Waarom lopen kinderen sneller een brandwond op?
Kinderen hebben een veel dunnere huid dan volwassenen, waardoor ze sneller en dieper verbranden. Een hete glijbaan of een autostoel die in de brandende zon heeft gestaan, kan bij een kind al een serieuze brandwond veroorzaken.
Daarnaast ontwikkelen jonge kinderen zich razendsnel en kunnen ze vaak meer dan je denkt. Een dreumes die zich optrekt aan het kleed van de salontafel en hete koffie over zich heen krijgt, of een peuter die nét bij het snoer van de waterkoker kan. Ook een kleuter die helpt met koken raakt zo de hete pan aan. Van alle patiënten die jaarlijks in het ziekenhuis belanden met brandwonden, is een kwart tussen de nul en vier jaar oud. De meeste ongevallen gebeuren in en om het huis, en in 84 procent van de gevallen zijn de ouders er gewoon bij.
Buiten de deur is hitte niet het enige gevaar. Ook het sap van de berenklauw of chemische schoonmaakmiddelen kunnen pijnlijke wonden veroorzaken.
Welke gradaties brandwonden zijn er?
Er zijn verschillende gradaties in brandwonden. Hoe ernstig een brandwond is, hangt af van de grootte van de beschadigde plek, hoe lang de hitte op de huid heeft ingewerkt en de oorzaak van de verbranding. Brandwonden worden over het algemeen ingedeeld in drie gradaties:
Eerstegraads brandwonden (oppervlakkige brandwonden)
Tweedegraads brandwonden (gedeeltelijke brandwonden)
Derdegraads brandwonden (volledige brandwonden)
Lees ook: Zo behandel je snijwonden en schaafwonden
Wat is een eerstegraads brandwond?
De huid is rood, licht gezwollen en pijnlijk. Er zijn geen blaren of ontvellingen. Deze oppervlakkige wonden kun je vaak zelf behandelen en ze herstellen snel, meestal binnen enkele dagen. Als je kind is verbrand door de zon, heeft hij eerstegraads brandwonden.
Voorbeeld van eerstegraads brandwond arm.
Wat is een tweedegraads brandwond?
De huid is rood, gezwollen en pijnlijk en er zitten blaren op. Wanneer de blaren kapot zijn, ziet de wond er nat uit. Hoewel deze brandwonden vrij ernstig kunnen zijn, kunnen ze bij kleine verbrandingen al binnen twee weken herstellen. Bij grote tweedegraads brandwonden moet je met je kind naar het ziekenhuis.
Voorbeeld van tweedegraads brandwond hand en voet.
Wat is een derdegraads brandwond?
De huid is grauwwit (gekookt) of zwart (verkoold) en heeft de normale soepelheid verloren. De brandplek zelf is niet pijnlijk, de omgeving wel. Bij dit soort brandwonden moet je kind meteen naar het ziekenhuis. Het kan namelijk voorkomen dat je kind door het vocht- en zoutverlies dat met dit soort hevige brandwonden gepaard gaat, in een shock raakt. Ook is er een risico op infecties.
Voorbeeld van derdegraads brandwond.
Hoe behandel je een brandwond bij je kind?
Het allerbelangrijkste bij een brandwond is direct koelen met lauw, zacht stromend leidingwater voor 10 tot 20 minuten. Verwijder ondertussen kleding en de luier, maar laat vastgeplakte stof zitten.
Volgens EHBO-instructeur en medisch adviseur Raymon van der Spaan is snelle eerste hulp cruciaal om verdere schade te beperken. Volg altijd dit stappenplan:
- 1
Koel direct 10 tot 20 minuten: Gebruik lauw leidingwater en laat dit over of naast de wond stromen, zet de straal er niet hard en rechtstreeks op.
- 2
Trek kleding en de luier uit: Doe dit zo snel mogelijk tijdens het koelen. Let extra goed op luiers; deze houden hete vloeistoffen lang vast. Trek kleding die aan de wond vastzit absoluut niet los. Verwijder ook sieraden.
- 3
Voorkom afkoeling van je kind: Houd alleen de wond onder het water om onderkoeling van het hele lichaam te voorkomen. Doe je kind na het koelen eventueel een deken om.
- 4
Raak de wond niet aan: Smeer geen zalf of crème op de brandplek om infecties te voorkomen en zorg dat je kind er niet aan krabt.
- 5
Dek open wonden af: Gebruik vet gaas of huishoudfolie voor open wonden of blaren. Een droge rode plek hoef je niet af te dekken. Wikkel een grote wond losjes in een schone doek of laken.
- 6
Kijk hieronder in welke gevallen je de huisarts of 1-1-2 moet bellen. Doe dit sowieso bij open wonden, blaren en brandwonden veroorzaakt door chemische stoffen of elektriciteit.
Waarschuwing: kleding en luiers kunnen – vooral bij verbranding door hete vloeistoffen – warmte lang vasthouden. In contact met de huid kan dit ernstige brandwonden veroorzaken. Trek daarom ook altijd de luier van je kind uit als hij een hete vloeistof over zich heen heeft gekregen.
Wanneer bel je de dokter bij een brandwond?
Schakel altijd medische hulp in bij grote, diepe of open brandwonden, of wanneer de wond is veroorzaakt door chemicaliën of elektriciteit.
