Een verlegen kind: zo ga je daar als ouder het beste mee om

Instinct

Verlegenheid of eenkennigheid is een instinct dat rond de leeftijd van 6 maanden de kop opsteekt. Voor die leeftijd kun je veel baby’s prima aan een vreemde geven om even vast te houden, maar vanaf een halfjaar gaat je baby zich aan bepaalde mensen hechten. Verlegenheid zorgt dus voor hechting. Door die eenkennigheid wordt de band met een kleine groep mensen dieper en persoonlijker.

Lees ook: Peuter met verlatingsangst? Dit werkt écht volgens experts

Veilig

Je zult niet de eerste zijn bij wie de juf of een kennis verbaasd is om te horen dat je kind thuis honderduit praat. Maar dat is juist goed: het is niet erg als je kind rustig is bij anderen. Het is niet per se goed als kinderen iedereen maar volgen. Ze kunnen zich het best laten beïnvloeden door de mensen die voor hen verantwoordelijk zijn. Het instinct om verlegen te zijn zorgt ervoor dat kinderen minder snel nauw contact krijgen met mensen buiten hun ‘relatiekring’. Zo houdt het ze veilig.

Het hoort er een beetje bij

Vooral peuters kruipen eerst achter mama’s of papa’s been om na een tijdje tevoorschijn te komen en alsnog van zich te laten horen. Peuters kunnen heel stoer doen als ze zich ergens thuis voelen. Is je peuter op een vreemde plek of kijken er opeens 10 mensen naar hem die hij niet kent? Dan kan hij zich ineens weer heel klein voelen. En dat is logisch: volwassenen hebben dat vaak ook.

Als je kind naar de basisschool gaat, kan hij opnieuw verlegen worden. Opeens komt hij in een nieuwe wereld terecht. Met een andere omgeving, andere regels en nieuwe gezichten. Die overgang is best spannend en brengt onzekerheid met zich mee.

Een beetje verlegen zijn is dus normaal, zeker in situaties waarin je kind alles nog moet ontdekken. Vaak gaat het vanzelf over zodra hij zich zekerder voelt. Maar als je kind er veel last van heeft, kun je hem daarbij helpen.

Meer lezen: Zo draag jij als ouder bij aan het zelfbeeld van je kind

Tips: zo help je een verlegen kind

Als je merkt dat je kind verlegen is, hoef je niet meteen hulp in te schakelen, bijvoorbeeld van het consultatiebureau. Alleen of samen met je partner kun je al veel doen.

1. 1

   Wees een rolmodel: stap op mensen af als je kind erbij is, klets met degene voor je in de rij bij de kassa of met andere kinderen in de speeltuin. Als jij vriendelijk contact maakt met anderen, ziet hij dat dat niet eng is. Zo geef je consequent het goede voorbeeld aan je kind.

2. 2

   Leer hem sociale basisvaardigheden: maak hem duidelijk wat gebruikelijk is in sociale situaties, zoals de persoon aankijken met wie je praat, antwoord geven als iemand iets vraagt en dank je wel zeggen als iemand je iets geeft. Zo draag je bij aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van je kind.

3. 3

   Bereid hem voor: ga je met je kind naar een verjaardag of een andere plek waar veel mensen zijn? Als je weet dat hij dit spannend vindt, bereid hem hier dan op voor. Leg uit waar jullie naartoe gaan en wie er allemaal zijn.

4. 4

   Laat hem samen spelen: laat je kind al van jongs af aan met andere kinderen spelen, zoals neefjes of nichtjes, kinderen uit de buurt of van vrienden. Zo leert je kind om contact te maken met anderen. Zo leert je kind meteen om zonder strijd samen te spelen.

5. 5

   Nodig klasgenootjes uit: als je kind naar de basisschool gaat, kun je hem helpen met speelafspraakjes. Nodig eerst een ander kind bij jullie uit, want daar voelt je kind zich veilig, en als dat goed bevalt, wordt je kind vast bij zijn nieuwe vriend uitgenodigd.

6. 6

   Accepteer zijn gevoelens: het is voor een verlegen kind moeilijk om opeens iets te doen wat hij eng vindt. Probeer je kind niet onder druk te zetten, maar laat hem merken dat je hem accepteert zoals hij is.

7. 7

   Bevestig hem: het ene kind heeft 10 vrienden, het andere kind heeft 1 goede vriend met wie hij altijd speelt. Laat hem weten dat dat prima is. Waarschijnlijk krijgt hij vanzelf meer vrienden als hij ontdekt hoe leuk dat is. Lees ook: Orthopedagoog legt uit: dit moet je doen en laten als je kind nog geen vriendjes heeft

8. 8

   Leestip: De leeuw in de muis is een ontroerend verhaal over een bange muis die altijd over het hoofd wordt gezien. Stiekem blijkt de muis dapper te zijn.

Tips: dit kun je beter niet doen

Er zijn ook dingen die je beter niet kunt doen als je kind verlegen is:

• Dwing hem niet. Hij vertrouwt jou en als je hem onder druk zet om contact met anderen te maken of hem van je afduwt als hij bescherming bij jou zoekt, klapt hij dicht en trekt hij zich meer terug. Het is voor jou misschien heel logisch om te zeggen dat je kind gewoon op iemand moet afstappen, maar voor hem kan dat een enorme drempel zijn. Bouw het samen langzaam op.

• Kruipt je kind achter je been als jullie op een verjaardag aankomen? Zeg dan niet verontschuldigend tegen iedereen dat je kind verlegen is. Door er zo de aandacht op te vestigen, voelt hij zich alleen maar onzekerder en daar zal hij zich ook naar gedragen.

Bron: CJG, Opvoedadvies