ben, is deze duurzame manier van leven alleen maar sterker geworden in mij. Ik zou het heel fijn vinden als ik haar een basis mee kan geven, dat ze bijvoorbeeld leert van de natuur te houden. En dat ze weet en heeft ervaren dat ze weinig nodig heeft om gezond en goed te leven. Zelf zou ik nog wel een stap verder willen gaan: een leven volledig zonder plastic. Nog veel groener ook. Ik bied Vlier nu dit leven, maar later is het aan haar wat ze ermee doet.’

Samentijd

‘Zoals wij mensen nu met z’n allen leven, dat vind ik best gek. Zo veel verspilling. Iedereen in een eigen huis. En zo veel druk op de ketel omdat we geld moeten verdienen en presteren.’ Vroeger werd Ilse er nog weleens boos over, of bang. ‘Dat is nu gelukkig minder. Nu leef ik zo veel mogelijk op een manier die ik goed vind, zodat het voor mij in balans voelt. Het gaat me om duurzaam leven, maar het is veel meer dan ‘groene dingen doen’. Je hart volgen hoort daar ook bij. Zo breng ik graag veel tijd met mijn kind door, ik wil me echt mama voelen. Vroeger mochten vrouwen niet buitenshuis werken, sinds de emancipatie mag het wel, maar inmiddels móéten vrouwen ook werken. Maar als je nu, zoals ik, niet zo vaak weg wil zijn van je kind? Ik verdien als kunstenaar genoeg om samen met Vlier te kunnen genieten van dit leven. En dat gun ik alle vrouwen, om je vrij te voelen om keuzes te maken. Ook als het betekent dat je gewoon graag veel tijd doorbrengt met je kind.’

Volg Ilse op instagram @vlierefluiter 

duurzaam leven

Dit artikel is eerder verschenen in Ouders van Nu Magazine – Interview: Nelleke Bos. Fotografie: Brenda van Leeuwen. Visagie: Minke Boeijen