bevalling-corona

De 14 meest gestelde vragen over bevallen in deze crisis

We krijgen bij Ouders van Nu heel veel vragen binnen van bezorgde aanstaande ouders. Hoe gaat hun bevalling en kraamtijd eruitzien nu de geboortezorg onder druk staat vanwege het corona-virus en besmetting een reëel risico is? GZ-psycholoog Merith Cohen de Lara en verloskundige Chandelle van Gelderen beantwoorden jullie meest gestelde vragen.

Note: De ontwikkelingen rondom corona gaan snel en richtlijnen worden steeds aangepast. Als er informatie in dit artikel staat wat inmiddels achterhaald is, onze welgemeende excuses. Wij werken – vanuit thuis – met man en macht om onderstaande informatie up-to-date te houden. 

Advertentie

1. Hoe bereid ik me voor op de bevalling nu alle cursussen en zwangerschapsfitness en -yoga zijn afgelast door corona?

Merith: “Kijk online, er is zoveel aanbod. Mindfulness, hypnobirthing, zwangerschapsyoga, veel cursussen worden ook online aangeboden. Kies het liefst een vorm waarbij je ook contact hebt met andere vrouwen, bijvoorbeeld online cursussen met livestream of lessen via Zoom. Dan kun je ervaringen uitwisselen en steun aan elkaar hebben.”

2. Wat als mijn partner moet hoesten of verkouden is als ik ga bevallen?

Chandelle: “Dan is het heel belangrijk dat je bij je verloskundige aangeeft wat de precieze klachten van je partner zijn. Gaat het om een verkoudheid, maar heeft je partner ook last van hooikoorts en kan hij dit aantonen bijvoorbeeld? Dan mag hij, naar alle waarschijnlijkheid, wel gewoon bij de bevalling zijn. Zijn het echt symptomen die passen bij het corona-virus (check hier welke dat zijn)? Dan kan het zijn dat het zekere voor het onzekere wordt genomen en dan zal je partner niet aanwezig mogen zijn bij de bevalling. Dit kan in Nederland per regio verschillen, dus het is verstandig om de richtlijnen van jouw ziekenhuis aan te houden.”

Belangrijk om te onthouden: de richtlijnen worden telkens aangepast, afhankelijk van de ontwikkelingen rondom corona. Een goede bron om in de gaten te houden is KNOV.nl, de website van de Beroepsorganisatie van en voor Verloskundigen. Kijk dus ook op de website van jouw ziekenhuis wat de richtlijnen zijn, want ook dat kan verschillen per regio.

3. Stel dat mijn partner niet bij de bevalling mag zijn, hoe gaan we daarmee om?

Merith: “In deze situatie geeft het rust om een plan B te maken. Wie wil je bij de bevalling hebben om jou te steunen als je partner er niet voor je kan zijn? Dat moet uiteraard iemand zijn die gezond is, maar ook iemand bij wie jij je thuis voelt en die jou begrijpt. Bedenk ook manieren om te zorgen dat je partner zich betrokken voelt. Zorg bijvoorbeeld dat je de bevalling kunt live streamen. Creativiteit en out of the box denken helpt in deze tijd.”

Lees ook deze 11 tips: Zo hou je je hoofd koel als je moet bevallen in deze corona-tijd

4. Kan mijn baby besmet raken als ik tijdens of na de bevalling corona heb?

Merith: “Tot nu toe is er wereldwijd geen geval bekend van een zwangere vrouw die het virus heeft overgedragen aan de baby in haar buik. Ook tijdens de bevalling zijn er, vooralsnog, geen baby’s besmet geraakt met het corona-virus. Er is onderzoek gedaan naar vruchtwater, navelstrengbloed, de keel van de baby en naar moedermelk. Het virus werd hierin niet gevonden. Wel kan de baby besmet raken ná de bevalling. Dit kan komen door fysiek contact, bijvoorbeeld door te knuffelen. Daarom is extra belangrijk om de hygiënemaatregelen op te volgen.

Bedenk wel, het gaat hier om een nieuw virus, ook voor verloskundigen en gynaecologen. De groep vrouwen die onderzocht zijn, is nog klein. Het kan dus zo zijn dat er later andere conclusies aan het licht komen.”

