Groei kindervoeten: schoenmaat van je kind

Kindervoeten groeien razendsnel, daarom is het belangrijk dat ze goed ondersteund worden. Hoe zit het precies met de ontwikkeling van kindervoeten. Hoe kies je de juiste maat en schoen? En wat is beter: veters of klittenband?

Groei kindervoeten

Kindervoeten zijn niet te vergelijken met de voeten van een volwassene. Na de geboorte zijn nog niet alle botstructuren in de voet volledig ontwikkeld. Babyvoeten bestaan grotendeels uit kraakbeen en vet. In de eerste jaren verdwijnt het vet en wordt kraakbeen omgezet in bot. Ook werken de voet- en beenspieren niet optimaal, omdat hun aanhechting nog niet stevig is aan het (nog niet volledig) ontwikkelde voetskelet.

Rond het derde jaar krijgt de voet vorm en is deze minder zacht en buigzaam dan bij de geboorte. Toch zijn kindervoeten de jaren daarna nog zo soepel dat ze in te kleine schoenen makkelijk misvormen. Maar ook door te grote schoenen en daardoor schuivende voeten kunnen kindervoeten misvormen. Als kinderen 8 zijn, hebben de voetbotjes een volwassen positie en zullen voeten voornamelijk nog in de lengte groeien. Rond de 16 zijn de voeten uitgegroeid.

De eerste bewegingen

In de wieg beginnen kinderen voor het eerst met het bewegen van hun voeten en benen: ze spelen met hun voeten en beginnen te trappelen. Tijdens het bewegen ontwikkelen de spieren zich die de voeten voorbereiden op het lopen en dragen van gewicht. De voetjes van een zuigeling hebben vaak een platte vorm doordat er onder de gehele voet een dik vetkussen zit. In de loop van de eerste levensjaren verdwijnt dit vetkussen en komt de voetboog langzaam tot stand.

Tips voor babyvoetjes

Zorg ervoor dat de bewegingen niet worden belemmerd door te kleine babypakjes met voetjes eraan, te kleine schoentjes, te strakke sokjes of te strak ingestopte dekens. Verander daarnaast de positie waarin je baby ligt regelmatig. Te lang in dezelfde positie liggen, vooral op de buik, kan voor te veel spanning op de voeten en benen zorgen.

tip

De eerste stapjes

Zodra de voet in staat is om het eigen lichaamsgewicht te dragen zal een kind uit zichzelf gaan staan en lopen. Kinderen die net gaan staan doen dit meestal op een platte voet en met O-beentjes. Dit duurt ongeveer tot hun tweede à derde jaar. Platvoeten hebben een groter oppervlak en zorgen ervoor dat je kind stabiel kan staan.

Wanneer je kind zijn eerste stapjes binnenhuis doet, is het niet nodig om hem schoenen te laten dragen. Het lopen op blote voeten of sokjes helpt de voeten en de spieren om normaal te groeien en kracht te ontwikkelen. Als je kind ook buitenhuis stapjes gaat doen is het goed om de  babyvoetjes te beschermen met lichtgewicht, flexibele schoenen.

Na de eerste stapjes

Vanaf het moment dat een kind zijn voeten belast, veranderen de stand van zijn voeten en benen geleidelijk. Waar de benen eerst nog uit elkaar staan, kunnen ze vanaf het tweede jaar in de X-stand gaan staan. Die X-stand corrigeert zich vanaf het vijfde jaar meestal vanzelf. De voetjes zien er nog steeds uit als platvoeten en knikken dus naar binnen. De X-stand van de benen en de platvoeten zijn trucjes om het gebrek aan stabiliteit te compenseren. Daarom is het belangrijk om te kiezen voor schoentjes die nog vrij soepel zijn. Wanneer de schoentjes te stevig zijn, zal je kind eerder vallen en instabiel op zijn voeten staan.

Vanaf het vierde à vijfde jaar is het evenwichtssysteem van je kind meer ontwikkeld. De voeten komen dichter bij elkaar te staan, en ook de hielen gaan rechter staan. De platvoeten veranderen langzaam aan in voeten met een normale voetboog. Rond deze leeftijd is het belangrijk dat de schoenen al wat steviger zijn, vooral bij de hielen. Bij de tenen moeten de schoenen echter soepel blijven om afrollen mogelijk te maken.

Hoe snel groeien kindervoeten?

Vanaf het derde jaar ongeveer een maat per jaar, uitzonderingen daargelaten. Tijdens een groeispurt is dat maar liefst tweeëneenhalve maat. Bij meisjes is die meestal rond het twaalfde jaar, bij jongens komt die groeispurt gemiddeld als ze 13,7 jaar zijn.

