lunch

'Leren doe je tijdens de schoollunch'

In Nederland is er tussen de middag weinig tijd voor de lunch. En dat is zonde, vindt hoogleraar voeding en gezondheid Jaap Seidell, want de schoolpauze is volgens hem juist hét moment om te leren over een gezonde levensstijl.

In het Parool behandelt Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de VU, in de zomer wekelijks de rol die voedsel speelt in ons leven en dat van onze kinderen. Het onderwerp van afgelopen zaterdag: eten op school.

Advertentie

Franse lunch

De schoollunch in Nederland is een ondergeschoven kindje. Ouders smeren ’s ochtends snel wat boterhammen voor in het broodtrommeltje, die kinderen op school tijdens de pauze naar binnen proppen voordat ze nog even buiten mogen spelen.

Hoe anders is dat in Frankrijk, waar kinderen op school elke dag rauwkost of salade krijgen en daarna een groentemaaltijd met vlees, vis of vegetarisch ingrediënt. Als toetje is er fruit of kaas. Alles wordt vers gemaakt van lokale producten en qua samenstelling gecheckt door een diëtiste. Er wordt drie kwartier voor uitgetrokken en de kosten zijn zo’n drie euro per lunch, waarvan een deel (inkomensafhankelijk) wordt betaald door de ouders.

Volkoren brood en groente

Dit heeft ook te maken met het ‘continuerooster‘, met schooldagen van 09.30-14.30 met een korte middagpauze waarbij alle kinderen verplicht op school eten, dat op meer dan de helft van de Nederlandse basisscholen is ingevoerd.

‘De Gezonde Basisschool van de Toekomst’ in Limburg doet het anders. Hier krijgen leerlingen extra tijd voor bewegen en gezonde voeding. Op het menu staan onder andere volkoren brood en groenten. De inschrijvingen op deze school zijn sinds de invoering van dit gezonde programma toegenomen, en de uitval van leerlingen is afgenomen.

Voedsel als lesstof

Volgens Jaap Seidell vertellen oude wijsheden over onderwijs dat kinderen het meest leren door te ervaren en te doen. Leren over gezond voedsel en duurzaam eten kan daarom heel goed via de lunch op school.

In 2014 besloot het Europees Parlement om die reden dat kinderen culinaire kennis op zouden moeten doen. Het gaat dan om onderwijs in het ‘gastronomisch erfgoed’. Voedsel is onderdeel van onze cultuur en identiteit en dus ‘cultureel erfgoed’. En dat leer je niet uit een boek maar in de keuken.

Schooltuinen

Koken is goed voor de creativiteit, helpt de motoriek (snijden, roeren, kneden, mengen), en bevordert goed lezen (van het recept) en rekenen (hoeveel gram, voor hoeveel personen en in welke volgorde). Leren tuinieren is ook nuttig. Kinderen leren over de bodem, het weer, de biologie van planten en insecten en ontwikkelen waardering en respect voor de natuur.

Schooltuinen blijken dan ook een goede manier van leren over voeding en een gezonde levensstijl aan te leren. Groenten die je zelf hebt gekweekt en gekookt, zijn toch wat anders dan de spruiten of de andijvie die je ’s avonds verplicht moet opeten. Helaas hebben kinderen vaak maar één jaar een schooltuintje is deze in het weekend en in de zomer (wanneer er het meest geoogst kan worden) dicht. Maar de meeste scholen van Nederland doen helemáál niet aan schooltuinen. Hier is volgens Jaap Seidell nog veel winst te behalen.

Fundamenteel

Volgens Jaap Seidell hoort eten, naast slapen en seks, tot de essentiële onderdelen van ons leven. Rust, voortplanting en overleving en zijn de fundamenten van onze maatschappij en cultuur. In het de opvoeding en het onderwijs wordt er vaak maar weinig aandacht aan deze fundamenten gegeven. Aandacht daarvoor, zegt Jaap Seidell, is noodzakelijke voeding voor ons lichaam en onze geest.

Bron: Parool | Beeld: Shutterstock