5. Stel dat ik of mijn partner besmet zijn met corona, mogen we dan onze baby nog verzorgen?

Chandelle: “Erken de emoties die dit bij je oproept – een corona-besmetting is heftig – , geef je emoties de ruimte, ze zijn heel terecht. Verdriet, boosheid, teleurstelling, angst: het zijn allemaal gevoelens die passen bij deze situatie. Maar ook al ben je ziek, je mag je baby wél gewoon verschonen en verzorgen (huidige richtlijn van het RIVM). De kans op overdracht naar de baby bestaat, maar is dermate klein, dat verzorging niet wordt afgeraden. Wel is het in de verzorging naar je baby toe dus extra belangrijk dat je op de hygiëne let! Ook wat deze situatie betreft is het belangrijk om te weten dat dit per regio eventueel zou kunnen verschillen, maar ook dat dit in toekomst toch nog aangepast kan worden.”

6. Hoe krijg of houd ik een ritme in mijn dag als ik niet (vaak) naar buiten mag?

Merith: “Wat zo fijn is: dat heb je zelf in de hand. Breng structuur aan door op een normale tijd op te staan en maak een activiteitenprogramma. Wissel daarin ontspanning en inspanning af. Plan bijvoorbeeld elke dag een wandeling op een rustige plek, of een Skype-date met vriendinnen op een vaste tijd. Of videobel met de andere vrouwen van zwangerschapsyoga, misschien kunnen jullie zo toch nog ‘samen’ online yoga doen. Houd jezelf bezig door iets leuks te leren, desnoods breien of taarten bakken. Kijk wat mogelijk is in de situatie die nu eenmaal is zoals-ie is.”

7. Moet ik er rekening mee houden dat ik thuis moet bevallen, ook al wil ik het liefst naar het ziekenhuis?

Chandelle: “Dit is een lastige vraag om antwoord op te geven. Vooralsnog lijken de meeste ziekenhuizen nog gewoon poliklinische bevallingen te accepteren. Wel zijn er verhalen dat er regio’s zijn waar dit al niet meer mogelijk is en er een thuisbevalling moet plaatsvinden als er geen medische indicatie is. Uiteraard valt er wat voor te zeggen om thuis te bevallen in het geval er geen medische indicatie is in tijde van een pandemie. Echter, vooralsnog, lijkt dit niet een regel te worden. Ga hierover vooral ook in gesprek met jouw verloskundige.”

8. Mag ik kraambezoek ontvangen?

“Het wordt afgeraden. Kraamzorgbureaus verzoeken ouders met klem om geen bezoek te ontvangen als de kraamverzorgster er is. Ook onderbezetting door ziekte in de kraamzorg moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Laat bezoek in elk geval afstand houden en niet je baby vasthouden. Ook dat is ingrijpend, voor jou en voor hen. Je ouders hadden zich vast enorm verheugd op het moment dat ze hun kleinkind zouden vasthouden. Heb aandacht voor die emoties en kijk naar andere oplossingen. Laat je baby achter het raam elke dag aan dierbare familie of vrienden zien, maak foto’s en filmpjes, Skype met ze, laat ze boodschappen en cadeautjes bij de voordeur leggen. Misschien wil je omgeving nog meer voor je zorgen dan ze anders hadden gedaan en dat geeft ook een goed gevoel.”

9. Kan ik of mijn partner mijn baby na de geboorte zelf aangeven bij de gemeente?

“Ook gemeentehuizen werken met maatregelen, zoals aangepaste bezoektijden en gesloten inloopbalies. Momenteel kun je voor de meeste diensten op afspraak terecht, mits je gezond bent en niet in aanraking bent geweest met iemand met het coronavirus. Maar ook deze maatregelen kunnen telkens veranderen. Kijk op de website van jouw gemeente voor informatie hierover.”

10. Mag mijn partner mee naar echo’s en controles bij de verloskundige?

“Nee. Verloskundigen werken met beperkende maatregelen, ook omdat ze zichzelf goed moeten beschermen om onderbezetting te voorkomen. Ook echoscopisten beperken de zorg tot controles met medische noodzaak, waardoor je bij de meeste praktijken nu niet terecht kunt voor pretecho’s. Wel kun je de controles filmen of je partner laten meekijken via FaceTime. Denken in mogelijkheden is dé manier om met alle veranderingen door het corona-virus om te gaan.”

