diastase

Diastaseklachten: wat als de ruimte tussen je buikspieren niet weggaat?

Tijdens de zwangerschap wijken je rechte buikspieren uiteen om ruimte te maken voor je baby. Dit noem je een (rectus) diastase. Meestal is dit zes maanden na de bevalling vanzelf hersteld, maar wat als de ruimte tussen de buikspieren blijft?

Wat is een diastase?

Als de ruimte tussen de linker- en rechterhelft van je rechte buikspieren groter is dan normaal spreekt men van een (rectus) diastase. Een diastase kan diverse oorzaken hebben en leidt soms tot klachten, maar dit hoeft zéker niet altijd het geval te zijn.

Advertentie

Een diastase in de laatste weken van de zwangerschap en in de periode daarna is volkomen normaal en zelfs noodzakelijk om je buik te kunnen laten groeien.

Een diastase ontstaat wanneer de druk of trekkracht aan de rechte buikspieren groter is dan het weefsel daartussen, een bindweefselplaat (de linea alba), kan hebben. De rechte buikspieren wijken uiteen op de middellijn van de de linea alba die de rechte buikspieren met elkaar verbindt. Deze bindweefselplaat loopt van de onderkant van het borstbeen naar de bovenkant van het schaambeen.

Tijdens de zwangerschap, neemt én de druk toe door het groeiende kindje én neemt onder invloed van hormonen de stevigheid van het bindweefsel wat af. Door de combinatie van deze factoren wijken in de zwangerschap je buikspieren uiteen om zo ruimte te maken voor je groeiende baby.

Lees meer: Diastase tijdens je zwangerschap en na de bevalling

Gevolgen van een diastase

Bij zwangerschap is een diastase niet te voorkomen. Het is nodig om je buik te laten groeien. Als je zwanger bent, dan zal de middellijn (de linea alba) uitrekken. Vanaf week 35 van de zwangerschap heeft 100% van de vrouwen een diastase. Kort na je bevalling is er meestal nog steeds ruimte te voelen tussen de rechte buikspieren en is het normaal dat de linea alba nog zacht aanvoelt.

Bij 60% van de moeders is hun diastase 6 maanden na de bevalling vanzelf weer gesloten. Bij de ene vrouw is de ruimte tussen de rechte buikspieren weer heel snel weer genormaliseerd en bij de andere vrouw heeft het lichaam meer tijd nodig om het bindweefsel tussen de rechte buikspieren weer volledig op spanning te laten komen.

Bij de vrouwen bij wie dit langer duurt, verdient dit extra aandacht. Waardoor ongeveer 40% van de vrouwen na hun zwangerschap nog een diastase houdt en de andere 60% niet, daar is de wetenschap het nog niet over eens.

We hebben wel veel vermoedens waarvan gedacht wordt dat ze invloed hebben op het behouden van een diastase, maar we kunnen dit helaas nog niet wetenschappelijk aantonen. Een diastase hebben is in principe niet erg, maar de klachten die een diastase kan geven kunnen soms wel erg vervelend zijn. Zo kan er sprake zijn van:

  • Een opgezette ‘zwanger ogende’ buik, waardoor mentaal ongemak
  • Bekkenbodemklachten
  • Lage rug- en bekkenklachten
  • Pijn rond de navel en/of een navelbreuk
  • Problemen met helemaal doorademen
  • Problemen bij het genereren van kracht en het verhogen van de buikdruk
  • Obstipatie 

Heb je last van één of meer van de hierboven beschreven klachten? Gaat jouw herstel niet vanzelf? Dan is het goed om naar een gespecialiseerde (bekken)fysiotherapeut te gaan.

Doe de zelfcheck

Zo check je de grootte en voortgang van een diastase:

  1. Ga op je rug liggen met je knieën opgetrokken en je voeten plat op de grond
  2. Leg je armen langs je lichaam, je handpalmen wijzen naar beneden
  3. Op je uitademhaling til je je hoofd op, met je kin op je borst, de schouderbladen komen ook iets los van de ondergrond.
  4. Kijk naar je buik of er een tuutje (doming) zichtbaar is. Je kunt ook voelen naar deze ruimte en diepte in bovenstaande positie.
  5. Zie je een tuutje (doming) of voelt de tussenruimte slap en diep, dan is er sprake van een diastase.

Als je ruimte tussen je buikspieren voelt, zijn je spieren nog niet goed met elkaar verbonden. Het is belangrijk om nog te wachten met het trainen van je rechte buikspieren.

Video: stap voor stap uitleg

Video: Volg dit handige stappenplan en je hebt binnen een minuut antwoord.

Wanneer ‘moet’ je iets gaan doen aan je diastase?

  • Voel je bij de zelftest een duidelijke ruimte op de middellijn tussen je rechte buikspieren en ervaar je één of meer van de bovengenoemde klachten? Of zie je bij de zelftest een tuutje opbollen (‘doming’)? Neem dan zeker contact op met een gespecialiseerde (bekken)fysiotherapeut. Het opbollen kan er namelijk op wijzen dat de manier waarop je ‘core’ functioneert, niet optimaal is. Mogelijk ontwikkel je later daardoor wél klachten die je met behulp van wat simpele adviezen en oefeningen voor had kunnen zijn.
  • Voel je bij de zelftest wel een klein gleufje, maar heb je verder geen klachten dan is verdere actie niet nodig. Variatie in anatomie is heel normaal.

Sluitlaken of sluitband in de kraamperiode

Om tijdens de kraamperiode je rechte buikspieren te helpen herstellen en de linea alba wat rust te geven, kun je een sluitlaken of -band gebruiken in de eerste 2 tot maximaal 3 weken na de bevalling. Het woord ‘sluit’ geeft het al aan: door het ontwerp van de band worden de rechte buikspieren meer naar elkaar gebracht en wordt de buikwand wat meer ‘gesloten’.

