Wat doet een orthoptist?
Een orthoptist onderzoekt en behandelt de ogen van kinderen tot twaalf jaar. Het woord orthoptie komt uit het Grieks en is een samenvoeging van ‘orthos’ (recht) en ‘opsis’ (zien). Je bezoekt deze specialist als je kind problemen ervaart met:
Dubbelzien
Oogbewegingsstoornissen
Bijziendheid
Verziendheid
Hoofdpijn- en/of leesklachten
Lees ook: Loensen: als je baby scheel kijkt
Hoe weet je of je kind een bril nodig heeft?
Jonge kinderen kunnen vaak nog niet goed aangeven dat ze wazig zien. Omdat de consultatiebureau-arts de ogen standaard controleert, is het belangrijk om geen afspraken over te slaan. Merk de arts iets op? Dan verwijst hij je door naar een orthoptist. Je kunt oogproblemen zelf herkennen aan het gedrag van je kind. Signalen dat je kind een bril nodig heeft, zijn:
Dicht voor de televisie of met de neus in een boek zitten.
Moeite met focussen.
Moeite met lezen of schrijven (en daardoor mogelijk minder goed presteren op school).
Regelmatig klagen over hoofdpijn.
Lees ook: Zo help je een kind met concentratieproblemen
Welke oogafwijkingen komen vaak voor bij kinderen?
De meest voorkomende oogafwijkingen bij kinderen zijn bijziendheid (myopie), verziendheid (hypermetropie) en een cilinderafwijking (astigmatisme). Je kind heeft een bril nodig als de ogen een afwijkende vorm hebben, waardoor het beeld niet goed terechtkomt aan de achterkant van het oog. Hierdoor ziet je kind niet scherp. Met een bril wordt dit gecorrigeerd.
De volgende afwijkingen zijn mogelijk:
Myopie (bijziend): Het zicht is in de verte slechter dan het zicht dichtbij. Bij deze afwijking is het oog in verhouding te lang. Het beeld komt niet precies op de achterkant van het oog terecht, maar ervoor. De bril die je kind nodig heeft, heeft een min-sterkte.
Hypermetropie (verziend): Het zicht dichtbij is slechter dan het zicht veraf. Bij deze afwijking is het oog in verhouding te kort. Het beeld komt erachter terecht. De bril die je kind nodig heeft, heeft een plus-sterkte.
Astigmatisme (cilinderafwijking): Het oog heeft een ovale vorm in plaats van een ronde vorm. Het beeld wordt hierdoor vervormd voor zowel veraf als dichtbij. De bril die je kind nodig heeft, krijgt een cilindersterkte.
Anisometropie: Er is een verschil van één punt of meer tussen beide ogen. De hersenen ontvangen een scherper en een waziger beeld. Hierdoor is er meer kans op een lui oog.
Lees meer: Dit zijn de meest voorkomende oogafwijkingen bij kinderen
Hoe test je thuis of je kind een bril nodig heeft?
Je kunt thuis testen of je kind een bril nodig heeft door de afstand tot de televisie stap voor stap te vergroten en te vragen wat hij ziet. Wil je een grove indicatie van het zicht van jouw kind? Voer dan deze twee simpele stappen uit:
- 1
Speel met de afstand: Laat je kind televisie kijken en vraag om te beschrijven wat hij ziet. Maak de afstand tussen je kind en de televisie steeds groter en blijf bij elke nieuwe positie vragen wat hij ziet.
- 2
Test beide ogen los van elkaar: Gaat het kijken met het linkeroog net zo goed als met het rechteroog? Test dit door om en om een oog te bedekken wanneer je kind focust op iets op korte afstand (de televisie) en op lange afstand (het einde van de straat).
Twijfel je na deze test? Maak dan een afspraak met een orthoptist.
Welke symptomen wijzen op een bril?
Dit kun je bijvoorbeeld merken aan het gedrag van je kind. Hij kan zich misschien minder goed concentreren of heeft meer moeite met lezen en schrijven. Je kind kan daardoor minder goed presteren op school. Je denkt niet zo snel aan oogproblemen, maar dit kan wel de oorzaak zijn. Ook als je kind dichter bij de televisie zit of klaagt over hoofdpijn kun je het beste een afspraak maken bij een orthoptist.
De mogelijke symptomen dat je kind een bril nodig heeft op een rij:
Moeite met focussen
Moeite met lezen en schrijven
Minder goede prestaties op school
Dichtbij televisie zitten
Hoofdpijn
Lees ook: Zo help je een kind met concentratieproblemen
Hoe werkt de oogtest op het consultatiebureau?
Op het consultatiebureau krijgt je kind op driejarige en vierjarige leeftijd een visusonderzoek om te controleren of hij goed kan zien. Het is belangrijk om afwijkingen vroegtijdig te signaleren.
Oogtest als je kind drie jaar is
Als je kind drie jaar is, wordt de gezichtsscherpte voor het eerst uitgebreid onderzocht. Dit verloopt zo:
Aan de muur hangt een grote kaart met plaatjes.
Je kind zit bij jou op schoot of mag zelf op een afstand van de kaart staan.
Met een speciale bril wordt één van de ogen afgedekt.
De arts of verpleegkundige wijst een plaatje aan.
Je kind zegt welk plaatje dat is of wijst het aan op een voorbeeldplaatje.
