Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Hoeveel beeldschermtijd is oké?

De aantrekkingskracht van beeldschermen op kinderen is groot. De meeste kinderen vinden het moeilijk om zich ervan los te maken. Waar leg je de grens als het gaat om schermtijd voor je kind? Hoe maak je afspraken en zorg je dat je kind zich eraan houdt? Kindertherapeut en Mediapedagoog Frederique Olland geeft tips.

In samenwerking met expert

Frederique Olland

Mediapedagoog

Beeldschermtijd: wat is gezond?

Prima als (oudere) kinderen zich af en toe vermaken met een beeldscherm. Tijdens het spitsuur voor het eten, bij ziekte of in de vakantie kan televisie kijken of wat tijd op de tablet fijn zijn voor de ontspanning. Maar het kan ook leerzaam zijn. Jonge kinderen leren van herkenning en herhaling in spelletjes, oudere kinderen ontwikkelen tijdens het gamen hun strategisch inzicht, of leren via social media de mening van anderen kennen.

Advertentie

Samen met je moeder een educatieve video kijken, óf urenlang passief staren naar YouTube-filmpjes: daar zit een groot verschil tussen. Net als tussen een online spel doen met je broertje, of onderuitgezakt netflixen. Je kunt zelf wel invullen wat gezonder is.

Even geen scherm? Met dit speelgoed vermaakt je peuter zich prima!

Ideale schermtijd kind

Kinderen reageren heel verschillend op veel beeldschermgebruik. Sommige kinderen raken overprikkeld en worden er druk van, andere kinderen worden juist heel sloom. Behalve met de leeftijd heeft dat ook te maken met de aard van het kind, en met wat hij kijkt of doet op het scherm. De ideale hoeveelheid beeldschermtijd verschilt dan ook per leeftijd en per kind. Ga dus uit van jouw kind en hoe hij reageert op het scherm, als je wilt bepalen hoeveel beeldschermtijd gezond is.

Verbieden of loslaten?

Kinderen van nu groeien op met schermen binnen handbereik. Je kind helemaal verbieden om met een scherm bezig te zijn, werkt al snel averechts. Dan wordt het beeldscherm een verboden vrucht en alleen maar aantrekkelijker. Gaat je kind zonder jouw toezicht toch op de tablet, dan kun je hem er ook niet meer bij begeleiden.

Advertentie

De schermtijd helemaal loslaten is ook weer niet verstandig. Voor een kind is het moeilijk om zelf te bepalen wanneer hij moet stoppen. Stel daarom grenzen: in de vorm van een tijdslimiet én voor wat hij op het scherm mag kijken en doen. Hoe eerder je daarmee begint, hoe beter. Een gewoonte die eenmaal is ontstaan, is lastig terug te draaien. Zorg ook voor een goede balans met andere activiteiten. Als je eerst met je kind naar buiten gaat om anderhalf uur actief te spelen, ben je al een heel eind én dan blijft er minder tijd over om naar de tablet te verlangen.

Richtlijnen voor schermtijd kind per leeftijd

Er zijn zoals hierboven gezegd dus geen harde regels voor schermtijd, maar er zijn wel wat algemene tips. Volgens onderzoek kunnen kinderen tot twee jaar beter nog helemaal geen schermtijd krijgen. Voor hun ontwikkeling is bewegen, spelen en genoeg slapen het beste, en daar heeft een scherm geen goede invloed op. Vanaf twee jaar kunnen kinderen steeds meer schermtijd aan, wat natuurlijk niet betekent dat zoveel schermtijd ook het beste is voor jouw kind. Deze richtlijnen kun je als uitgangspunt nemen:

  • 0 tot 2 jaar: geen scherm
  • 2 – 4 jaar: maximaal 30 minuten per dag
  • 4 – 6 jaar: maximaal 1 uur per dag (liefst 4 x 15 minuten)
  • 6 – 8 jaar: maximaal 1 uur per dag (liefst 2 x 30 minuten)
  • 8 – 10 jaar: maximaal 1 à 1,5 uur per dag
  • 10 – 12 jaar: maximaal 2 uur per dag
  • 12 jaar en ouder: maximaal 3 uur per dag

Lees meer: Onderzoeker: ‘Kinderen weghouden van beeldschermen is kindermishandeling’

Regels maken

Uit onderzoek blijkt dat wanneer ouders duidelijke regels hanteren én daarnaast geïnteresseerd en emotioneel ondersteunend zijn, hun kinderen opgroeien tot onafhankelijke, vriendelijke mensen. Wat wil je nog meer? Alleen maar streng zijn en strak regels hanteren, leidt juist tot meer teruggetrokken en minder sociale kinderen volgens de onderzoekers.

