baarkruk

Bevallen op de baarkruk: hoe werkt het?

Vroeger was het de normaalste zaak van de wereld om verticaal te bevallen, bijvoorbeeld op een baarkruk. Tegenwoordig bevalt 85% van de vrouwen liggend op bed. Terwijl zittend bevallen juist veel voordelen heeft. Hoe werkt het en voor wie is het geschikt?

Wat is een baarkruk?

Vroeger zag een baarkruk eruit als een normale houten stoel met een gat in het midden. Tegenwoordig is het een soort ‘wc-model’ van hout, kunststof of opblaasbaar materiaal. Aan de voorkant zit een opening, zodat jij, je partner of de verloskundige de baby makkelijk kan aanpakken als hij wordt geboren. Je gaat op de kruk zitten tijdens de persfase van de bevalling. De verloskundige kan voor je op de grond of een laag krukje zitten, om je te helpen als het nodig is. Via een spiegel kan ze kijken of je baby al komt. Je partner kan achter je zitten om je letterlijk en figuurlijk te steunen.

Advertentie

baarkruk

Een voorbeeld van een baarkruk van kunststof (links) en een opblaasbare baarkruk (rechts)

Bevallen op de baarkruk

In een verticale bevalhouding helpt de zwaartekracht je baby door het bekken. Als je hurkt of zit, is de ruimte in je bekken ook nog het grootst, tot wel 30% groter dan wanneer je op je rug ligt. Daarom helpt deze houding bij de geboorte en gaat de persfase vaak sneller dan wanneer je horizontaal bevalt. Als je op de baarkruk zit hoef je je beenspieren niet te gebruiken, zoals bij hurken. Het is dus fijn als je moe bent en je houdt het beter vol. Ook doet het denken aan zitten op een wc, en ons brein is gewend om in die houding de bekkenbodemspieren te laten ontspannen.

Meer lezen: Dit zijn alle bevalhoudingen met voor- en nadelen

Wanneer ga je op de baarkruk?

Je gaat meestal pas op de baarkruk zitten als je persdrang krijgt en voelt dat je baby geboren gaat worden. De kunststof of houten baarkruk is hard, waardoor hij niet zo geschikt is om eerst al urenlang ontsluitingsweeën op te vangen. Op de opblaasbare baarkruk kun je lekkerder zitten en ook andere bevalhoudingen doen, dus die kun je tijdens de hele bevalling gebruiken. Je kunt ook eerst op je knieën of liggend op je zij persen, en pas op de baarkruk gaan zitten als je een andere houding wilt proberen. Tussen de persweeën door kun je ook af en toe even gaan staan als je niet lekker meer op de baarkruk zit.

Lees ook: Alles wat je kunt verwachten over de bevalling

Hoe ga je erop zitten?

Je zit met gebogen knieën en je voeten plat op de grond en tijdens het persen kun je een beetje naar achteren leunen. Je kunt met je benen wijd zitten, maar het kan juist ook helpen om je voeten uit elkaar te zetten en je knieën bij elkaar te houden. Dat klinkt misschien gek, zitten met X-benen, maar dit vergroot de afstand tussen je zitbotten. Dat maakt de uitgang van je bekken, waar je baby langs moet, dus groter.

De rol van je partner

Je partner kan je helpen bij de bevalling als je op de baarkruk zit. Het kan je een veilig en gesteund gevoel geven als hij achter je zit, waardoor je je makkelijker kunt overgeven aan de persdrang. Ook kan hij tegendruk tegen je onderrug geven tijdens de weeën. Als je kracht wilt zetten, kun je je armen om zijn bovenbenen klemmen om de spieren in je romp goed te kunnen gebruiken. Veel kracht zetten is niet altijd nodig, omdat de zwaartekracht je ook helpt.

Voel welke houding voor jou het beste werkt. Je kunt in de persfase ook gewoon van houding veranderen en weer van de baarkruk afgaan als je het toch niet fijn vindt.

