Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Thuis bevallen vanwege het coronavirus: info en praktische tips

In 2000 waren er 2% meer thuisbevallingen dan het jaar ervoor. De cijfers van 2021 zijn er nog niet, dus of de thuisbevalling echt populairder is geworden sinds corona is lastig te zeggen. Je kunt ook nog steeds gewoon veilig in het ziekenhuis terecht. Wil jij liever thuis bevallen vanwege het coronavirus, maar vind je dat ook spannend? Met deze informatie en tips ga je zo rustig mogelijk de bevalling in.

In samenwerking met expert

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Waarom nu thuis bevallen?

Sommige zwangere vrouwen zouden vóór corona misschien hebben gekozen voor een ziekenhuisbevalling, maar kiezen nu toch voor een thuisbevalling. Omdat ze de zorg niet willen belasten, of omdat ze voortdurend horen dat de zorg onder druk staat. Wat als er te weinig personeel aanwezig is op de verloskamers? Of ze blijven het liefst thuis om de kans op een besmetting met het coronavirus zoveel mogelijk te voorkomen.

Advertentie

Allereerst is het goed om te weten dat de verloskundige zorg in de ziekenhuizen gewoon doorgaat. De zorg is er zo ingericht dat de kans dat je er besmet raakt klein is. Je kunt dus veilig naar het ziekenhuis, ook als dit nodig blijkt omdat er een complicatie is of omdat je een ruggenprik wilt. Het kan wel zo zijn dat er geen plek is in het ziekenhuis waar je het liefst naartoe wilt, waardoor je naar een ander ziekenhuis moet.

Ook als je thuis bevalt, kan het anders gaan dan je van tevoren had gehoopt. Je lievelingsverloskundige kan ziek zijn (ook als er geen coronavirus rondwaart), je partner kan ineens een positieve test te pakken hebben. Je hebt in het leven niet alles in de hand, en als corona ons iets heeft geleerd, is het dat je soms moet meebewegen met de omstandigheden. Logisch dat dat ook onrust geeft, zeker als je gaat bevallen. Het is zoals het is, probeer dat te accepteren en luister niet te veel naar vervelende ‘wat als’-gedachten.

Twijfel je nog tussen thuis bevallen of het ziekenhuis? Dan kun je sowieso dit artikel even lezen. Ben je er wel uit dat je het in elk geval thuis wilt proberen? Blijf dan lekker op deze pagina voor een flinke peptalk en handvatten om de kans zo groot mogelijk te maken dat jouw thuisbevalling heel goed uitpakt.

Let op: de adviezen en richtlijnen kunnen per regio, ziekenhuis en verloskundigenpraktijk verschillen. Houd alle informatie van je eigen verloskundige en het RIVM in de gaten.

Advertentie

Lees ook: Antwoord op de 14 meest gestelde vragen over bevallen in de corona-tijd

Hoe veilig is thuis bevallen?

Laten we daarmee beginnen: het is voor een vrouw zonder medische indicatie even veilig om thuis met een verloskundige te bevallen, als in het ziekenhuis. Dat blijkt uit een groot, recent Nederlands onderzoek. Voor dit onderzoek uit 2015 bestudeerden gynaecologen en verloskundigen van het AMC en het VUmc in Amsterdam 80.000 bevallingen. Dit onderzoek werd gedaan omdat er in de gynaecologie en verloskunde kritiek was op de opzet van een kleinere studie, uit 2010. Daarin werd verband gelegd tussen babysterfte en ons verloskundig systeem, dat thuisbevallingen ondersteunt.

Dat zorgde voor veel ophef en media-aandacht, maar de conclusie klopte volgens andere onderzoekers niet. Het onderzoek uit 2015 is nauwkeuriger uitgevoerd – onder een veel groter aantal zwangere vrouwen – en laat een heel andere uitkomst zien. In een gezonde situatie is een thuisbevalling even veilig als een ziekenhuisbevalling.

Hoe veilig is bevallen in het ziekenhuis in de coronatijd?

