Meteen na de bevalling gaat je baby actief op zoek naar de borst, zonder dat je hoeft uit te leggen hoe zuigen en slikken werkt. Daar is hij al maanden op voorbereid. Vanaf ongeveer 4 maanden zwangerschap slikt een baby namelijk vruchtwater in om zijn spijsvertering te oefenen. Ook worden baby’s geboren met een sterke zoek- en zuigreflex.
In de eerste maanden na de geboorte speelt voeding een centrale rol. Voor baby’s van 0 tot 3 maanden bestaat er geen standaard schema dat voor iedereen werkt, het is maatwerk. Bij borstvoeding is voeden op verzoek de norm: meestal 6 tot 8 keer per 24 uur. Je begint dan met de borst die de vorige keer het minst is geleegd. Bij flesvoeding is het gebruikelijk om in de eerste weken 6 tot 8 voedingen van 70 tot 130 ml per keer te geven. Naarmate je baby groeit, worden de voedingen minder vaak, maar neemt de hoeveelheid per keer toe.
Het belangrijkste is: volg de signalen van je baby. Elk kind is anders. Twijfel je over het voedingsritme of de hoeveelheid? Schakel dan altijd een professional in, zoals het consultatiebureau of een lactatiekundige.
Hoeveel voeding heeft je baby de eerste maanden nodig?
De eerste drie maanden groeit je baby uitsluitend op melk. Zowel moedermelk als flesvoeding bevatten alle voedingsstoffen en vocht die je kind nu nodig heeft. Pas tussen de vier en zes maanden begin je met oefenhapjes en stapt je kind steeds vaker over op vaste voeding.
De eerste twaalf weken drinkt een baby de meeste moedermelk of flesvoeding van zijn hele eerste jaar. Omdat de maag van een baby vlak na de bevalling nog piepklein is (ter grootte van een knikker), drinkt hij kleine hoeveelheden tegelijk. Daardoor moet je veel vaker voeden. Je mag rekenen op gemiddeld tien tot twaalf voedingen per vierentwintig uur. Geef je borstvoeding? Dan stimuleert dat frequente aanleggen bovendien jouw melkproductie. Na de eerste maand groeit de maag en kan je baby meer per keer drinken. Het aantal voedingen neemt dan af naar zo’n zes tot acht per dag.
Lees ook: De ontwikkeling van je baby in de eerste 3 maanden
Werkt een voedingsschema of voeden op verzoek beter?
Voeden op verzoek is in de eerste drie maanden de standaard voor zowel borst- als flesvoeding. Dit betekent simpelweg dat je je baby de borst of de fles geeft zodra hij met hongersignalen aangeeft dat hij wil drinken. Je baby mag zelf bepalen hoe vaak en hoeveel hij drinkt.
Toch vinden veel ouders voeden op verzoek in het begin lastig of onzeker voelen. Een voedingsschema (zoals hieronder beschreven) geeft je in dat geval houvast. Het toont de gemiddelde tijden en hoeveelheden voor een baby van nul tot drie maanden. Houd dit schema echter als losse richtlijn aan en forceer het niet: het is volkomen normaal als jouw baby op andere tijden of in andere hoeveelheden wil drinken.
Lees ook: Wat zijn regeldagen en wat hebben ze te maken met de voeding van je baby?
Waaraan herken je de hongersignalen van je baby?
Een baby laat met zijn gedrag en gezichtsuitdrukkingen zien dat hij wil drinken, nog ver voordat hij begint te huilen. Huilen is namelijk pas het allerlaatste hongersignaal. Let op eerdere tekenen, zoals smakken, zuigbewegingen maken, sabbelen op zijn handen of zoekend om zich heen kijken.
Ouders van Nu-expert en Zwangerschapscoach Marijn van der Zwaard benadrukt de kracht van direct contact in deze fase: “Baby’s worden geboren met een sterke zoek- en zuigreflex. Zeker als je je baby veel huid-op-huid bij je draagt in de kraamperiode, leer je die subtiele signalen razendsnel herkennen. Grijpt of zoekt hij naar de borst, dan weet je precies hoe laat het is.” Dit principe geldt uiteraard evengoed als je flesvoeding geeft.
Voedingsschema's per maand (0 tot 3 maanden)
Dit voedingsschema laat zien hoeveel een baby in de eerste maanden gemiddeld drinkt. Het blijft altijd een indicatie. Gaat het goed en groeit je kind gezond? Volg dan vooral het ritme dat hij zelf aangeeft.
Voedingsschema baby eerste maand (1 tot 4 weken)
In de eerste maand mag je uitgaan van acht tot twaalf (borst)voedingen per etmaal. Hieronder een indicatie van de tijden en hoeveelheden als je flesvoeding geeft.
Voorbeeld van voedingsschema bij fles- en borstvoeding 1-4 weken:
Voedingsschema baby 2 maanden (4 tot 8 weken)
Bij borstvoeding blijft voeden op verzoek belangrijk. Wil je met flesvoeding iets meer ritme opbouwen? Gebruik dan onderstaand schema. Gemiddeld valt er ’s nachts nu iets meer tijd tussen de voedingen (tot wel vier uur).
Voorbeeld van voedingsschema bij fles- en borstvoeding 4-8 weken:
Voedingsschema baby 3 maanden (8 tot 12 weken)
Vanaf de tweede en derde maand stabiliseren de voedingsmomenten zich vaak iets meer, al blijft voeden op verzoek (zeker bij de borst) altijd goed.
Voorbeeld van voedingsschema bij fles- en borstvoeding 8-12 weken:
Wanneer heeft je baby genoeg gedronken?
Net zoals je baby laat blijken dat hij trek heeft, geeft hij ook duidelijke signalen als hij genoeg melk op heeft. Draait hij zijn hoofd weg, duwt hij de speen eruit met zijn tong of laat hij melk uit zijn mondhoeken lopen? Dan is je baby voldaan. Je hoeft hem de fles of borst dan niet meer op te dringen.
Zolang je baby levendig is, goed groeit en zo’n zes zware, natte luiers per etmaal produceert, krijgt hij voldoende voeding binnen. De ene voeding is bovendien groter dan de andere, dat is normaal. Bij aanhoudende twijfel kun je altijd advies inwinnen bij het consultatiebureau of een lactatiekundige.
Lees ook: Wanneer raadpleeg je een lactatiekundige?
Heeft een baby vitamine D en K nodig?
Ja. De Gezondheidsraad adviseert om elke baby (vanaf de eerste week) dagelijks tien microgram vitamine D te geven. Je dient dit toe in de vorm van druppels of pilletjes. Geef je borstvoeding of minder dan vijfhonderd milliliter flesvoeding per dag? Geef dan de eerste drie maanden ook dagelijks 150 microgram vitamine K bij. Vanaf het moment dat je kind meer dan vijfhonderd milliliter flesvoeding krijgt, haalt hij voldoende vitamine K uit de fles.
Lees ook: Vitamine D of levertraan: wat is beter?
Andere voedingsschema’s
Bronnen: jeugdengezinutrecht, GGDGM
