Bijna twintig miljoen views en meer dan drieduizend reacties kreeg Julia Feenstra (34) toen ze op Instagram een filmpje deelde van een work-out op een trampoline. In het filmpje zie je haar enthousiast de work-out nadoen, tot ze stopt, van de trampoline stapt en controleert of ze geen urine heeft verloren. ‘Dit is het eerste filmpje waarop ik zoveel herkenning kreeg. Zoveel vrouwen zeiden: dit ben ik.’
Julia werd moeder op haar 29e en kort daarna volgde haar tweede kind. Sindsdien heeft ze regelmatig last van urineverlies, vooral tijdens sporten, niezen of een flinke lachbui. ‘Het is niet extreem’, zegt ze, ‘maar wel vaak genoeg om er rekening mee te houden.’ Toch zocht ze nooit hulp. ‘Ik dacht steeds: het gaat vanzelf wel over.’
Door de reacties op haar filmpje besefte ze pas hoeveel vrouwen ermee rondlopen. ‘Je schaamt je ervoor, maar tegelijk herkent iedereen het meteen. Dat vond ik zo bijzonder.’ Ze hoort van veel vriendinnen dat ze er ook last van hebben, vaak wordt het een beetje weggelachen en is het iets dat ‘erbij hoort’.
Lees meer: Urineverlies na de bevalling: hoe kom je ervan af?
Altijd rekening houden met
Babette (45) herkent zich volledig in Julia’s verhaal. Ze werd moeder op haar 23e en vanaf dat moment werd haar blaas een steeds groter probleem. Het verraste haar niet eens zo erg, haar moeder had hetzelfde en werd er uiteindelijk aan geopereerd. ‘Dus ik dacht: het hoort er gewoon bij.’
Toch merkt ze hoezeer het haar dagelijks leven beïnvloedt. Ze weet altijd waar de wc is, vermijdt springen en draagt bepaalde kleding niet meer. ‘Eigenlijk plan ik mijn hele dag eromheen. Soms vind ik het best beperkend, maar je went eraan.’ Als ze bijvoorbeeld weet dat ze een lange afspraak heeft waarbij ze niet zomaar naar het toilet kan, neemt ze voorzorgsmaatregelen.
Jaren geleden stapte ze wel naar de huisarts en werd doorverwezen naar een bekkenbodemfysiotherapeut. Uiteindelijk zette ze het traject niet door. Toch voelt ze dat het moment nadert om er echt iets aan te doen. ‘Het beïnvloedt meer dan je denkt en je schaamt je toch een beetje.’ Haar collega ging uiteindelijk voor een operatie en was daarna klachtenvrij. Het zette haar aan het denken om ook deze stap te zetten.
Lees meer: Stressincontinentie: wat als een bezoek aan de bekkenfysio niet (voldoende) helpt?
Schaamte in de wachtkamer
Lonneke van der Velden is verpleegkundige op de continentiepoli en ziet dagelijks wat het uitstellen van behandeling doet met vrouwen. ‘Vrouwen passen hun hele leven aan rondom het urineverlies’, zegt ze. ‘Ze stoppen met sporten, vermijden bepaalde kleding en voelen zich onzeker tijdens intimiteit.’ In de spreekkamer is schaamte bijna altijd aanwezig. Die schaamte zorgt ervoor dat veel vrouwen jarenlang blijven aanmodderen in plaats van hulp zoeken.
Volgens Lonneke komen vrouwen vaak pas als de klachten hun leven echt gaan beheersen. Bekkenbodemspieren nemen af in sterkte met de jaren en door hormonale veranderingen, zoals de overgang. Juist dan kunnen klachten verergeren. ‘Als je er niets aan doet, wordt het meestal niet beter. Vaak zelfs erger.’
Motivatie en doorzettingsvermogen
Medisch gezien gaat het na een bevalling vaak om stressincontinentie: urineverlies bij lachen, hoesten, springen of tillen. De eerste stap is vrijwel altijd bekkenbodemfysiotherapie. Dat kan helpen, vooral als vrouwen er vroeg bij zijn, maar vraagt motivatie en doorzettingsvermogen.
Wanneer fysiotherapie onvoldoende effect heeft, kan een operatie volgen waarbij een bandje onder de plasbuis wordt geplaatst voor extra ondersteuning. De ingreep heeft doorgaans een grote kans op succes. ‘De meeste vrouwen zijn daarna klachtenvrij.’
Het heft in eigen hand
Erna Beers is arts en seksuoloog met een achtergrond in klinische farmacologie en oprichter van de SUN training, Stop Urineverlies Nu. Ze ervaarde zelf hoe ingrijpend urineverlies kan zijn en zag het ook bij haar patiënten. Tegelijk merkte ze dat de gangbare aanpak voor haar niet logisch voelde en dat de vele bezoeken aan bekkenbodemfysiotherapie voor veel vrouwen moeilijk in te passen waren in hun drukke leven.
Ze ging op zoek naar alternatieven en ontwikkelde een methode die haar zelf van haar klachten af hielp. Daarna probeerde ze haar aanpak voorzichtig uit bij een kleine groep vrouwen. ‘Ik had het ontdekt en wist: dit moeten andere vrouwen ook weten.’ De stap om het groter te maken vond ze spannend, tot een uitspraak van mediaondernemer Richard Branson haar motiveerde: ‘Als je iets ontdekt dat levens kan veranderen, mag je het niet voor jezelf houden’.
Brein en bekkenbodem
Bij de SUN training draait het niet alleen om aanspannen, maar juist om ontspanning in het lichaam, zoals in de schouders, kaak en onderrug. Die staan in directe verbinding met de bekkenbodem. ‘Als je daar spanning loslaat, ontspant de bekkenbodem automatisch mee. Daarna herstellen we de communicatie tussen brein en bekkenbodem.’ Vanuit die basis bouwen vrouwen hun controle stap voor stap opnieuw op. Niet door harder te trainen, maar door het contact tussen lichaam en brein te herstellen.
De training is online te volgen, met ruimte om ervaringen te delen met lotgenoten. Dat levert opvallende resultaten op: vrouwen die weer durven sporten en zelfs klachten kwijtraken zoals terugkerende schimmelinfecties door constant natte inlegkruisjes. Volgens Erna laat het zien dat het probleem vaak niet zit in verslapte spieren, maar in een lichaam dat te lang onder spanning heeft gestaan. ‘Ik geef deze training om vrouwen hun vrijheid terug te geven. Inmiddels zijn dit er al vijfduizend.’
Lees ook: Tips voor plassen na de bevalling
Het taboe doorbreken
Ondanks dat talloze vrouwen met urineverlies te maken hebben, blijft het onderwerp vaak onbesproken. Veel vrouwen doen het af met: het hoort erbij, ik kan er prima mee leven. Op korte termijn lijkt dat misschien zo, maar de kans dat klachten vanzelf verdwijnen is klein.
Gelukkig zijn er behandelingen die vrouwen hun vertrouwen in hun lichaam kunnen teruggeven. Praten over het probleem is daarin de eerste stap. Want hoe normaler het gesprek wordt, hoe sneller vrouwen hulp durven zoeken en hun leven niet langer laten bepalen door iets waar wél iets aan te doen is.