Als je een medische indicatie hebt, is bevallen in het ziekenhuis meestal de veiligste optie. Ziekenhuizen hebben speciale protocollen zolang het coronavirus heerst. Er zijn strenge hygiënemaatregelen om de kans op besmetting zo klein mogelijk te houden en er wordt hard gewerkt om te zorgen voor genoeg capaciteit. Wel is het zo dat je in een ziekenhuis makkelijker in aanraking komt met virussen en schadelijke bacteriën dan thuis. Ook in een normale situatie.

Lees ook: Corona en pasgeboren baby’s, dit is wat je als aanstaande ouder moet weten

Thuis bevallen: best logisch

Veel mensen zien een bevalling als een medische aangelegenheid: als je geluk hebt, lukt het soms ook zonder dokters. Maar het is eigenlijk andersom: de geboorte van een baby is een gezonde gebeurtenis, waarbij soms medische hulp nodig is. Er spelen allerlei (culturele) factoren mee waarom het zo gangbaar is geworden om in het ziekenhuis te bevallen. Vaak kiezen vrouwen ervoor omdat anderen in hun omgeving het ook zo deden. Terwijl uit onderzoek blijkt dat het niet per definitie veiliger is. Je bent ook geen patiënt als je poliklinisch gaat bevallen, maar misschien wel de gezondste vrouw in het hele ziekenhuis. Als je het zo bekijkt, is thuis bevallen met een verloskundige heel logisch.

Advertentie

Je lichaam is ervoor gemaakt

Sta er maar eens bij stil hoe ingenieus je lichaam in elkaar zit. Je begon ooit als een bevruchte eicel. Zonder dat je erover hoefde na te denken, groeide je uit tot een volwassen vrouw die nu zelf zwanger is. De informatie die nodig is voor al die ingewikkelde processen die je lichaam helemaal zelf regelt, van je spijsvertering tot je ademhaling, zit in je DNA.

De bevalling is ook zo’n proces. Ergens tussen week 37 en week 42 komen in je lichaam de juiste hormonen vrij om de baarmoedermond te openen, de baarmoederspier te laten samentrekken en ruimte te maken in je bekken en bekkenbodem. Wat dit proces helpt, is een veilige sfeer, ontspanning, zelfvertrouwen en vertrouwen in de mensen die bij je zijn. Wat het tegenwerkt, zijn stresshormonen. Het geeft niet als je tijdens de bevalling af en toe spanning voelt, maar het helpt wél als je stress zoveel mogelijk kunt vermijden.

Voordelen van thuis bevallen

Als dieren gaan bevallen, zoeken ze een veilige, rustige plek. Ook vrouwen kunnen het beste bevalhormonen aanmaken als ze op een plek zijn waar ze zich veilig en vertrouwd voelen. Waar ze zo min mogelijk worden gestoord (lees hier waarom het beter is om zo min mogelijk mensen aan je bevalbed te hebben staan). Jouw huis is die vertrouwde plek, waar je bijkomt na een dag werken, waar je rustiger op de wc zit dan op kantoor, waar je beter slaapt dan ergens anders, waar je helemaal gewend bent om te ontspannen. Meer voordelen van thuis bevallen: 

  • Je kunt zelf de ideale sfeer regelen. Met sfeervol licht, fijne muziek, de verwarming op de perfecte stand, je eigen bed, douche en wc.
  • Thuis ruikt het vertrouwd. Daar reageert je brein op. Een ziekenhuisgeur kan (onbewust) voor spanning zorgen, vanwege de associatie met ziekte en onveiligheid.
  • Je kunt er je gang gaan en doen wat goed voelt.
  • Op je eigen terrein heb jij de regie. Je neemt makkelijker het heft in handen en voelt je vrijer om te zeggen wat je nodig hebt.
  • Je kunt in je ‘bevalbubbel’ blijven. Bij een ziekenhuisbevalling moet je eerst in de auto en wennen aan de verloskamer, voordat je je baby ter wereld kunt brengen.

Dat zijn allemaal voorwaarden om goed te kunnen ontspannen. Een andere voorwaarde, is dat je op je lichaam durft te vertrouwen. Verderop volgen daar tips voor.

Meer lezen: Lockdown als je zwanger bent: haal dit in huis

Wat als je toch medische hulp nodig hebt?

