Je kind leren sparen: vanaf welke leeftijd en hoe pak je het aan?

Waarom is het belangrijk om je kind te leren sparen?

Door je kind te leren sparen, ontdekt hij dat geld op kan raken en dat het tijd kost om genoeg budget te verzamelen voor grotere wensen. Dit legt een onmisbare basis voor financiële zelfstandigheid in de toekomst.

Leren omgaan met geld begint visueel. Zodra je kind een deel van zijn zakgeld in een spaarpot stopt, ziet en voelt hij de hoeveelheid groeien. De pot wordt zwaarder en het rammelen klinkt anders. Dit helpt jonge kinderen om te beseffen dat geduld uiteindelijk wordt beloond met de mogelijkheid om iets leuks te kopen. Dit tastbare bewijs is nodig, want het concept van digitaal geld op een bankrekening is voor jonge kinderen vaak nog te abstract.

Vanaf welke leeftijd kun je een kind leren sparen?

Een goed moment om te beginnen met sparen is als je kind zes jaar oud is, tegelijk met de start van het eerste zakgeld. Volgens het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) is dit de ideale leeftijd, omdat kinderen dan munten en biljetten goed uit elkaar kunnen houden.

Daarnaast leert je kind in groep drie rekenen. Het regelmatig tellen van de munten in de spaarpot is niet alleen goed voor zijn rekenvaardigheid, maar werkt ook enorm motiverend. Maak samen duidelijke afspraken: gaat al het zakgeld direct in de spaarpot, of mag hij een deel direct uitgeven? Hetzelfde geldt voor geld dat hij krijgt van familie. Houd er wel rekening mee dat het concept van langetermijndoelen (zoals maandenlang sparen voor een dure LEGO-set) voor een zesjarige nog te lastig is. Focus op kleine, behapbare doelen.

Hoe kan je kind extra geld verdienen?

Vanaf ongeveer acht jaar snapt je kind dat je langer kunt doorsparen voor een grotere uitgave. Dit is het perfecte moment om hem te leren dat geld verdiend moet worden door extra taken in huis op te pakken.

Door je kind te belonen voor specifieke taken, zoals de auto wassen of onkruid wieden, motiveer je hem niet alleen om te sparen, maar bouw je ook aan zijn verantwoordelijkheidsgevoel. Het benadrukt de relatie tussen inspanning en beloning. Praktische tips nodig? Bekijk hier ideeën voor huishoudelijke klussen per leeftijd.

Welke bankrekening past bij het sparen voor kinderen?

Vanaf een jaar of tien is je kind klaar voor de stap naar digitaal geld. Het Nibud adviseert om rond deze leeftijd een eigen (kinder)bankrekening te openen. Afhankelijk van jullie wensen, heb je grofweg drie opties:

• Gewone spaarrekening
  Veel banken bieden kinderspaarrekeningen aan die werken als een gewone spaarrekening. Je kind kan er (een deel van) zijn zakgeld op sparen en ouders of grootouders kunnen er geld op storten om het saldo te helpen groeien. Je kunt dit spaargeld direct opnemen.

• Geld vastzetten
  Ook zijn er rekeningen waarop je het geld vastzet. Soms kun je echt niet bij het geld, soms betaal je een boete bij vervroegde opname of je ontvangt een bonus als je geen geld opneemt. Deze spaarrekeningen bieden vaak erg weinig rente. Wat dat betreft is een gewone spaarrekening een (iets) betere optie. Wil je een groot bedrag ineens vastzetten, dan kun je bijvoorbeeld voor een langlopend spaardeposito kiezen.

• Betaalrekening
  Wil je je kind echt leren sparen én leren omgaan met geld, dan kun je een kinderbetaalrekening openen. Dit is een combinatie van een spaar- en een betaalrekening. Daarmee leer je je kind het verschil tussen ‘dagelijks’ geld (waar je makkelijk bij kunt komen) en spaargeld. Vanaf een bepaalde leeftijd (dat verschilt per bank) kunnen kinderen met een pinpas zelf geld opnemen, op voorwaarde dat de ouders eenmalig toestemming hebben gegeven. Zelfs rood staan – na toestemming van de ouders – kan op sommige kinderbetaalrekeningen.

Lees hier meer over de verschillende soorten kinderspaarrekeningen.

Wie is de eigenaar van het spaargeld van je kind?

Zodra er geld op de rekening staat die op naam van je kind is geopend, is je kind de wettelijke eigenaar van dit geld. Als ouder ben je tot zijn achttiende wel de beheerder en moet jij toestemming geven voor geldopnames.

Je mag dit spaargeld echter niet zomaar gebruiken voor eigen uitgaven. Het geld mag uitsluitend besteed worden aan zaken die direct ten goede komen aan het kind. Wil je het geld toch voor andere (noodzakelijke) doeleinden inzetten, dan heb je toestemming nodig van een kantonrechter.

Let op belastingregels: Kinderen moeten belasting betalen als de schenkingen in één jaar een bepaalde drempel overschrijden. In 2024 is de jaarlijkse belastingvrije schenkingsvrijstelling voor ouders € 6.633. Voor grootouders en anderen ligt deze grens op € 2.658 per jaar.

Hoe maak je een overzichtelijk spaarplan?

Om sparen makkelijker en leuker te maken, stel je samen een concreet spaardoel vast en maak je een visueel spaarplan om de voortgang bij te houden.

Wat wil je kind heel graag hebben? Schrijf het doel op of knip een afbeelding uit en hang deze met de prijs erbij op het prikbord of de koelkast. Maak vervolgens samen de rekensom: hoeveel geld zit er al in de pot, en hoeveel weken zakgeld is er nog nodig om het doel te bereiken? Streep elke week een vakje af; dit maakt het lange wachten een stuk dragelijker.

Tip: Het Nibud en Wijzer in Geldzaken hebben handige tools hiervoor, zoals deze vrolijke spaarboom (pdf) of deze uitgebreide spaarwegwijzer (pdf).

6 Tips om je kind met succes te leren sparen

Hoe houd je je kind gemotiveerd om niet al zijn geld direct aan snoep of speelgoed uit te geven? Gebruik deze zes adviezen:

1. 1

   Laat het doel zien: Kies samen een mooie spaarpot en geef hem een prominente plek. Een pot die open kan is handig om af en toe de stand van zaken te tellen.

2. 2

   Wees transparant: Leg uit wáárom sparen handig is. Geduld hebben is lastig, maar benadruk het leuke vooruitzicht van de beloning aan het einde van de rit.

3. 3

   Maak het storten speciaal: Ga je fysiek geld op de bank storten? Neem je kind mee en laat hem dit zelf doen bij de automaat.

4. 4

   Stimuleer ook uitgaven: Sparen is geen doel op zich, het geld is bedoeld om te gebruiken. Merk je dat je kind 'gierig' wordt en bang is om saldo te verliezen? Leg uit dat hij gerust iets mag kopen en daarna gewoon weer opnieuw begint met sparen.

5. 5

   Vier de overwinning: Heeft hij zijn doel gehaald? Maak er een feestje van! Ga bewust samen naar de winkel voor de aankoop en geef hem een groot compliment.

6. 6

   Geef het goede voorbeeld: Onderzoek van het Nibud (2018) toont aan dat kinderen vaker sparen als ze zien dat hun ouders dit ook belangrijk vinden. Vertel gerust (in simpele termen) dat jij geld opzij zet voor een nieuwe auto, een reis of als buffer. Zien sparen, doet sparen.

Lees verder: 5 tips: zo leer je je kind de waarde van geld