Advertentie

Maak dus afspraken (regels) over schermgedrag, leef ze na én toon interesse in wat je kind op het scherm doet. Met jonge kinderen (tot zes jaar) kun je vooral samen kijken en praten over wat hij ziet en doet op het scherm. Zo geef je hem ook emotionele ondersteuning. Oudere kinderen zullen vaker zonder ouders op het scherm bezig zijn. Ook dan is het belangrijk om afspraken te maken over wat hij op het scherm kijkt en doet, en hoe lang. Vraag je kind, voordat je regels gaat bepalen, eerst wat hij graag zou doen op het scherm en op welke momenten. Kijk of dat past bij jouw opvatting erover. Kinderen hebben vaak verrassende en verstandige ideeën, zonde als je dat over het hoofd ziet. En als je je kind betrekt bij het maken van regels, is de kans groter dat hij zich eraan houdt. Ook zal hij het waarderen als je interesse toont in wat hij doet door af en toe mee te kijken en vragen te stellen.

Wist je dat een ‘swipende’ peuter een kwartier minder lang slaapt?

Stoppen is lastig voor je kind

Het kan best een opgave zijn om je te houden aan de regels rond schermgebruik. Een kookwekker of timer kan helpen om de tijd bij te houden. Hou er rekening mee dat het na een game of andere spannende activiteit moeilijk voor je kind kan zijn om te stoppen. Dat heeft te maken met het stofje dopamine, dat vrijkomt in de hersenen tijdens het gamen of kijken naar video’s. Dopamine geeft je het gevoel dat je een beloning krijgt, waardoor je het steeds weer wilt ervaren. Als je kind stopt met gamen, en hij dat fijne gevoel dus niet meer krijgt, kan een woedeaanval het gevolg zijn.

Stoppen zonder drama

Vindt je kind het lastig om te stoppen, word dan niet meteen boos. Laat hem ook niet abrupt en à la minute het scherm uitzetten, maar kondig het aan: ‘Over vijf minuten is je schermtijd voorbij.’ Help hem vervolgens de overgang naar de ‘echte wereld’ te maken, door even mee te kijken met wat hij aan het doen is en daar vragen over te stellen. Door het gesprekje dat er zo ontstaat, komt je kind alvast een beetje los van het spel. Het is dan makkelijker om te zeggen dat het tijd is om te stoppen en zo lukt het waarschijnlijk zonder drama.

Pas de regels soms aan

Regels die niet goed werken, zijn waarschijnlijk geen goede regels (meer). En als je kind ouder wordt, wil hij waarschijnlijk andere video’s zien of uitdagender games spelen. Het is dus af en toe nodig om de afspraken over schermgebruik te veranderen. Bespreek met je kind wat de nieuwe regels worden en maak duidelijke nieuwe afspraken. Goed om te weten: regels versoepelen gaat makkelijker dan de teugels aantrekken. Geef dus niet te veel vrijheid in één keer, maar verander de regels in stapjes. Het kan helpen om de nieuwe afspraak op te schrijven en aan de muur te hangen. Dan kun je je kind erop wijzen als hij erover in discussie wil gaan.

Tip: Gamen: goed of slecht voor je kind?

Schermtijd en slechte ogen, de 20:20:2 methode

Lang naar een scherm turen is slecht voor de ogen. Behalve dat de ogen moe en geïrriteerd kunnen worden, kan het tot ernstige bijziendheid leiden. Het Oogfonds spreekt zelfs van een epidemie van bijziende kinderen en adviseert om kinderen regelmatig een korte pauze te laten nemen tijdens het ‘beeldschermen’.

Voor kinderen vanaf zes jaar is de 20:20:2-methode bedacht. Het werkt zo: na 20 minuten neemt je kind een korte pauze en kijkt hij 20 seconden in de verte om de ogen te ontspannen. Daarna kan hij weer 20 minuten naar een beeldscherm kijken. De 2 staat voor twee uur buitenspelen per dag, omdat daglicht bijziendheid helpt voorkomen. Verder is het belangrijk om minstens dertig centimeter afstand tot het scherm te houden .