Tip: 5 onmisbare tips voor je partner tijdens de bevalling

Is het altijd mogelijk om te bevallen op een baarkruk?

De meeste verloskundigen hebben standaard een baarkruk bij zich als ze een bevalling begeleiden en in de meeste ziekenhuizen staan ze ook klaar. Bespreek het voor de zekerheid van tevoren met je verloskundige als een baarkruk je fijn lijkt, bijvoorbeeld als jullie je geboorteplan doornemen.

Soms is het uiteindelijk toch niet mogelijk om op de baarkruk te bevallen. Bijvoorbeeld bij sommige complicaties of als je pijnbestrijding gebruikt, waardoor het veiliger is om (op je zij) te liggen. Ook als een bevalling erg snel gaat, kan de verloskundige je adviseren om toch horizontaal te bevallen (liggend of op handen en knieën). Dan versnelt de zwaartekracht de geboorte niet.

Lees ook: Alles over natuurlijke en medische pijnbestrijding

Voordelen

  • Door de verticale positie waarin je zit, helpt de zwaartekracht mee.
  • Doordat het hoofdje van je baby meer druk geeft tegen je rectum, krijg je vaak sterkere weeën en hoef je meestal minder lang te persen dan bij een horizontale (liggende) bevalling.
  • Als je moe bent en toch verticaal wilt bevallen, is dit een handige oplossing.
  • Je partner kan achter je zitten, met zijn hoofd naast dat van jou. Zo is hij dicht bij je en voel je je veilig en gesteund. Ook kan hij eventueel tegendruk tegen je onderrug geven tijdens een wee.
  • De baarkruk kun je ook gebruiken onder de douche of in bad.
  • Veel vrouwen ervaren minder pijn op de kruk.
  • De kans op een knip is kleiner. Tips om het risico van uitscheuring tijdens de bevalling te verkleinen. 
  • Ook de kans op andere interventies, zoals pijnmedicatie, weeënopwekkers of gebruik van een verlostang of vacuümpomp, is kleiner.
  • Als je liggend te weinig persdrang hebt, kan dat erg verbeteren door op de baarkruk te gaan zitten.
  • Je kunt zelf je baby aanpakken als je dat wilt, of je partner kan dat doen. De verloskundige kan jullie daar eventueel bij begeleiden.

Lees ook: Dit vertelt niemand je over de bevalling

Nadelen

  • Als de persfase erg lang duurt, zit de baarkruk op een gegeven moment misschien niet meer lekker. Maar dan kun je er altijd weer af gaan. Of je gaat af en toe staan tussen de weeën door.
  • Tussen de persweeën door kun je niet ontspannen achterover zakken in de kussens van je bed. Maar je kunt wel uitrusten in de armen van je partner.
  • Mocht je tijdens het persen inscheuren, dan is de kans op een tweedegraads ruptuur (hierbij zijn de huid en de onderliggende spieren ingescheurd) iets groter als je op een baarkruk zit. Je verloskundige kan vaak goed in de gaten houden of je dreigt in te scheuren en kan je dan vragen om toch te gaan liggen. Lees hier hoe je een totaalruptuur kunt voorkomen.

Leestip: Dit zijn de 15 beste bevallingstips van verloskundigen

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Marijn van der Zwaard is zwangerschapscoach in Groningen. Ze volgde de opleiding Docent Natuurlijk Zwanger, waar ze – naast verloskundetheorie – yoga, shiatsutechnieken en drukpunten voor de zwangerschap en bevalling leerde. Daarnaast is ze gecertificeerd HypnoBirthing-docent en deed ze o.a. trainingen rebozotechnieken en Spinning Babies. Vanuit haar eigen bedrijf Heybabycoaching.nl begeleidt ze ouders bij de fysieke en mentale voorbereiding op de geboorte van hun baby.

Contact
Website
Facebook
Instagram