Zandvest moet kind met ADHD rustig maken. Maar of dat zo’n goed idee is...

Voor kinderen met ADHD zijn er allerlei hulpmiddelen om zich op school beter te kunnen concentreren, zoals een wiebelkussen of koptelefoon. Nieuwste vondst: het zandvest. Maar moeten we dat willen? We vroegen het orthopedagoog Mariëlle Beckers.

Volgens schattingen heeft zo’n 5% van alle kinderen ADHD, al dan niet met een officiële diagnose. Hoe dan ook hebben scholen te maken met een flink aantal (te) drukke leerlingen met concentratieproblemen. En daar spelen fabrikanten handig op in. Zo is er nu dus het zandvest: simpelweg een zwaar vest (model zwemvest) gevuld met zand, dat (te) drukke kinderen kunnen aantrekken in de klas. Door het gewicht dat ze meezeulen zouden ze rustiger worden.

Advertentie

Zo werkt een zandvest

Meer dan 200 scholen in Duitsland hebben de vesten inmiddels aangeschaft voor leerlingen met ADHD, en ook in Nederland hebben steeds meer scholen ze. Maar of zo’n vest ook werkt en of het wel verstandig is om ze te gebruiken voor kinderen met ADHD? De meningen zijn behoorlijk verdeeld. Eerst wat feiten: niet alle vesten zijn met zand gevuld, er zijn ook vesten gevuld met luchtdruk of balletjes. Verder zijn er twee versies: het verzwaarde vest en het squeasevest, een vest dat druk op het lichaam uitoefent. Het principe van deze vesten: als je stevig wordt vastgehouden of gewicht meezeult, word je rustiger. Tenminste, dat stelt de fabrikant. De vesten worden al langer gebruikt voor bijvoorbeeld kinderen met zwaar autisme en demente bejaarden. Nu heeft iemand bedacht om de vesten ook in te zetten voor kinderen met ADHD. Een goed idee of belachelijk?

Symptoombestrijding

Het ADHD-centrum vindt het vest ‘een fijn hulpmiddel’. ‘Maar het blijft symptoombestrijding,’ zegt directeur Cathelijne Wildervanck tegen RTLnieuws. ‘Je kunt het een beetje vergelijken met een hogedrukpan waar je de stoom vanaf blaast. De stoom is even weg, maar de druk niet. Je moet kinderen leren om de hogedrukpan zelf te managen.’

Ouders zijn duidelijk niet onverdeeld enthousiast over de zandvesten, die bij kleine kinderen zo’n anderhalve kilo wegen en bij oudere kinderen soms wel zes kilo. Online vliegen de meningen je om de oren. Scholen zouden meer aandacht moeten hebben voor leerlingen met ADHD in plaats van ze te kalmeren met hulpmiddelen, is in veel posts te lezen. Sommige mensen gebruiken zelfs het woord ‘martelen’. Toch zijn er ook enthousiaste ouders, die aangeven dat hun kind echt rustiger wordt van het nieuwe hulpmiddel.

‘Gevaarlijke ontwikkeling’

Orthopedagoog Mariëlle Beckers van Buro Bloei werkt veel met kinderen met ADHD. We vroegen haar wat zij van de zandvesten vindt. ‘Bij zwaar beperkte kinderen die totaal geen controle over hun lijf hebben werkt zo’n vest heel goed om rustig te worden,’ zegt ze. ‘Maar dat de vesten nu ook op scholen worden ingezet voor kinderen met ADHD, vind ik een gevaarlijke ontwikkeling.’

Mariëlle is om meerdere redenen geen voorstander van de vesten. ‘Kinderen met ADHD hebben een energiebehoefte die eruit moet. Ga je dit onderdrukken met een vest, dan gaat dat zich opbouwen. Grote kans dat ze thuis dan tegen het plafond gaan. Zo leg je het probleem bij ouders neer. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?’ Ook moeten kinderen, zeker die met ADHD, leren om controle te krijgen over hun gedrag, zegt Mariëlle. Door hun gedrag te onderdrukken met een vest, leren ze niet hoe hiermee om te gaan. Bewegen is voor kinderen met ADHD bovendien vaak een manier om zich beter te kunnen concentreren. ‘De één doet dit door met zijn voet te bewegen, de ander door te tikken met een potlood. Geef je een kind deze ruimte niet, dan zal concentreren alleen maar lastiger worden.’

Dwangbuis

Dat sommige ouders toch enthousiast zijn, snapt ze wel. ‘Het effect is in het begin waarschijnlijk spectaculair.’ Maar volgens Mariëlle is de kans groot dat een kind hier uiteindelijk doorheen ‘wiebelt’. Druk, bewegelijk gedrag is nou eenmaal niet eindeloos te onderdrukken. ‘En dat moet je ook niet willen, volgens mij. Eerlijk gezegd roept het bij mij ook een vergelijking met een dwangbuis op. Je dwingt een kind om stil te zitten, terwijl hij dit eigenlijk niet kan.’

Nog een nadeel is volgens haar dat zo’n vest kinderen stigmatiseert. ‘Als een kind zo’n vest aan moet op school, valt hij op. Terwijl kinderen juist niet anders willen zijn dan de andere kinderen in de klas. Dit maakt ze kwetsbaarder voor pesterijen.’ Dat de fabrikant het vest een vervanging voor een knuffel van de juf of meester noemt, stuit haar tegen de borst. ‘Kinderen met ADHD hebben thuis en op school juist positieve aandacht nodig en het liefst een echte knuffel. We moeten niet willen dat zo’n vest een vervanging wordt van oprechte aandacht, iets wat elk kind verdient en nodig heeft en kinderen met ADHD al helemaal.’

Bron hoofdbeeld: RTLnieuws Editie NL