Tijdens de zwangerschap is een diastase een natuurlijk gevolg om ruimte te maken voor je groeiende buik en baby en heeft het een functie zolang je zwanger bent. Na de bevalling is het belangrijk om je buikspieren goed te laten herstellen en niet te veel kracht op de linea alba en de rechte buikspieren uit te oefenen. TIP: Probeer de eerste 6 weken via draaien op je zij uit bed te komen en pas dan omhoog te komen en niet meteen recht omhoog waarbij je volop je rechte buikspieren moet gebruiken.

Waarom een sluitlaken of -band?

Een sluitlaken of -band kan na je bevalling steun geven aan het bekken, de lage rug en geeft rust in de spieren binnen en rondom het bekken.

Een sluitlaken of -band wordt door een groot aantal vrouwen tijdens het bewegen en het uitvoeren van ‘drukverhogende momenten’ als prettig ervaren. Het dragen van een sluitlaken of –band kan een stabiel en zekerder gevoel geven tijdens (trap-)lopen, opstaan uit bed en andere houdingsveranderingen. Ook tijdens het zitten, liggen en tijdens je slaap kun je in de eerste 2 tot maximaal 3 weken een sluitlaken of –band dragen. Soms voel je zelf het beste aan wanneer je het sluitlaken of –band wilt gebruiken.

Het is wel aan te raden om dit in goed overleg te doen met je verloskundige, kraamverzorgster en/of (bekken)fysiotherapeut.

Lees meer: Sluitlaken of sluitband na de bevalling

Wat als de ruimte tussen de buikspieren niet weggaat?

Als de ruimte tussen de buikspieren niet weggaat, kun je zonder verwijzing op eigen initiatief een afspraak maken met een gespecialiseerde (bekken)fysiotherapeut. Er wordt dan goed gekeken waarom de diastase nog aanwezig is. Dit kan namelijk bij elke vrouw een andere reden hebben, want elke vrouw is anders, dus elke diastase ook. Een gespecialiseerde (bekken)fysiotherapeut kan metingen verrichten en adequaat onderzoek toepassen. Je krijgt dan adviezen, een op maat gemaakte behandeling en specifieke oefeningen gericht op een goede samenwerking van de core om eventuele klachten te laten verdwijnen. Je core bestaat uit 4 spiergroepen die altijd horen samen te werken voor een juiste krachtenoverdracht: de bekkenbodemspieren, de diepe dwarse buikspieren (transversus abdominis), je middenrif (diafragma) en je diepe rugspieren (multifidus).

diastase

Het gaat uiteindelijk om het herstel van de totale functie van de core. De spanning op de linea alba is bepalend voor een goede functie tussen de thorax, de lage rug en het bekken.

Een feit is dat de linea alba bestaat uit bindweefsel dat minder sterk is geworden en het is een bepaald type bindweefsel dat dat juist veel tijd nodig heeft om te herstellen om weer veerkrachtig te kunnen zijn. Daarnaast blijkt uit recent wetenschappelijk onderzoek dat niet direct de mate van de afstand tussen de rechte buikspieren van belang is bij diastaseklachten, maar des te meer de diepte die te voelen is in de buik.

Sporten met een diastase

Veel vrouwen vinden het spannend om weer te gaan sporten of worden onzeker tijdens het sporten over wat ze nou wel en niet mogen doen. Er zijn steeds meer (personal) trainers en speciale postpartum trainers die ervaring hebben in het geven van training bij een diastase. Bespreek het altijd even met je trainer als je tegen problemen aanloopt. Er zijn namelijk genoeg oefeningen die je aangepast mogelijk wél kunt doen.

Wat kun je eraan doen?

Soms is een diastase is niet helemaal te herstellen en wordt de buik niet meer zoals die ooit was. In sommige gevallen is er zoveel schade aan het bindweefsel tussen de rechte buikspieren, dat er een operatie nodig is. Pas wanneer de fysiotherapeutische behandeling bestaande uit: coördinatie-/ krachttraining, mobilisaties, fascietechnieken en adviezen t.a.v. ADL/sport/leefstijl, niet voldoende heeft geholpen om op het oude niveau terug te komen, dan

kan in overleg met een plastisch chirurg overwogen worden om de rechte buikspieren (rectus abdominis) te reven. Een gespecialiseerde (bekken)fysiotherapeut kan dan samen met de plastisch chirurg vaststellen of dit ook daadwerkelijk nodig is.

Lees meer: Buikspieroefeningen na de bevalling: wanneer mag het weer?

Wanneer moet je je zorgen maken?

Als je last hebt van de eerdergenoemde klachten, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts of direct met een gespecialiseerde (bekken)fysiotherapeut. Hoe eerder je met de diastase aan de slag gaat, hoe eerder je op weg bent naar minder klachten en een beter functioneren. Gelukkig kun je met hulp van de juiste professionals zelf veel doen om eventuele klachten te voorkomen en/of te verminderen. Voor het vinden van een professional bij jou in de buurt verwijzen we je naar de website van het diastasenetwerk

Jody Kienhuis

Manueel therapeut - Bekkenspecialist

Jody is mede eigenaar van De Fysio Studio in Amsterdam waar zij als fysio- en manueel therapeute vrouwen met zwangerschapsgerelateerde klachten behandelt. Jody is gespecialiseerd in (complexe) klachten aan de wervelkolom, het bekken en diastaseproblematiek. Ze is moeder van een dochter.

Contact
Website
Facebook
Instagram