Schoenmaten baby

Heel begrijpelijk dat je die schattige babyschoentjes niet kunt weerstaan, maar je kind heeft eigenlijk pas schoenen nodig als hij gaat lopen. Om zijn voeten warm te houden kun je hem sokken of sloffen aantrekken. Eventueel met antislipzool, zodat hij bij zijn eerste stapjes niet direct uitglijdt. Als het eenmaal zover is: op blote voeten heeft hij de beste grip.

Gaat je kind buiten lopen, dán is het tijd voor de eerste stappers. Neem hem mee als je schoenen voor hem gaat kopen, want het is belangrijk dat hij bij het leren lopen de juiste schoenmaat draagt. In de winkel meten ze zijn voeten precies op. Kies bij voorkeur een gesloten schoen met veters en een flexibele rubberen zool. Dat geeft de meeste stabiliteit.

Te kleine schoenen?

Sommige kinderen krullen hun tenen als hun schoenen te klein worden. Als je snel wilt zien of de schoenen nog goed zitten, kun je de binnenzool tegen de onderkant van de voet houden.

tip
Video: Snel en gemakkelijk veters strikken doet je kind zo

Schoenmaten kind

Als je kind eenmaal kan lopen, is het nog belangrijker dat hij de juiste maat schoenen draagt. Maar hoe weet je dat zeker bij kleine kinderen? Daar is een simpel trucje voor:

  • Zet je kind met zijn blote voeten op een stuk papier en teken de omtrek. Let op: je kind moet goed rechtop staan.
  • Meet de afstand van het puntje van de grote teen tot de hiel van beide voeten.
  • Neem de grootste voet als referentie, tel daarbij 1 cm extra groeiruimte op.

Een schoen past wanneer de hiel aansluit, het voorste deel van de zool flexibel is en de tenen vrij kunnen bewegen. Tenen hebben één tot anderhalve centimeter ruimte tot de voorkant van de schoen nodig. Schoenen kun je het beste testen door de schoen niet vast te maken en een kind een stukje te laten lopen. Gaat de schoen niet uit, dan heeft hij een goede pasvorm voor het kind.

Voetjesmeter

Mocht het niet lukken om samen met je kind naar de schoenenwinkel te gaan, dan vind je hier een handige voetjesmeter om uit te printen. Zet je kind erop, teken de omtrek van zijn voet en kijk hiermee in de winkel welke schoenmaat hij heeft.

Wat is een goede schoen?

Bij de aanschaf van nieuwe schoenen is de pasvorm het allerbelangrijkst. Stevigheid rond de hiel en van het ‘bovenwerk’ zijn belangrijk. Dat zit ‘m niet altijd in de schoensoort of prijs. Een stevig hakgedeelte is belangrijk. Dat geeft steun en helpt zwikken voorkomen. Goede schoenen zijn helemaal van leer. Dat is het enige product waar kinderen geen zweetvoeten in krijgen. Let er wel goed op wat voor binnenzooltje in de schoen zit, als dat van kunststof is ventileert het slecht.

Veel kinderen lopen tegenwoordig alleen op sportschoenen. Goed of slecht? Ook hiervoor geldt dat stevigheid en ondersteuning van de voet belangrijk is. Feit is wel dat veel sneakers slecht ventileren.

Klittenband of veters

Het beste voor kindervoeten is een veterschoen. Klittenbandschoenen zitten veel minder stevig om de voet en geven dus minder steun. Zeker als je een bewegelijk kind hebt, en dat zijn de meeste, is een veterschoen de beste optie. Die kun je veel strakker aantrekken.

Extra tips

Wat kun je als ouder doen om de voeten van je kind zo goed mogelijk te laten groeien? Hou ook deze tips in je achterhoofd:

  • Koop schoenen waarvan alleen het voorste zooldeel, onder de bal van de voet, buigbaar is.
  • Trek veters en klittenband strak genoeg aan.
  • Check ook regelmatig de maat van de schoolgymschoenen/sportschoenen. Veel kinderen hebben namelijk een hoge pijngrens. Het kan dus best voorkomen dat je kind in te kleine schoenen loopt, maar nergens over klaagt.
  • Podologen raden het af om schoenen van broers of zussen door te geven, tenzij ze zelden gedragen zijn. Elk kind heeft een eigen loop en daar vormt een schoen zich naar. In een tweedehands schoen gaat de voet zich weer vormen naar hoe de schoen al is gevormd en dat is niet altijd goed.