Wat is slim speelgoed (connected toys) precies?
Connected toys is de Engelse term voor speelgoed dat verbonden is met het internet. We noemen dit ook wel slim speelgoed of smart toys, omdat de apparaten direct kunnen reageren op de acties van jouw kind.
Het gaat hierbij om interactief speelgoed dat je via wifi, bluetooth of een bijbehorende app kunt besturen, of speelgoed waarmee je kind actief kan communiceren. Er bestaan tegenwoordig allerlei varianten van connected toys. Denk aan interactieve huisdieren, pratende poppen, minidrones, kindertablets, kinderhorloges met een gps-functie of speelgoed dat gekoppeld is aan spelcomputers. Een van de eerste bekende vormen van slim speelgoed was een Barbie die terugpraatte. Inmiddels komt er continu nieuw en nog slimmer speelgoed op de markt.
Waarom vinden kinderen interactief speelgoed zo leuk?
Slim speelgoed geeft een extra, levensechte dimensie aan het spelen. Een pop die echt terugpraat of een robot die moppen vertelt, maakt de spelervaring een stuk uitdagender en realistischer voor een kind.
Normaal gesproken geeft speelgoed geen direct antwoord. Een robot die je via een app door de woonkamer laat rijden is voor veel kinderen veel interessanter dan een robot die alleen beweegt als je op een knop drukt. Speelgoed dat je verjaardag onthoudt of vragen beantwoordt, scoort dan ook logischerwijs hoog op het verlanglijstje.
Lees ook: Welk speeltype is jouw kind?
Wat zijn de risico’s van connected toys?
Het grootste risico van slim speelgoed is de kans op hacks via de internetverbinding. Onbekenden kunnen op deze manier toegang krijgen tot de camera, de microfoon of de privacygevoelige gegevens van je kind.
In veel connected toys zitten geavanceerde gadgets verwerkt, zoals een gps-tracker of opnameapparatuur. Omdat de aansturing verloopt via software en het internet, zijn deze producten kwetsbaar. Het kan gebeuren dat onbekenden je kind afluisteren of bekijken via de speelgoedcamera. Soms lukt het vreemden zelfs om letterlijk een gesprek met je kind te voeren.
In het verleden is dit al vaker misgegaan. Pratende poppen als Hello Barbie, Cayla en i-Que bleken makkelijk af te luisteren als je in de buurt was met een smartphone met bluetooth. Ook het lekken van privacygegevens komt voor. In 2015 werd speelgoedbedrijf VTech gehackt, waarbij de gegevens van ruim 100.000 Nederlandse kinderen en hun ouders op straat belandden.
Heeft slim speelgoed ook een educatieve waarde?
Slim speelgoed neemt de regie vaak over, waardoor het de eigen fantasie en creativiteit van je kind minder stimuleert dan traditioneel speelgoed.
Volgens opvoedcoach Valerie Ritchie is het goed om naast de veiligheid ook kritisch te kijken naar de pedagogische en educatieve waarde van het speelgoed. Kinderen vinden het prachtig, er zitten zeker ook nadelen aan het constante vermaak. Een goed alternatief is Montessori-speelgoed. Dit is eenvoudig speelgoed, vaak gemaakt van natuurlijke materialen zoals hout, dat juist uitnodigt om zelf te ontdekken. Houten bouwblokken hebben bijvoorbeeld een ‘open einde’: je kunt er álles mee bouwen, wat de creativiteit, motoriek en het ruimtelijk inzicht enorm prikkelt.
Lees ook: Veilig op internet: hoe bescherm je je kind online?
Welke gevaren liggen er precies op de loer bij smart toys?
De belangrijkste gevaren van smart toys zijn identiteitsfraude, afluisterpraktijken en ongewenst contact met vreemden via microfoons of camera’s in het speelgoed.
Hoe onschuldig die lieve robot of pop er ook uitziet, er kunnen vervelende situaties ontstaan. We zetten de mogelijke valkuilen op een rij:
Pratende poppen zijn vaak makkelijk te hacken. Een onbekende kan meeluisteren of zelfs via de pop tegen je kind praten.
Camera’s in smart toys zijn gevoelig voor hackers, net als de camera in je laptop of babyfoon.
Veel connected toys verzamelen persoonlijke gegevens, zoals namen, woonplaatsen, geboortedata en wachtwoorden. Komen deze gegevens in de verkeerde handen, dan kan er identiteitsfraude mee worden gepleegd. Criminelen kunnen met de gegevens van jouw kind zelfs een lening afsluiten.
Lees ook: Wat is grooming, en hoe ga je hier als ouder mee om?
Hoe controleer je of slim speelgoed veilig is?
Je controleert de veiligheid door vooraf de gebruikersvoorwaarden en de privacyverklaring van de fabrikant grondig te lezen. Zo weet je precies welke gegevens het apparaat verzamelt.
Heeft het speelgoed een microfoon of een camera? Controleer dan direct wat deze gadgets registreren en wat er met de opnames gebeurt. Waar bewaart het bedrijf deze beelden en wie heeft er toegang tot de bestanden? Vertrouw je het niet helemaal, schaf het speelgoed dan simpelweg niet aan.
Montessori-speelgoed
Het tegenovergestelde van slim speelgoed is Montessori-speelgoed. Dat is speelgoed dat leren en experimenteren stimuleert. Het is vaak eenvoudig speelgoed, gemaakt van natuurlijke materialen als hout. Houten blokken zijn een typisch voorbeeld van Montessori-speelgoed. Je kunt er van alles mee (ze hebben een zogenaamd ‘open einde’), wat de creativiteit van de kinderen prikkelt. Ze zijn bovendien goed voor de motoriek en het ruimtelijk inzicht.
Hoe laat je je kind veilig spelen met connected toys?
Je maakt het gebruik van slim speelgoed veiliger door accounts aan te maken met nepgegevens, sterke wachtwoorden te gebruiken en altijd in de buurt te blijven tijdens het spelen.
Breng je kind daarnaast wat mediawijsheid bij door open te praten over de eventuele risico’s. Met de volgende tips laat je je kind zo veilig mogelijk spelen met smart toys:
Gebruik een nepprofiel voor het account. Vul geen echte gegevens in zoals de volledige naam, het adres of de geboortedatum.
Verzin een unieke gebruikersnaam en een nieuw wachtwoord dat je nergens anders voor gebruikt.
Vraagt de app om een profielfoto? Kies dan een vrolijke afbeelding van een favoriet tekenfilmfiguur of een leuke foto van de hond.
Stel een sterk wachtwoord of pincode in. Kan het speelgoed zonder beveiligingscode worden gebruikt? Laat het dan liever links liggen.
Verander direct na aankoop het standaard wachtwoord dat de fabrikant heeft ingesteld.
Maakt het speelgoed verbinding via wifi? Gebruik altijd een beveiligde verbinding (wifi met wachtwoord of een VPN-verbinding).
Beheer je het speelgoed via een app? Bekijk goed in de instellingen welke gegevens deze app verzamelt en zet onnodige volg-functies uit.
Blijf in de buurt als je kind aan het spelen is. Luister mee naar wat je kind vertelt tegen het speelgoed, en let goed op wat het speelgoed terugzegt.
Is je kind klaar met spelen? Zet het speelgoed dan volledig uit en laat het niet op de stand-by modus staan.
Bron: Netwerk Mediawijsheid