11. Kan ik nog een kraamverzorgende krijgen?

Merith: “Ja. Kraamverzorgenden werken waar mogelijk wel bij voorkeur telefonisch en lactatiekundigen via online consulten. Het vraagt heel veel van het aanpassingsvermogen van iedereen, maar het draagt allemaal bij aan onze gezondheid. Kraamzorgbureaus, verloskundigenpraktijken en lactatiedeskundigen houden ouders via hun websites en social media op de hoogte van veranderingen in het beleid, dus houdt dit goed in de gaten.”

12. Mogen broertjes en zusjes bij de baby na de bevalling?

Chandelle: “Niet in het ziekenhuis, maar thuis wel. Tot nu toe is gebleken dat kinderen en baby’s erg weinig risico lopen om besmet te worden met het corona-virus. Er zijn enkele gevallen bekend van baby’s die het virus hebben gekregen. Kom je hier nieuwsberichten over tegen, realiseer je dan dat dit nieuws is omdat het uitzonderingen zijn. Dáárom komt het in de media. Volwassenen met corona zijn er zoveel, dat dit geen nieuws meer is. Zeldzame gevallen halen de krant. Uiteraard kunnen broertjes en zusjes die verkouden of ziek zijn beter afstand houden van de baby en hem niet aanraken. Maar dat geldt ook in andere situaties.”

Meer lezen: Wat je als ouder moet weten over corona en kinderen

13. Hoe ga ik het beste om met hygiëne?

Chandelle: “Volg de richtlijnen van het RIVM. En vraag je af of wat je doet, past bij de situatie die nu geldt. Als je nu erg laconiek omgaat met handen wassen en neus snuiten, is dat een onderreactie. Durf je helemaal niets meer aan te raken voordat het is gepoetst, dan is dat een overreactie. Probeer daar in het midden van te blijven en bekijk samen met je partner wat jullie in deze situatie belangrijk en realistisch vinden.”

14. Wat kan ik doen om angst de baas te blijven of mijn partner gerust te stellen?

Merith: “Allereerst: angst is geen verkeerde emotie. Je mág bang zijn, dat is niet erg, het past bij wat er aan de hand is. Als je bepaalde emoties niet mag voelen, creëer je pas echt spanning, ook in je lijf. Vergelijk het maar eens met vreselijke jeuk hebben en proberen dat niet te voelen: dat is niet te doen. Erken wat je voelt, wees hierin begripvol naar jezelf en naar elkaar. Probeer het ook niet mooier te maken dan het is of het weg te wuiven. Empathie zonder oordeel helpt het beste. Een mooi, verhelderend filmpje hierover is Brené Brown over Empathie. En fantaseer over wat jou helpt, wat je nodig hebt in deze situatie, die nu eenmaal is zoals-ie is. Hoe kun je het zo aangenaam mogelijk maken voor jezelf en elkaar?”

Deze tekst is in samenwerking met Merith Cohen de Lare tot stand gekomen. Zij is de eigenaar van Psyche en Zwangerschap B.V. en tevens GZ-psycholoog, ze staat nauw in contact met veel verloskundigen en gynaecologen. 

De medische informatie uit dit artikel is gefactcheckt door Chandelle van Gelderen, verloskundige bij verloskundecentrum NOVA in Amsterdam.

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Marijn van der Zwaard is zwangerschapscoach in Groningen. Ze volgde de opleiding Docent Natuurlijk Zwanger, waar ze – naast verloskundetheorie – yoga, shiatsutechnieken en drukpunten voor de zwangerschap en bevalling leerde. Daarnaast is ze gecertificeerd HypnoBirthing-docent en deed ze o.a. trainingen rebozotechnieken en Spinning Babies. Vanuit haar eigen bedrijf Heybabycoaching.nl begeleidt ze ouders bij de fysieke en mentale voorbereiding op de geboorte van hun baby.

Contact
Website
Facebook
Instagram