Bij elke bevalling is er een kans op complicaties. De meeste complicaties zijn gelukkig niet ernstig en verloskundigen zijn erg goed opgeleid om thuis verschillende medische handelingen uit te voeren. Moet je toch voor medische hulp naar het ziekenhuis, dan kun je daar – ook nu – gewoon terecht. Meestal is daar geen haast bij en kun je rustig naar het ziekenhuis gaan, waar ondertussen de juiste zorg voor jou wordt geregeld. Bij een poliklinische bevalling duurt het soms ook een tijdje voordat er een arts beschikbaar is.

Is er spoed, dan hebben verloskundigen apparatuur bij zich om levensreddende handelingen te kunnen verrichten tot de ambulance er is. Volgens de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen komt zo’n spoedsituatie bij 5 procent van de thuisbevallingen voor. Niet iets om van uit te gaan, dus. Wordt je baby thuis geboren, dan verloopt dit meestal zonder problemen.

Tip! Het Elle TENS-apparaat kun je zelf thuis gebruiken om weeënpijn te verminderen. Het heeft geen bijwerkingen. Hier meer over pijnbestrijding met TENS.

Thuis bevallen: 12 tips

Dit zijn veel voorkomende redenen waarom vrouwen tijdens een thuisbevalling naar het ziekenhuis worden verwezen: zwakke of afnemende weeën, ontsluiting die niet vordert, een ongunstige ligging van de baby of behoefte aan pijnmedicatie. Je kunt verschillende dingen doen om de kans daarop zo klein mogelijk te maken én de kans op een goede bevalling te vergroten:

  1. Bereid je voor. Vrouwen die weten wat hun lichaam en de baby doen en hoe ze dit kunnen ondersteunen, kunnen zich er beter aan overgeven. De aanmaak van oxytocine en endorfine is dan optimaal. Dat helpt voor goede weeën, bevordert de ontsluiting, en zorgt voor ontspannen weefsels en meer ruimte voor de baby. Volg een (online) bevalcursussen of zoek een zwangerschapscoach die je ontspanningstechnieken en ademhalingstechnieken kan leren, plus manieren om met pijn om te gaan. Klik hier voor thuisoefeningen.
  2. Versterk je vertrouwen. Zodra je hebt besloten dat je thuis wilt bevallen, is dat je focus. Laat je niet meer afleiden door enge verhalen, maar richt je op informatie die jou sterkt in je besluit en je rustig maakt. Lees positieve geboorteverhalen, kijk video’s van thuisbevallingen, bel en app met vriendinnen die achter je staan en vertel jezelf elke dag dat je het kunt en dat je lichaam ervoor is gemaakt. Lees ook deze 11 ontspanningstips van onze zwangerschapscoach.
  3. Afleiding. Bij de eerste milde weeën of gerommel in je buik, hoef je nog niet ‘in de startblokken’. Ga niet gespannen zitten afwachten, maar probeer nog even te slapen of fijne, relaxte afleiding te zoeken. Doe zo lang mogelijk ‘normaal’ en spaar je energie.
  4. Beweging. Lees je in over bevalhoudingen. Met verticale houdingen en beweging help je de ontsluiting en maak je ruimte voor je baby. Zoek houdingen waarin je goed kunt ontspannen en wiebel of draai met je heupen om pijn te verzachten.
  5. Warm water. Een bad, douche of warme kruik helpt tegen pijn en zorgt dat je beter kunt ontspannen, waardoor de ontsluiting makkelijker gaat. Met de stralen van de douchekop kun je je rug en buik masseren. Lijkt een badbevalling je fijn, regel dan een bevalbad.
  6. Drinken en plassen. Je hebt vocht nodig als je hard aan het werk bent en het houdt je weefsels soepel. Drink af en toe wat water, en ga ook elk uur plassen. Een volle blaas kan de doorgang van de baby of de geboorte van de placenta belemmeren.
  7. Aanraking. Als je partner je masseert, streelt, knuffelt, zoent of vasthoudt, maak je oxytocine en endorfine aan. Maak het knus samen.
  8. Acupressuur. Er zijn verschillende drukpunten waarmee je weeën op gang kunt brengen, kunt versterken, of pijn kunt verlichten. Zoek een acupuncturist of geboortecoach die je dit kan leren, eventueel met een videoconsult. Je kunt het daarna heel makkelijk zelf toepassen. Hier meer voorbeelden van natuurlijke pijnbestrijding.
  9. Spinning Babies. Dit is een methode met houdingen en technieken gericht op een goede bekkenstand. Je kunt je er fysiek mee voorbereiden, maar je kunt het ook tijdens de bevalling inzetten als de ontsluiting niet vordert, bijvoorbeeld omdat de baby niet goed ligt. Op spinningbabies.com staan alle oefeningen en kun je een Engelstalige workshop downloaden (de Parent Class). Check wel de richtlijnen: sommige oefeningen zijn niet altijd verantwoord. Lees hier hoe Spinning Babies precies werkt.
  10. Een doula of geboortecoach. Met videoconsulten kan zij jou en je partner technieken leren die helpen bij de bevalling, al je vragen beantwoorden en je vertrouwen versterken. Ook tijdens de bevalling kan ze je telefonisch of online bijstaan. Dat is fijn als je verloskundige er de eerste tijd nog niet bij kan zijn of als er een verloskundige komt die je niet kent.
  11. Je partner. Als je partner ook weet wat er gaat gebeuren en er vertrouwen in heeft, kun jij beter ontspannen. Overleg hoe je partner jou kan steunen, vertel wat jou wel en niet helpt, wat hij moet doen als je angstig wordt. Laat je partner de rol van ‘coach’ pakken en wees samen een superteam. Hier meer tips voor partners tijdens de bevalling.
  12. Doe wat goed voelt. Zorg voor een intieme sfeer, maak bewegingen en geluiden die jou helpen, uit je emoties, geneer je niet, let it go. Eigenlijk is voor een bevalling hetzelfde nodig als voor goede seks. ‘What got the baby in, will get the baby out,’ zei de bekende verloskundige Ina May Gaskin.

