Stoppen met de speen: 10 tips

Stoppen met de speen: 10 tips

Op een dag moet je kind afscheid nemen van zijn speen. Een kwestie van weggooien of zijn er nog andere manieren om er vanaf te komen? 10 handige tips om te stoppen met de speen.

Waarom moet je kind stoppen met de speen?

Omdat hij ‘m gewoon niet meer nodig heeft. Voor een pasgeboren baby is een speen ideaal. Hij heeft een zuigreflex en de speen voldoet perfect aan die behoefte. Bovendien verkleint een speen de kans op wiegendood.

Maar met een jaar of één eten de meeste kinderen met de pot mee en is de zuigreflex verdwenen en een speen onnodig. Sterker nog, als een kind te lang een speen blijft gebruiken, doet dat eerder kwaad dan goed.

Gevolgen van niet stoppen met de speen

Als je kind lang een speen gebruikt, wordt de kans dat zijn mond gaat openstaan groter. De mondspieren worden slapper en doordat hij door zijn mond ademt, wordt de kans op verkoudheden en ontstekingen groter. Je kind kan dan minder goed horen en dat kan weer effect hebben op zijn spraak. Hij wordt vaak minder goed verstaanbaar.

Ook kan door het zuigen een ruimte tussen de boven- en ondertanden ontstaan, ook wel openbeet genoemd. Hierdoor kan hij zijn tanden niet goed op elkaar doen en gaat hij anders slikken, omdat hij zijn tong tussen de onder- en boventanden duwt. Ook is er kans op een overbite: vooruitstekende boventanden. Kortom: in het ergste geval betekent het te lang gebruiken van een speen een reeks bezoeken aan een logopedist en een orthodontist om de boel weer te laten rechtzetten.

Is er verschil tussen duimen en spenen?

De gevolgen van duimen en spenen zijn hetzelfde: versmalling van de bovenkaak, een hoog gehemelte, een open- of overbeet. Belangrijk verschil: een speen is makkelijker af te leren dan duimen, want die kun je weggooien en een duim niet.

Stoppen met de speen: 10 tips

Er is maar één échte remedie: acuut stoppen. Gewoon geen speen meer geven dus. En als je kind naar de speen vraagt, eerlijk zeggen dat hij weg is. Als vervanging kun je hem bijvoorbeeld een lief knuffeltje geven. Vind je dat te hard? Neem dan samen afscheid door de speen aan een ballon te hangen en ‘m uit te zwaaien.

Hier nog 10 handige tips om een einde te maken aan de liefde van je kind voor zijn speen.

  1. Wacht niet te lang

    Hoe langer je wacht met afleren, hoe meer je kind gehecht raakt aan de speen. De zuigbehoefte van baby’s neemt na zes maanden al flink af. Probeer daarom voor de eerste verjaardag van je kind afscheid te nemen van de speen. De meeste kinderen stoppen uiterlijk rond hun tweede jaar met de speen.

  2. Bouw geleidelijk af

    Natuurlijk hoeft je kind niet in één keer te stoppen als je dat te heftig vindt. Bouw de ‘speentijd’ geleidelijk af door de speen alleen nog op bepaalde tijdstippen te geven, bijvoorbeeld als het bedtijd is. Als je merkt dat je kind na het stoppen met de speen meteen zijn duim in zijn mond steekt, is het waarschijnlijk te vroeg.

  3. Koop geen nieuwe speen

    Speen kwijt of kapot? Koop geen nieuwe meer. Je kind merkt vanzelf dat er steeds minder spenen in huis liggen en zal er na een tijdje waarschijnlijk niet meer om vragen.

  4. Leg uit

    Is je kind al wat ouder, leg dan uit dat hij betere tanden en een schonere mond krijgt als de speen er niet meer is. Zonder speen wordt hij alleen maar groter en sterker!

  5. Maak het leuk

    Vertel dat de spenen moeten worden ingeleverd, zodat de ‘spenen-fee’ ze naar nieuwe baby’s kan brengen. Na een nachtje slapen zijn alle spenen weg, maar heeft de fee wel een cadeautje achter­gelaten. Vraagt hij er na een paar dagen toch weer om? Help je kind eraan herinneren dat andere baby’s de speen nu hebben en dankzij hem lekker kunnen slapen.

  6. Neem afscheid

    Neem samen met je kind goed afscheid van de speen, zodat hij snapt dat het voor altijd is. Begraaf de speen bijvoorbeeld samen in de tuin of zwaai hem zoals eerder gezegd uit aan een ballon. Wil je kind het zelf doen? Hartstikke goed, complimenteer hem ermee. Dat geeft veel zelfvertrouwen.

  7. Zet die automatische piloot uit

    Het gaat vaak op de automatische piloot: je kind huilt tranen met tuiten en jij geeft de speen. Probeer je kind ook eens te troosten zonder, want een speen is geen wondermiddel. En wat troost er nou beter dan een dikke knuffel van je moeder?

  8. Kies een rustig moment

    Als jullie gaan verhuizen of als er net een broertje of zusje is geboren, is dat een spannende tijd voor je kind. Dit is dan ook geen goed moment om met de speen te stoppen. Bovendien is het voor je kind moeilijk te begrijpen dat de baby wél een speen mag.

  9. Zoek een alternatief

    Kan je kind echt niet slapen zonder speen? Bedenk samen iets anders wat hij in plaats van de speen mee naar bed kan nemen, zoals een knuffel of pop.

  10. Blijf standvastig

    Probeer, ook op moeilijke momenten, bij je standpunt te blijven. Het is de enige manier. Als je toch toegeeft, is alle moeite voor niets geweest. Even doorzetten dus.

Mijn kind grijpt nog steeds naar de speen

Op bepaalde momenten heeft een kind vaak extra behoefte aan de speen. Bijvoorbeeld als hij voor het eten voor de tv zit of een beetje hangerig is. Op zo’n moment kun je hem beter laten meehelpen met koken of iets anders actiefs laten doen. Afleiden dus. Een ander lastig tijdstip is het slapengaan. De speen heeft dan puur een rustgevende functie. Een knuffel als troostmiddel, een extra liedje zingen of een verhaaltje voorlezen is dan een goede vervanging.

Mijn kind gebruikt de speen alleen om in slaap te vallen. Is dat nou zo erg?

De kaak van een kind dat de hele dag duimt of speent heeft meer te verduren dan een kind dat twintig minuten per dag met de speen in slaap valt. Haal daarom zodra hij slaapt de speen uit zijn mond en leg hem weg. Niet in zijn bed of ledikant, want dan kan hij er weer naar grijpen. Toch is het beter om het gebruik van een speen helemaal af te leren.