Waarom is brandveiligheid in huis zo belangrijk?
Rook- en koolmonoxidemelders waarschuwen je met een luid alarm direct bij brand of een koolmonoxidelek, waardoor jij en je gezin op tijd het huis kunnen verlaten. Op dit moment heeft slechts 68 procent van de Nederlanders rookmelders hangen, en het aantal huizen met een koolmonoxidemelder ligt nog veel lager.
Dat is levensgevaarlijk. Jaarlijks belanden er zo’n honderdvijftig mensen in het ziekenhuis door een koolmonoxidevergiftiging, en overlijden er gemiddeld elf personen. Ook jonge kinderen zijn hier slachtoffer van. Volgens expert kinderveiligheid Mieke Cotterink is het dan ook een absolute prioriteit om in huizen met jonge kinderen de juiste melders te plaatsen.
Wat is koolmonoxide (CO) ?
Koolmonoxide (CO) is een giftig, onzichtbaar en reukloos gas dat ontstaat bij de onvolledige verbranding van brandstoffen zoals gas, hout of olie.
Je ziet, ruikt of proeft het niet, maar het inademen ervan kan razendsnel levensgevaarlijke gevolgen hebben. Het gas komt bijvoorbeeld vrij bij een slecht werkende cv-ketel, geiser, gasfornuis of open haard. Vanwege de onzichtbaarheid wordt koolmonoxide ook wel de ultieme sluipmoordenaar genoemd.
Aan welke klachten herken je een koolmonoxidevergiftiging?
Koolmonoxide is heel gevaarlijk. Wanneer je het inademt, kan het ernstige lichamelijke gevolgen hebben. De eerste lichamelijke symptomen van een koolmonoxidevergiftiging lijken op een griepje. Denk aan:
lichte hoofdpijn
misselijkheid
overgeven
vermoeidheid, slaperig
verwardheid
versnelde hartslag.
Bij een hoge concentratie koolmonoxide treden er ernstige symptomen op. Zo kun je bewusteloos raken, in een coma belanden, hersenschade krijgen en je kunt er zelfs aan overlijden.
Ongeboren baby’s, kleuters, zwangere vrouwen, ouderen, mensen die lijden aan een chronische hartziekte, bloedarmoede of ademhalingsproblemen zijn extra gevoelig voor koolmonoxidevergiftiging.
Brandpreventie tip!
Wat zijn de oorzaken van een koolmonoxidelek?
Koolmonoxide ontstaat vaak door slecht onderhouden, verouderde of verkeerd geïnstalleerde cv-ketels, geisers of kachels.
Veel ouders met een nieuwe cv-installatie denken onterecht dat zij geen risico lopen. Ook een hypermoderne, maar verkeerd aangesloten cv-ketel kan koolmonoxide lekken. Zelfs een rookgasafvoer van de buren vlak bij jouw ventilatieopening brengt risico’s met zich mee. Hieronder de meest voorkomende oorzaken op een rij:verkeerd geïnstalleerde of slecht onderhouden cv-ketel, geiser of kachel.
Verkeerd geïnstalleerde of slecht onderhouden cv-ketel, geiser of kachel.
Verkeerde stookgewoontes: door de kachel of open haard als allesbrander te gebruiken, vervuilen de afvoerkanalen en stromen de gassen je huis in.
Gescheurde, losgekoppelde, verroeste of lekkende afvoerpijpen en schoorsteenkanalen.
Slecht onderhoud van de afvoerkanalen, waardoor ze verstoppen en verbrandingsgassen niet meer veilig naar buiten kunnen.
Hoe kun je koolmonoxidevergiftiging voorkomen?
Je voorkomt een vergiftiging door alle brandstofverbruikende apparatuur deskundig te laten installeren, jaarlijks te onderhouden en altijd goed te ventileren in huis.
Daarnaast is het simpelweg essentieel om goede melders op te hangen. Check dit lijstje om elk risico voor je gezin uit te sluiten:
Laat je cv-ketel, geiser of kachel altijd installeren én onderhouden door een erkend bedrijf.
Hang minstens één koolmonoxidemelder in de buurt van het apparaat en zorg ook voor een melder in de buurt van de slaapkamers.
Controleer jaarlijks of de koolmonoxidemelders én de rookmelders nog goed werken.
Zorg altijd voor voldoende ventilatie in huis.
Lees ook: Je huis kindveilig maken doe je met deze tips
Hoe werkt een koolmonoxidemelder?
Een koolmonoxidemelder controleert continu de lucht in huis en produceert een luid waarschuwingssignaal zodra de concentratie koolmonoxide (uitgedrukt in ppm) te hoog wordt.
In de melder zit een speciale gel met zwavelzuur. Bij een gevaarlijke hoeveelheid koolmonoxide treedt er een chemische reactie op die het alarm triggert. Er zijn helaas ook onveilige melders op de markt. Koop daarom alleen een melder met de norm NEN-EN 50291 op de verpakking en kies een exemplaar dat minimaal vijf tot tien jaar meegaat. Bekijk eventueel het overzicht met veilige melders van de Consumentenbond.
Is een combimelder (rook en koolmonoxide) handig?
Een combimelder is handig en bespaart installatiewerk, maar is alléén geschikt in de ruimte waar de bron (zoals de cv-ketel of kachel) hangt. Je bevestigt de combimelder daar aan het plafond.
In andere ruimtes, zoals de slaapkamers, moet je twee aparte melders ophangen. Omdat rook opstijgt, hang je een rookmelder aan het plafond. Koolmonoxide verspreidt zich juist gelijkmatig, waardoor je deze melder het beste op ‘ademhalingshoogte’ kunt hangen (bijvoorbeeld ter hoogte van je bed of de bank). Op Brandweer.nl vind je de exacte instructies voor het ophangen.
Tip: Melders moeten na een paar jaar vervangen worden. Zet daarom vóór je hem ophangt met een watervaste stift de aanschaf- en vervangingsdatum op de zijkant.
Wat moet je doen als het alarm van de melder afgaat?
Gaat het koolmonoxide-alarm af? Open direct alle deuren en ramen, verlaat met iedereen de ruimte en bel direct 112 als iemand ziekteverschijnselen vertoont.
Ga niet zelf rondkijken of het misschien vals alarm is. Breng je gezin in veiligheid en laat frisse lucht het werk doen. Vermeld aan de telefoon duidelijk dat het waarschijnlijk om koolmonoxidevergiftiging gaat.
Hoe vergroot je de verdere brandveiligheid in huis?
Naast het ophangen van rook- en koolmonoxidemelders, voorkom je ongelukken door lucifers, kaarsen en hete vloeistoffen strikt buiten het bereik van je kind te houden. Jonge kinderen overzien gevaar nog niet en kunnen zich sneller branden. Gebeurt er toch een ongelukje? Zorg dan dat je weet hoe je brandwonden het beste behandelt. Voor nog meer onmisbare tips over brandveiligheid en je kind kijk je op VeiligheidNL.
Bronnen: Brandweer Nederland, VeiligheidNL, Consumentenbond