Bel 112 in deze situaties:
De wond kleurt geelwit, bruin of zwart (derdegraads).
De brandwond is groter dan vijf keer de hand van je kind.
De wond is veroorzaakt door een chemische stof of hoogspanning.
Je kind wordt benauwd, hees, gaat piepend ademen of wordt suf.
Bel de huisarts(enpost) in deze situaties:
Het slachtoffer is een baby.
Het gaat om een open, vochtige plek of blaar.
De brandwond is groter dan het handje van je kind.
De wond bevindt zich in het gezicht, op handen of voeten, rond een gewricht of bij de geslachtsdelen.
De plek wordt na enkele dagen roder, pijnlijker of er komt geelgroen vocht uit.
Je kind krijgt ziekteverschijnselen zoals koorts, braken of rillingen.
Je weet niet hoe je kind aan de brandwond komt.
Twijfel of onbekendheid over de tetanusvaccinatie van je kind.
Wat mag je niet doen bij een brandwond?
Er zijn een paar veelgemaakte fouten die een brandwond juist kunnen verergeren. Gebruik nooit ijskoud water om te koelen en smeer in de eerste instantie niets op de open wond.
EHBO-expert Raymon van der Spaan adviseert nadrukkelijk om de volgende dingen te vermijden:
Trek vastgeplakte kleding niet los: Dit trekt de huid mee. Houd de kleding nat en laat een arts ernaar kijken.
Smeer geen zalf: Gebruik in het begin geen (brand)zalf of crème, dit verhoogt de kans op infecties aanzienlijk.
Prik blaren niet door: Laat blaren altijd intact.
Geef je kind geen eten of drinken: Bij zware brandwonden is mogelijk een operatie nodig waarvoor je kind nuchter moet zijn.
Gebruik geen ijs: Koel uitsluitend met lauw water.
Ben je buiten en is er geen kraan in de buurt? Dompel de wond dan in een sloot of vijver (koelen is belangrijker dan infectiegevaar op dat moment). Is het water ijskoud? Maak dan een kledingstuk nat en leg dit op de wond.
Hoe voorkom je brandwonden bij je kind?
Je voorkomt brandwonden door hete voorwerpen en vloeistoffen altijd buiten het bereik van je kind te houden, zeker op momenten dat ze onverwachts bewegen of spelen.
Houd in en om het huis rekening met deze praktische veiligheidsregels:
Drink geen koffie of thee met je kind op schoot en gebruik bij voorkeur een afgesloten thermoskan.
Zet hete pannen, schalen en mokken ver weg van de rand van de tafel of het aanrecht.
Kook op de achterste gaspitten en draai de stelen van de pannen naar de muur. Gebruik indien mogelijk een fornuisrek.
Houd jonge kinderen uit de keuken tijdens het koken en pas op voor hete lucht die uit de oven ontsnapt.
Zorg dat snoeren van de waterkoker, het koffiezetapparaat en de frituurpan niet naar beneden hangen. Plak ze eventueel vast.
Gebruik altijd een badthermometer en een thermostaatkraan in de badkamer.
Berg lucifers, aanstekers en chemische schoonmaakmiddelen op in een afgesloten kast.
Hoe en hoelang moet je brandwonden koelen?
Het koelen van de huid is alleen zinvol tot drie uur na de verbranding.
Bij gebrek aan leidingwater kun je ook gebruikmaken van hydrogelverband of water uit een vijver of sloot voor het koelen van de brandwonden. Koelen is namelijk belangrijker dan het voorkomen van een infectie.
Trek bij verbranding door een hete vloeistof de luier van je kind zo snel mogelijk uit. Een luier houdt namelijk hete vloeistoffen vast.
Als de kleding van je kind vlam heeft gevat, kun je dit het beste blussen met lauw leidingwater. Bij brandende benzine moet je de vlammen doven met een kleed of met een brandblusser op waterbasis. Spuit nooit in het gezicht van je kind.
Bij gebrek aan water kun je je kind ook in een blusdeken of ander textiel wikkelen, zoals een jas of sprei. Let heel goed op dat het materiaal niet synthetisch is! Houd zijn hoofd vrij en sluit de deken goed af aan de hals, daarmee voorkom je dat de vlammen via de hals omhoog schieten.
Wat moet je doen bij brandwonden door giftige stoffen?
Chemische en giftige stoffen op de huid vereisen een net iets andere aanpak dan een hitteverbranding. Ze kunnen namelijk naast wonden ook vergiftigingsverschijnselen veroorzaken.
Zorg dat je jezelf beschermt (trek waar mogelijk handschoenen aan) en handel als volgt:
Spoel de giftige stof maximaal 45 minuten met veel lauw water van de huid af, liefst onder de douche. Voorkom dat het water met de stof over de rest van het lichaam stroomt.
Verwijder schoenen en sieraden direct, omdat de stof hieronder blijft zitten.
Maak kleding nat en verwijder het daarna voorzichtig.
Heeft je kind de stof ingeademd? Bel 112, breng je kind (indien veilig) naar de frisse lucht en laat hem halfzittend rusten, nooit plat liggen.
Bronnen: Nederlandse Brandwondenstichting, Thuisarts.nl, VeiligheidNL
