Wat is een mentaal sprongetje bij een baby?
Een sprongetje is een mentale groeispurt in de ontwikkeling van je baby. Je kind groeit niet alleen lichamelijk, maar de hersenen maken in korte tijd ook een enorme ontwikkeling door. Na zo’n mentale sprong neemt je baby de wereld op een heel andere manier waar en heeft hij nieuwe vaardigheden onder de knie.
Deze groeispurten vragen veel energie van je baby. Het verwerken van al die nieuwe prikkels is vermoeiend. Daardoor slaapt je baby vaak tijdelijk slechter, wil hij vaker drinken en zoekt hij meer lichamelijk contact. De snelle frustratie en vele huilbuien kunnen intensief zijn en je als ouder best onzeker maken. Bedenk dan altijd: het is een teken van vooruitgang.
Wanneer krijgt je baby te maken met sprongetjes?
Volgens de theorie uit de bestseller Oei, ik groei! (van pedagoog Hetty van de Rijt en gedragswetenschapper Frans Plooij) maken alle baby’s op voorspelbare momenten in hun leven een sprong door. In de eerste twee jaar gaat het in totaal om tien sprongen. Je berekent het moment van de sprong vanaf de uitgerekende datum, omdat de ontwikkeling van de hersenen al in de baarmoeder begint.
Dit zijn de tien sprongen volgens Oei, ik groei!:
Sprong 1: 4 weken
Sprong 2: 7 weken
Sprong 3: 11 weken
Sprong 4: 14 weken
Sprong 5: 22 weken
Sprong 6: 33 weken
Sprong 7: 41 weken
Sprong 8: 50 weken
Sprong 9: 59 weken
Sprong 10: 70 weken
Wetenschappelijk bewijs voor exact deze vaste momenten is er overigens niet. Dát baby’s grote ontwikkelingssprongen maken, staat vast, maar ieder kind volgt zijn eigen tempo. Maak je dus geen zorgen als jouw baby sneller of juist wat trager ontwikkelt dan dit schema aangeeft.
Lees ook: De ontwikkeling van je baby per week in het eerste jaar
Aan welke 3 symptomen herken je een mentale sprong?
Je herkent het begin van een mentale sprong vaak duidelijk aan een verandering in gedrag. Dit wordt ook wel de fase van de 3 H’s genoemd: je baby is opeens hangerig, huilerig en humeurig.
Hangerige baby: Je kind steekt continu zijn armen naar je uit en wil het liefst de hele dag gedragen worden. Het eetpatroon verandert vaak en de slaapjes zijn opeens veel korter (of juist ongewoon lang).
Huilerige baby: Je kind verveelt zich sneller en barst om het minste of geringste in huilen uit.
Humeurige baby: Gaan dingen niet precies zoals je baby of peuter het in zijn hoofd heeft? Dan slaat de stemming direct om. Oudere kinderen kunnen plotseling een intense driftbui krijgen.
Tijdens deze lastige eerste fase van de sprong lijkt de ontwikkeling van je baby soms even stil te staan. Je kind kan zelfs vaardigheden vergeten die hij kort daarvoor al beheerste. Daarna breekt de tweede fase aan, waarin de lucht opklaart en je kind plotseling allerlei nieuwe dingen laat zien.
Lees ook: Dit vertelt een baby je met zijn lichaamstaal
Hoelang duurt een sprong bij een baby?
Een mentale sprong is altijd tijdelijk en duurt variërend van een paar dagen tot enkele weken. Opeens is de groeispurt achter de rug en lijkt het bijna alsof je een ander kind terugkrijgt: ontspannen, vrolijk en klaar om zijn nieuwe talenten te showen.
Lees ook: Huilt je baby? Geef niet meteen de borst of fles
Hoe help je je baby tijdens een sprong?
Je helpt je baby het beste door veel geduld te hebben, troost te bieden en hem de veiligheid en geborgenheid te geven waar hij om vraagt. Vermijd onnodige prikkels, zoals een drukke supermarkt aan het einde van de dag, en zorg voor zoveel mogelijk rust en regelmaat.
Ouders van Nu-expert en kinderosteopaat Anne Kuilboer legt uit waarom die fysieke nabijheid zo belangrijk is: “Tijdens een mentale sprong ervaart een baby ontzettend veel nieuwe indrukken. Die overweldigende prikkels kunnen zorgen voor fysieke spanning in het kleine lijfje. Huid-op-huidcontact, dragen en wiegen helpen het zenuwstelsel te kalmeren.”
Investeer daarom in een fijne draagzak, leg je baby iets vaker aan als je borstvoeding geeft en neem vooral uitgebreid de tijd om met je baby te knuffelen.
Maken peuters ook sprongetjes door?
Ja, ook peuters maken flinke mentale sprongen door. Zeker tijdens de peuterpuberteit zet je kind een grote stap richting zelfstandigheid. Je kind zet zich tegen je af en wil alles zelf doen, maar weet nog niet goed dat er grenzen zijn. Zodra de werkelijkheid botst met zijn wil, leidt dit al snel tot boos en driftig gedrag.
Lees ook: Peuterpuberteit, over eigenwijs zijn en nee zeggen
Hoe ga je om met dwars gedrag en driftbuien?
De beste manier om met frustraties om te gaan, is kalm blijven, emoties benoemen en je kind alternatieven bieden in plaats van direct 'nee' te zeggen. Los niet direct alles voor hem op, maar laat hem zelf de ruimte om dingen uit te proberen. Lukt het hem uiteindelijk zelf, dan geeft dit een enorme boost aan zijn zelfvertrouwen.
Het is logisch dat je zelf ook weleens uit je slof schiet als je kind voor de zoveelste keer humeurig is. Probeer te achterhalen waar jouw eigen stress vandaan komt. Ben je bang voor het oordeel van anderen in de supermarkt? Of leg je de lat te hoog? Accepteer dat het soms simpelweg even onmachtig voelt voor jullie allebei, blijf consequent en schakel op tijd hulp in van je omgeving als de vermoeidheid toeslaat.
Lees ook: Dit kun je doen als je uit je vel dreigt te springen
Bron: Nederlands Jeugdinstituut (NJI)