Lees meer: Wanneer heeft je kind een bril nodig?

Schermtijd en slapen

Het blauwe licht van schermen verstoort de aanmaak van het slaaphormoon melatonine. Hierdoor valt je kind moeilijker in slaap en slaapt hij onrustiger. Ook is bekend dat de drukte in tv-programma’s of games de slaap en concentratie van kinderen kan verslechteren. Laat je kind daarom minimaal een uur voordat hij gaat slapen niet meer naar een scherm kijken.

Tips: omgaan met beeldschermtijd

Het kan best een uitdaging zijn om de schermtijd van je kind binnen de perken te houden. Daarom tot slot alle tips op een rij:

  1.  Maak duidelijke afspraken
    Tot je kind een jaar of zes, zeven is, bepaal jij hoeveel minuten schermtijd bij hem past. Is hij wat ouder, maak dan samen afspraken. Maak hierbij onderscheid tussen recreatieve schermtijd en tijd die hij nodig heeft om bijvoorbeeld iets op te zoeken voor school. Schrijf de afspraken op en wijs erop als je kind er onderuit probeert te komen.
  2. Wees consequent
    Of je de tijd nu bijhoudt via de spelcomputer, op je telefoon of met een kookwekker, zorg dat je weet hoe lang je kind met een beeldscherm bezig is. Houd hem aan de afspraak als de tijd om is.
  3. Pas de regels aan als ze niet werken
    Evalueer de regels zo nu en dan en stel ze bij zodat ze bij de leeftijd van je kind passen. Zo blijven jullie er ook over in gesprek.
  4. Waar en wanneer
    Naast een tijdslimiet kun je ook met je kind afspreken wanneer hij op een beeldscherm mag, bijvoorbeeld net na school of voor het eten. Zorg dat hij tot een jaar of twaalf bij jou in de buurt op een scherm zit, zodat je een beetje in de gaten kunt houden wat hij doet. Ziet hij iets engs? Praat erover. Wordt hij moe? Stimuleer hem om iets anders te gaan doen, zoals
  5. Zorg voor nuttige schermtijd
    Geef hem educatieve apps en spelletjes die passen bij zijn leeftijd. Ook zijn er genoeg leerzame kinderprogramma’s op de tablet of tv. Verliest je kind zijn aandacht, zet het dan uit. Laat het beeldscherm geen behang worden.
  6. Kijk samen
    Kijk tot je kind een jaar of acht is regelmatig mee of doe samen een online spelletje. Zo kun je met hem praten over wat hij ziet en dingen uitleggen als het nodig is. Het is ook leuk om te zien hoe handig je kind al is met een tablet, smartphone of computer.
  7. Let op je houding
    Toon oprechte interesse in het online gedrag van je kind, net zoals je vraagt naar zijn dag op school. Hoe was het gamen, wat zag hij op Tik Tok? Vindt hij een youtuber heel grappig, maar snap jij de lol niet? Probeer niet negatief te reageren. Dan vertelt hij je straks misschien niet meer wat hij online meemaakt, of gaat hij dingen stiekem kijken.
  8. Geef het goede voorbeeld
    Kinderen nemen het gedrag van hun ouders over. Leg je telefoon dus weg als je kind in de buurt is of tijdens het eten. En moet je er niet aan denken dat jouw kind straks zit te appen op de fiets? Doe het dan zelf ook niet.

Lees ook: Met dit simpele trucje krijg je je kind achter een beeldscherm vandaan (zonder drama!)

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Frederique Olland

Mediapedagoog

Frederique Olland is mediapedagoog, kindertherapeut en moeder van twee zoons. In haar eigen praktijk Bij Frederique werkt zij met kinderen, jongeren en hun ouders. Als expert bij Bureau Jeugd en Media verzorgt Frederique workshops en blogs over mediaopvoeding. Daarnaast is zij vrijwilliger bij De Kindertelefoon.

Redactioneel – offer – Buitenspelen is leuk!

HEMA

Buitenspelen is leuk!

Helemaal met het buitenspeelgoed van HEMA
Shop