Daarna is het andere oog aan de beurt.
Oogtest als je kind vier jaar is
Als je kind vier jaar is, krijgt hij een vergelijkbare test, maar dan met andere plaatjes.
Aan de muur hangt een kaart met rondjes die aan één kant open zijn.
Je kind krijgt een rondje in de handen of een voorbeeldkaart met vier verschillende rondjes.
Met afgedekt oog moet je kind aangeven waar het rondje op de muur open is. Dit mag hij doen door het juiste rondje aan te wijzen, of de richting met zijn hand aan te geven.
Wat gebeurt er tijdens een oogonderzoek in het ziekenhuis?
Tijdens een uitgebreid oogonderzoek in het ziekenhuis controleert de orthoptist of oogarts de oogstand, de samenwerking tussen de ogen en de gezichtsscherpte. Vaak krijgt je kind druppels in de ogen. Deze druppels verwijden de pupil en veroorzaken tijdelijk een wazig beeld, zodat de arts de afwijking exact kan meten.
Tip: waarom een zonnebril zo belangrijk is voor kinderogen.
Waarom is een blauwlichtfilter bril nuttig voor beeldschermen?
Een beeldschermbril met blauwlichtfilter neutraliseert het blauwe licht van telefoons en tablets, wat helpt om vermoeide ogen en slaapproblemen bij je kind te voorkomen.
Kinderen worden van jongs af aan blootgesteld aan beeldschermen. Een teveel aan blauw licht kan klachten veroorzaken als branderige ogen, hoofdpijn en moeite met focussen. Ook blijkt uit onderzoek van het RIVM dat langdurig kijken naar schermen zorgt dat kinderen moeilijker in slaap vallen. Blauw licht remt namelijk de aanmaak van het slaaphormoon melatonine. Het gebruik van een bril met blauwlichtfilter blokkeert dit licht. De brilglazen zijn zelf niet gekleurd, maar geven een subtiele blauw-paarse gloed.
Dit doet een bril met blauwlichtfilter:
Neutraliseert/blokkeert blauw licht van beeldschermen
Vermindert lichtschittering
Brengt de ogen tot rust en zorgt dat je minder knijpt met je ogen
Zorgt voor een scherper contrast
Handig! Hier vind je verschillende merken computerbrillen met een blauwlichtfilter
Worden kinderen sneller bijziend door beeldschermen?
Ja, kinderen worden sneller bij- en slechtziend door langdurig van dichtbij naar een beeldscherm te kijken en te weinig buiten te komen. De afgelopen veertig jaar is het aantal mensen met bijziendheid in Nederland verdubbeld.
Hoe jonger kinderen zijn als ze bijziend worden, hoe ernstiger de bijziendheid later kan worden. Uit cijfers van het Oogfonds blijkt dat één op de drie kinderen met een bril van -6 of sterker, later ernstig slechtziend of blind wordt. Het Oogfonds adviseert ouders daarom de 20/20/2-regel: na 20 minuten dichtbij kijken (op een scherm of in een boek), moet je kind 20 seconden ver weg kijken, en minimaal 2 uur per dag buitenspelen.
Wat kost een bril voor een kind en wat wordt er vergoed?
De kosten van een kinderbril verschillen per opticien en montuur. Een bril voor je kind wordt standaard niet vergoed vanuit de basisverzekering, maar valt altijd onder jouw eigen aanvullende zorgverzekering. Bekijk de polisvoorwaarden goed om te ontdekken waar je recht op hebt.
Meer weten over de vergoeding van kinderbrillen? Expert zorgverzekeringen Bas Knopperts vertelt erover op Independer.
Waar moet je op letten bij het kopen van een kinderbril?
Kies bij een kinderbril altijd voor flexibele pootjes, een goede pasvorm en ontspiegelde glazen zodat de bril tegen een flinke stoot kan. Kinderen spelen en sporten volop. Let bij de aanschaf op deze punten:
Laat de glazen ontspiegelen. Hierdoor worden schitteringen verminderd.
Het montuur moet goed passen. De pasvorm is in verband met de beweeglijkheid van kinderen erg belangrijk.
Kies voor flexibele pootjes. Zo kan de bril meer klappen opvangen en staat hij minder snel scheef.
Bestaan er ook brillen voor baby’s?
Ja, er bestaan speciale babybrillen met een elastische band om het hoofd, zodat de bril goed blijft zitten en je baby hem niet zomaar af kan trekken. Baby's tot 3 maanden kunnen af en toe scheel kijken; dit is normaal. Doet je baby dit na 3 maanden nog steeds, neem dan contact op met een orthoptist. Maak ook direct een afspraak bij deze symptomen:
Trillende ogen of ogen die voortdurend 'heen en weer schieten'.
De pupil is niet pikzwart, maar heeft witte stippen of is helemaal wit.
De pupillen lichten niet rood op bij foto's met een flitser.
De pupillen zijn niet mooi rond, maar hebben een afwijkende vorm.
Voor baby’s die een bril nodig hebben, bestaan er speciale brillen met een bandje van elastiek voor om zijn hoofd. Op die manier blijft de bril goed zitten en kan hij de bril niet van zijn hoofd trekken.
Lees ook: Het gezichtsvermogen van je baby: wat ziet hij per maand?
Bronnen: Nederlandse Vereniging van Orthopisten, Oogfonds