De geboorte van de placenta

Als je baby is geboren, laat de placenta los en komt naar buiten door samentrekkingen van de baarmoeder. De baarmoeder kan vervolgens verder krimpen, waardoor de bloedvaten op de plek waar de placenta zat worden afgesloten. Dit gebeurt meestal een kwartier tot een halfuur na de geboorte, maar zolang je niet te veel bloed verliest mag het gerust een uur of langer duren. Een rustige sfeer, met alle geduld, helpt net zo goed voor de weeën als voor de geboorte van de placenta. Ook kun je op de baarkruk gaan zitten en je baby aan de borst te leggen. Werkt dat niet, of verlies je te veel bloed, dan kan de verloskundige je een injectie met synthetische oxytocine in je been geven, zodat je placenta er sneller uitkomt.

Meer weten? Dit kun je verwachten van de derde fase van bevallen: de nageboorte

Welkom baby!

En dan komt het moment dat de rommel is opgeruimd, je gedoucht met je baby in je eigen schone bed ligt en tot je doordringt: I did it! Doe je ogen dicht en stel je dat moment eens voor. Probeer je in te denken hoe dat voelt, met alle trots, opluchting en blijdschap. Ook daar kun je op focussen om je vertrouwen sterk te maken. Je gaat iets heel bijzonders meemaken!

Boeken over (thuis) bevallen

In deze positieve boeken vind je meer handige info, tips en oefeningen (van kaft tot kaft lezen hoeft niet, bladeren kan ook):

Tot slot: 10 tips voor een fijne én veilige kraamtijd ondanks de coronacrisis

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Marijn van der Zwaard is zwangerschapscoach in Groningen. Ze volgde de opleiding Docent Natuurlijk Zwanger, waar ze – naast verloskundetheorie – yoga, shiatsutechnieken en drukpunten voor de zwangerschap en bevalling leerde. Daarnaast is ze gecertificeerd HypnoBirthing-docent en deed ze o.a. trainingen rebozotechnieken en Spinning Babies. Vanuit haar eigen bedrijf Heybabycoaching.nl begeleidt ze ouders bij de fysieke en mentale voorbereiding op de geboorte van hun baby.

Contact
Website
Facebook
Instagram