‘In mijn werk als kraamverzorgende zie ik dat moeders de lat vaak hoog voor zichzelf leggen. Borstvoeding kunnen geven is daarbij een veelvoorkomend onderwerp. Moeders lezen zich in en zetten alles op alles om borstvoeding te kunnen geven. Zeker als ze in hun omgeving horen: 'Je gaat toch wel borstvoeding geven, want dat is het beste voor je baby?'
Lees ook: Alles over borstvoeding: van de eerste keer aanleggen tot het veilig afbouwen
Hoge verwachtingen
De vrouw uit het gezin waar ik op dit moment kraam, staat er ook zo in: ze heeft hoge verwachtingen van zichzelf en wil koste wat kost borstvoeding geven. Ze is poliklinisch bevallen en heeft in het ziekenhuis al geoefend met aanleggen, maar het lukt niet goed. Ze heeft erg teruggetrokken tepels en de baby heeft moeite om de borst goed vast te pakken.
Als ik een aantal uur na haar bevalling bij haar op de stoep sta, begint ze direct te huilen. Ze vraagt: ‘Wat doe ik fout?’ Dat vind ik zo verdrietig, want ze doet helemaal niets fout. Ik zie al snel dat ze vooral behoefte heeft aan vertrouwen, dus we gaan samen oefenen.
Ik merk dat ze het spannend vindt om haar shirt uit te doen en haar borsten bloot te geven. Voor mij is dat dagelijkse kost, maar voor haar natuurlijk niet. Gelukkig voelt ze zich snel vertrouwd bij mij. Ze ziet dat ik haar niet kom vertellen wat ze allemaal fout doet, maar dat ik haar wil helpen.
Lees ook: Te weinig borstvoeding? Alles om je borstvoeding te stimuleren
Teruggetrokken tepels
Ik zie dat de baby wel een hap maakt, maar niet goed aan de tepel blijft hangen. Ik vertel haar dat een pasgeboren baby de eerste uren nog reserves heeft. Dat geeft haar wat rust. Ze kan het daardoor iets meer loslaten. Ik neem de baby over en laat de moeder slapen.
Later kijken we wat er gebeurt als we zachtjes in haar borst knijpen. Er komt direct melk uit. Daar maak ik me dus geen zorgen over. Ik adviseer haar om met de hand te kolven en de melk met een lepeltje aan de baby te geven. Zo komen we samen de eerste dag door.
Vingervoeden
De volgende dag drinkt de baby nog steeds nauwelijks aan de borst. We proberen een tepelhoedje, maar daar snapt de baby niets van. Bij een poging om aan te leggen zien we zelfs direct een bloeduitstorting op de tepel van de moeder. Ik stel voor om een kolf uit het ziekenhuis te halen, zodat we de baby gekolfde melk kunnen geven. We gebruiken die meteen. Er komt 2 milliliter uit en die geven we via vingervoeding.
We spreken af dat de moeder iedere 3 uur gaat kolven en dat we de melk via vingervoeding geven. Zo krijgt de baby in elk geval voeding binnen en kan hij blijven oefenen met zuigen. Moeder geeft aarzelend aan open te staan voor kunstvoeding, omdat ik haar vertel dat de baby behoorlijk kan afvallen. Ik neem ondertussen contact op met een lactatiekundige.
Als ik de volgende dag weer langskom, is er geen kunstvoeding gegeven. Hoewel de moeder steeds meer kolft, is de baby 7 procent afgevallen. Hij mag niet veel meer afvallen. Na een gesprek met de moeder besluit ze toch kunstvoeding te geven, samen met de gekolfde moedermelk.
Lees ook: Kolven: wanneer, hoe vaak en hoelang?
Zo min mogelijk kunstvoeding
Op dag 5 is de baby 100 gram aangekomen, voornamelijk door de moedermelk. De moeder geeft zo min mogelijk kunstvoeding, omdat ze liever borstvoeding wil geven. Het kolven gaat gelukkig steeds beter. Maar de nacht daarna is hels. De baby heeft honger. De moeder blijft het aan de borst proberen en het lijkt volgens haar redelijk goed te gaan. Je ziet hoe graag ze wil dat het lukt.
Op dag 6 komt eindelijk de lactatiekundige. Zij bevestigt wat ik al zie: de baby krijgt nog steeds te weinig binnen en dat is waarschijnlijk ook de reden dat hij zo overstuur is. Ze geeft de moeder goede tips om hem aan beide borsten aan te leggen, ook bij de enorm teruggetrokken tepel. Ze ziet daarnaast dat we tijdens het kolven te grote borstschelpen gebruiken, waardoor de moeder last krijgt van haar tepels. We stappen ook over van vingervoeden naar een flesje. De moeder kolft inmiddels steeds meer: ongeveer 30 milliliter.
Lees ook: Wat doet een lactatiekundige?
Toch gelukt
Na een week kraamzorg drinkt de baby uiteindelijk goed uit beide borsten. De kunstvoeding is niet meer nodig en het gaat goed met de baby. De vader helpt haar met de adviezen die ze van de lactatiekundige heeft gekregen. Dat stelt me echt gerust. Je ziet hoe hij haar helpt en hoe ze samen naar een oplossing zoeken.
Ik ben trots op de moeder dat ze heeft volgehouden zonder zichzelf helemaal te verliezen. Ze heeft gekozen voor rustmomenten door toch wat kunstvoeding aan te bieden, maar heeft niet opgegeven. En nu drinkt de baby goed aan beide borsten. Voor mij is het belangrijkste wat ik haar heb kunnen meegeven dat ze het niet fout doet, maar dat ze nog maar net moeder is geworden en alles aan het leren is. Het hoeft niet meteen perfect.'
Lees ook: Zeep maken of doneren: dit kun je óók doen met overgebleven moedermelk
Liefhebber van onze rubriek Kraamwerk? Eerder gepubliceerde Kraamwerken vind je in ons dossier. Liever op papier? Dat kan. De bijzonderste afleveringen zijn gebundeld in een boek.
