‘Kinderen vaak onderschat door huidige manier van toetsen’

'Kinderen vaak onderschat door huidige manier van toetsen'

Op de basisschool krijgt je kind al heel wat toetsen voor z'n kiezen. Maar of de uitslag altijd een goed beeld geeft van zijn kunnen? Onderwijspsychologe Femke Stad betwijfelt het. Zij meent dat veel kinderen niet uit de verf komen door de toetsmethodes.

Als we écht goed zicht willen krijgen op de capaciteiten van kinderen, moeten we ze eigenlijk op een andere manier testen, vindt Stad, die deze maand promoveerde aan de Universiteit Leiden. Ze legt op NPOradio1 uit hoe dat zit.

Dynamische testen

Bij veel tests – zoals de Cito-toets en intelligentietests – zitten alleen vragen die een kind met goed óf fout kan beantwoorden. Er is geen feedback of interactie, en daardoor kunnen sommige kinderen in zo’n test niet goed laten zien wat ze eigenlijk in hun mars hebben. Volgens Stad zou dynamisch testen voor veel kinderen beter zijn; dit zijn toetsen met meer interactie. Weet een kind het antwoord op een vraag niet, dan krijgt hij bijvoorbeeld een hint om te kijken of het daarmee wél lukt. Stad: ‘Als een kind vastloopt bij een opdracht, kun je bijvoorbeeld vragen: “Weet je nog hoe je dit de vorige keer hebt opgelost?” Voor sommige kinderen is dat al genoeg.’

Flexibel leren

De onderwijspsychologe onderzocht of kinderen die moeite hebben met flexibel leren, zoals het schakelen tussen verschillende taken, beter scoren tijdens een dynamische test met training en feedback. De conclusie: ja. Kinderen die minder flexibel zijn, scoren met een dynamische test net zo goed als hun flexibelere leeftijdsgenootjes. Dit betekent helaas niet dat je kinderen kunt aanleren om flexibeler te denken en makkelijker te schakelen, zegt Stad. ‘We zien dat de kinderen beter worden in de specifieke taak waarin je ze hebt getraind, maar dat ze die flexibiliteit niet altijd gemakkelijk kunnen toepassen op andere taken.’

Toch is dynamisch testen zinvol, zegt Stad, om zo te kijken naar wat kinderen wél kunnen. ‘Veel kinderen krijgen een label opgeplakt, maar dat zegt vaak niet zoveel over wat een kind kan en welke ondersteuning het nodig heeft om goed te functioneren. Met dynamisch testen kunnen leerkrachten, hulpverleners en ouders daar een beter beeld van krijgen.’

‘Nieuw systeem levert ontzettend veel op’

Ondanks haar bevindingen zal het nog wel even duren voordat dynamisch testen op grote schaal wordt ingevoerd. Vergeleken met een multiple choice-test zoals de Cito-toets is deze manier van toetsen tijdrovend. Worden toetsen digitaal afgenomen, dan is het praktisch gezien wel haalbaar. Stad: ‘Een overschakeling op zo’n nieuw systeem zou in het begin natuurlijk wel veel tijd kosten, maar ik denk dat het op de lange termijn ontzettend veel oplevert.’

Bron: NPOradio1