connected toys

Hoe veilig zijn 'connected toys'?

Een speelgoedpop die met je kind kan praten, een interactief knuffeldier of een robot die je via een app bestuurt: slim speelgoed (‘connected toys’) wordt steeds populairder. Niet zo gek dat kinderen het geweldig vinden, want het kan zoveel meer dan hun ‘gewone’ speelgoed. Maar er zitten ook risico’s aan. Wat zijn de gevaren? En hoe kan je kind er veilig mee spelen?

Wat zijn connected toys?

Connected toys is het Engelse woord voor speelgoed dat op een of andere manier verbonden is met het internet. Het wordt ook wel slim speelgoed of smart toys genoemd, omdat het kan reageren op jouw kind. Het gaat om interactief speelgoed dat via wifi, bluetooth of een app op je smartphone te besturen is, of waarmee je kind kan communiceren.

Er zijn allerlei varianten van connected toys en elk jaar komt er meer, nieuw, nog slimmer speelgoed op de markt. Populaire items op dit moment zijn bijvoorbeeld:

  • Interactieve huisdieren zoals Ubooly en Furby Connect
  • De poppetjes van Toys to Life, zoals Lego Dimensions, Skylanders en Disney Infinity
  • Pratende poppen als Hello Barbie, My Friend Cayla, speelgoeddinosaurus Dino en speelgoedbeer Diro
  • Vliegtuigjes of mini-drones die je kind met een smartphone bestuurt
  • Robots als i-Que, Dash & Dot, Miposaur, Codeybot en zelfbouwrobot Meccanoid G15KS
  • Maar denk ook aan kindertablets met spelletjes, kinderhorloges met gps of speelgoed dat is verbonden met spelcomputers

Kinderen zijn er dol op

Veel kinderen vinden connected toys heel erg leuk, omdat het een extra dimensie geeft aan het spelen. Normaal gesproken praat je pop of Barbie niet terug, slim speelgoed kan dat wel. En een robot die je via een app of game kunt besturen, vinden veel kinderen een stuk interessanter dan een robot die alleen reageert als je op een knopje drukt. Sommig slim speelgoed kan zelfs moppen vertellen, of de verjaardag van je kind onthouden.

Lees ook: Welk speeltype is jouw kind?

Risico’s van connected toys

Hoe leuk dat slimme speelgoed ook is, er zit een aantal grote risico’s aan. In veel connected toys zitten gadgets als een camera, microfoon of een gps-tracker. Het speelgoed wordt bovendien aangestuurd via software en je kunt er alleen mee spelen als het verbonden is met het internet. Hierdoor is er een risico dat slim speelgoed wordt gehackt en onbekenden op het speelgoed kunnen inbreken, privacygevoelige gegevens kunnen verkrijgen of je kind kunnen afluisteren of bekijken via de camera. Soms kunnen vreemden zelfs een gesprek met je kind voeren via het speelgoed.

In het verleden is dit al eens flink misgegaan. Zo blijken pratende poppen als Hello Barbie, Cayla en I-Que heel makkelijk af te luisteren of te hacken, als je in de buurt bent en een smartphone met bluetooth hebt. Ook zijn connected toys gevoelig voor het lekken van privacy. In 2015 werd speelgoedbedrijf Vtech gehackt, waarbij de gegevens van ruim 100.000 Nederlandse kinderen en hun ouders werden gestolen.

Lees ook: Veilig op internet: hoe bescherm je je kind online?

Gevaren op een rijtje

Hoe onschuldig het slimme speelgoed er van buiten ook uit mag zien, er kunnen dus nare dingen mee gebeuren. Een overzicht van de gevaren en valkuilen:

  • Pratende poppen zijn vaak makkelijk te hacken, waardoor je kind afgeluisterd kan worden. Ook kan een onbekende via de pop met je kind praten.
  • Camera’s in smart toys zijn te hacken, net als in laptops en babyfoons.
  • Veel connected toys verzamelen gegevens zoals namen, woonplaatsen, geboortedata, gebruikersnamen en wachtwoorden. Die privacygevoelige gegevens kan gehackt worden. Als de gegevens van jouw kind op straat liggen, kan daarmee identiteitsfraude gepleegd worden. Zo kunnen onbekenden met de gegevens van jouw kind bijvoorbeeld een lening afsluiten, waardoor jouw kind schulden op zijn naam krijgt.

Lees ook: Wat is grooming, en hoe ga je hier als ouder mee om?

Hoe controleer ik of het speelgoed veilig is?

Eigenlijk is dat niet echt goed te controleren. Lees in elk geval altijd de gebruikersvoorwaarden en het privacystatement van de fabrikant. Heeft het speelgoed een microfoon of een camera? Check dan wat deze precies doet en wat er met de beelden en geluidsopnames gebeurt. Waar wordt het opgeslagen en wie heeft toegang tot die gegevens? Vertrouw je het niet, kies dan voor ander speelgoed.

Tips voor veilig gebruik

Speelt jouw kind graag met connected toys, wees je dan bewust van de gevaren. Het is ook belangrijk om je kind mediawijsheid bij te brengen en hem te vertellen over de risico’s. Een aantal tips om het slimme speelgoed zo veilig mogelijk te gebruiken:

  • Gebruik een nepprofiel voor het connected speelgoed. Gebruik dus geen echte gegevens als naam, adres en geboortedatum. Verzin een gebruikersnaam en wachtwoord die jij of je kind nergens anders voor gebruikt, alleen voor dit speelgoed.
  • Moet je kind een profielfoto uploaden? Gebruik dan een grappig plaatje van z’n favoriete tekenfilmfiguur, of een foto van jullie huisdier.
  • Let goed op met speelgoed dat gebruik maakt van bluetooth of wifi. Moet je een wachtwoord of pincode invoeren voordat je met het speelgoed kan spelen? Kies dan voor een sterk wachtwoord. Zonder wachtwoord of pincode kun je het speelgoed beter niet gebruiken.
  • Verander na aankoop meteen de gebruikersnaam en het wachtwoord van het speelgoed dat standaard door de fabrikant aangeleverd is.
  • Maakt het speelgoed verbinding via wifi? Gebruik dan een beveiligde internetverbinding: wifi met wachtwoord of een VPN-verbinding.
  • Maakt het speelgoed gebruik van een app? Controleer dan welke gegevens deze app allemaal verzamelt.
  • Blijf in de buurt als je kind met z’n slimme speelgoed speelt. Houd in de gaten wat je kind allemaal tegen z’n pop zegt, of wat de pop terugzegt.
  • Als je kind klaar is met spelen, laat het speelgoed dan niet aanstaan, ook niet op stand-by. Zet het speelgoed altijd echt helemaal uit.

Lees ook deze checklist voor ouders van Mediawijzer.net.