Eikenprocessierupsen kun je herkennen aan hun grijze kleur en hun opvallend lange witte haren. Ze zitten in nesten van witte draden om de takken en de stam van de eikenboom. De grote boosdoener zijn de brandharen van de eikenprocessierups, die kunnen de huid, ogen en luchtwegen van jou of je kind binnendringen.
Meer lezen in ons expertartikel met dermatoloog Marjolein Leenarts: Eikenprocessierups: hoe voorkom je klachten?
Klachten door de eikenprocessierups
Hoeveel klachten je krijgt van de brandharen, verschilt sterk. Sommige kinderen en volwassenen hebben er amper last van, andere juist veel. Dit zijn de meest voorkomende klachten:
Huidklachten:
Branderige pijn/irritatie
Jeuk
Bultjes of blaasjes
Rode huid/vlekken
Infecties (vooral na het krabben)
Neus-, keel- en luchtwegklachten:
Loopneus
Kriebel/irritatie in de keel, hoesten
Moeilijk slikken
Kortademigheid
Oogklachten:
Branderige pijn
Irritatie
Roodheid
Zwellingen
Ontstekingen
Tips om klachten te voorkomen
Om je kind en jezelf te beschermen tegen de brandharen van de eikenprocessierups, kun je een aantal dingen doen. Check de omgeving goed. Zie je witte draden om de eikenbomen, of rupsen met lange, witte haren? Dan weet je zeker dat er eikenprocessierupsen zitten. Laat dit zien aan je kind en leg uit dat hij deze rups niet mag aanraken. Leg ook uit dat de haartjes zich verspreiden door de wind, dus dat spelen in de buurt van de rupsen ook geen goed idee is. Wat je verder kunt doen:
Zorg dat de hals, armen en benen bedekt zijn
Ga niet op de grond zitten
Raak de rupsen en hun nesten niet aan
Vermijd wegen waar eikenbomen met processierupsen staan
Hang je was niet buiten om te drogen als er eikenprocessierupsen in de buurt zijn
Tips na contact met brandharen
Zijn jij of je kind toch in aanraking gekomen met de brandharen van de eikenprocessierups, dan kun je het volgende doen:
Trek kleding waar haartjes op zitten direct uit
Was de kleding op 60 graden
Probeer niet te krabben of wrijven, daar wordt het erger van omdat je de haartjes zo dieper in de huid drijft
Spoel de huid met lauw water of neem een grondige douche
De ergste plekken kan je strippen met plakband of schilderstape, hiermee trek je de haartjes van de huid
Toch klachten? Dit kun je doen
De klachten die worden veroorzaakt door de haren van de eikenprocessierups gaan binnen enkele dagen tot maximaal twee weken vanzelf over. In de volgende gevallen is het wel verstandig om direct de huisarts te bellen:
Bij oogklachten die niet over gaan na het spoelen
Als de lippen, tong of oogleden steeds dikker worden
Bij benauwdheid
Zijn deze dingen niet aan de hand, maar is er wel sprake van jeuk en irritatie? Probeer dan een van de volgende middelen. Je hebt hiervoor geen recept nodig. Welk merk je koopt maakt niet uit, maar lees wel altijd goed de bijsluiter voordat je een middel gebruikt.
Koelzalf
Koelzalf is een geurloze vetcrème met een hydraterend en beschermend effect. De zalf werkt verkoelend voor de huid met jeukklachten. Sommige koelzalf bevat rozenolie, maar om overgevoeligheidsreacties op de kwetsbare kinderhuid te voorkomen, kan je het beste kiezen voor koelzalf zonder rozenolie.
Lanette crème
Ook Lanette crème is een verzachtend en verkoelend middel. Het helpt jeuk, schilfering, kloven en branderige plekken op de huid te verminderen. Lanette crème is geschikt voor elke leeftijd.
Cetomacrogolcrème
Cetomacrogolcrème is een vette crème die snel in de huid trekt. Het hoge vetgehalte houdt de huid soepel en voorkomt uitdroging. De crème wordt aangeraden bij eczeem en jeuk, dus ook bij irritatie door de eikenprocessierups geeft dit middel verlichting.
Zinkzalf
Net als de bovenstaande zalven zorgt zinkzalf voor verkoeling van de geïrriteerde huid. Het stilt de jeuk en werkt verzachtend. De werkzame stof in zinkzalf (zinkoxide) zit trouwens ook in de bekende grijze pot Sudocrem.
Levomenthol gel
Levomenthol bevat carbomeerwatergel, een verkoelende gel die indrogend werkt en een jeukstillend effect heeft door verdamping van water. Smeer een dikke laag op de huid van je kind. Deze gel werkt ook licht verdovend, waardoor je minder jeuk voelt. Let op: Levomentholgel mag niet gebruikt worden bij kinderen jonger dan 2 jaar.
Nestosyl crème
De stoffen lidocaine en pramocaine hebben een verdovende werking. Pramocaine zit bijvoorbeeld in nestosylcrème. Het werkt jeuk- en pijnstillend en verkoelend. Bovendien helpt nestosylcrème bij het snel genezen van wondjes door het krabben. In nestosylcrème zit ook de stof zinkoxide, net als in de zinkzalf hierboven.
Anti-allergiemiddel cetirizine
Anti-allergiemiddelen (ofwel antihistaminica) kunnen ook helpen bij klachten die worden veroorzaakt door de processierups. Kies voor de werkzame stof cetirizine, die bijvoorbeeld in de allergiepillen van Zyrtec zit. Dit stofje helpt tegen jeuk en irritatie rond de ogen en luchtwegen.
Een middel op recept
Heb je deze middelen geprobeerd, maar blijven de klachten hevig? Dan kan je via de huisarts ook corticosteroidzalven (hydrocortison, triamcinolon) op recept krijgen. Deze zalven zijn niet per se beter en vrij agressief voor de kinderhuid. Probeer daarom liever eerst bovenstaande producten.
