‘Meer dan tien jaar geleden hoorde ik op de radio dat er in Nederland een tekort was aan zaaddonoren, omdat anoniem doneren niet meer mocht. Veel mannen haakten daardoor af. Dat zette me aan het denken.’
Het onderwerp liet hem niet los. ‘Ik denk veel na over normen en waarden en mijn rol in de samenleving. Ik dacht: stel dat je een kinderwens hebt en het lukt om biologische redenen niet om die te vervullen. Dat moet een enorm gemis zijn. Zou ik er zelf bezwaar tegen hebben om te helpen? Eigenlijk niet.’
Zaaddonor worden voelde logisch. ‘Voor mij was het duidelijk: dit is niet mijn kind. Ik doneer iets, zoals ik ook plasma doneer. Het kost mij weinig, maar voor iemand anders betekent het alles. Dat vond ik een mooie gedachte.’
Lees ook: Groot tekort Nederlandse spermadonoren, ziekenhuizen roepen mannen op zich te melden
Ongeveer 25 kinderen
Toch is het niet enkel altruïsme. ‘Natuurlijk speelt mijn ego ook een beetje mee’, geeft hij toe. ‘Uiteindelijk zijn we biologische wezens; vanuit evolutionair oogpunt zijn we hier om ons voort te planten. Dat was niet mijn motivatie om zaaddonor te worden, maar ik zou niet eerlijk zijn als ik zeg dat het nul invloed had.’
Inmiddels zijn er dankzij zijn donaties ongeveer 25 kinderen geboren, het Nederlandse maximum. ‘Ongeveer dertien ouders hebben mijn donaties gebruikt om een gezin te stichten, met één, twee of drie kinderen.’
Lees ook: Thirza doneert haar eicellen: ‘Het verdriet van mensen met een onvervulde kinderwens raakt me diep’
Niet van mij
Of hij weleens op straat naar een kind kijkt en denkt: die zou van mij kunnen zijn? ‘Nee’, zegt hij resoluut. ‘Dat gaat echt nooit door mijn hoofd. Er zijn maanden dat ik niet eens denk aan het feit dat ik zaaddonor ben geweest.’
Voor Niels is één ding altijd duidelijk geweest: biologisch gezien is hij vader, maar geen ouder. ‘Deze kinderen zijn niet mijn kinderen. Ik heb geen sociale rol in hun leven en ook geen behoefte daaraan.’ Wel staat hij open voor contact als een donorkind zich op zijn 16e meldt. ‘Maar als het niet gebeurt, is dat ook prima.’
Niels stopte als zaaddonor toen de kliniek aangaf dat hij voldoende had gedoneerd. ‘Ik kende de regels en heb gedaan wat ik kon.’
Lees ook: Eefje (41) hoorde als tiener dat ze donorkind is: ‘Al die tijd voelde ik dat er iets niet klopte’
Positieve reacties
Niels is altijd open geweest over zijn keuze om zaaddonor te worden. Hij kreeg wisselende, maar overwegend positieve reacties. ‘Mensen moeten zelf weten wat ze ergens van vinden. Het leverde in ieder geval interessante gesprekken op. Sommigen deden er lacherig over, anderen vonden het bewonderingswaardig.’
In 2017 deed Niels een interview, waardoor zijn donorschap breder bekend werd. Die zichtbaarheid leidde tot een onverwachte situatie. ‘Ik kreeg een Instagrambericht van een vrouw die dacht dat zij de moeder was van een van mijn donorkinderen. Ze wilde haar kind een beeld geven van de biologische vader. Daar ging ik niet in mee. Ik heb haar uitgelegd dat het niet de bedoeling is om buiten de officiële route contact te zoeken. Daarnaast leek het me geen goed idee om een jong kind te vertellen dat er een vader is die bewust geen rol speelt.’
Hij kreeg wel een foto van het kind te zien. ‘Dat doet iets met je. Ik kon meteen zien dat het biologisch gezien mijn kind was. Dat was bijzonder, maar ik heb er niet al te lang bij stilgestaan. Mijn leven gaat gewoon door.’
Lees ook: Noëlle (27) werd geboren zonder baarmoeder, nu draagt haar moeder haar baby
Relatie en toekomst
Tijdens een date is Niels altijd open over het donorschap. ‘Zo’n 25 kinderen, daar wordt gemengd op gereageerd. Sommige vrouwen vinden het geen probleem, anderen moeten eraan wennen.’
Zelf heeft hij geen kinderen, maar ouderschap in de toekomst sluit hij niet uit. ‘In de tijd dat ik doneerde, deed ik dat in Zwolle terwijl ik zelf in Den Haag woonde. Ik wilde de kans verkleinen dat mijn eventuele kinderen later een donorkind tegenkomen. Helemaal tegengaan kan ik het natuurlijk niet, maar er zat wel een gedachte achter.’
Mocht hij zelf vader worden, dan zal hij open zijn over zijn donorschap. ‘Ik denk dat het mooi kan zijn om uit te leggen dat je ooit iets hebt gedaan wat voor een ander.’
Lees ook: Annemarie: ‘Hoe vertel ik mijn peuter over zijn donor?’
Meer dan doneren
Voor Niels gaat het donorschap over burgerschap. ‘Wat is jouw rol in de samenleving? Als iedereen alleen maar vanuit zichzelf handelt, wordt het een kille plek. En als je iets kunt geven zonder dat het jou veel kost, is dat het overwegen waard? Als onvruchtbaarheid jou zou treffen, zou je toch ook hopen dat er mensen zijn die willen helpen?’
Nu, ruim tien jaar later, voelt zijn keuze nog steeds logisch. ‘Ik heb er niets op verloren. En voor iemand anders betekende het alles.’
