Gehoorbescherming

Gehoorbescherming voor je baby en kind

Samen met je kind naar een festival, de kermis of een andere plek waar harde muziek of ander geluid klinkt. Super leuk, maar het is wel belangrijk om de oren van je baby goed te beschermen. Gelukkig heb je tegenwoordig speciale gehoorbescherming voor baby’s en kleine kinderen.

Het belang van gehoorbescherming

Het is belangrijk om het gehoor van je kind te beschermen. Kinderen die minder goed kunnen horen, hebben vaak meer moeite met het leren van een taal en met het leren praten. Het is daarom belangrijk om je kind niet (te vaak en te lang) bloot te stellen aan harde muziek en harde geluiden. De decibellen vliegen je soms onverwacht om de oren, denk aan vuurwerk of geluidsinstallaties op festivals, kermissen, bij een carnavalsoptocht en op andere evenementen.

Kinderen luisteren ook steeds vaker via oordopjes naar muziek of naar de audio van films. Het volume op tien. En na verloop van tijd volgen de klachten: oorsuizen, gehoorverlies en concentratieproblemen. De oren van je kind zijn nog volop in ontwikkeling en kwetsbaar, met name de binnenoren. Als er eenmaal gehoorschade is, dan is hier niets meer aan te doen.

Hoe ontstaat schade

Het draait allemaal om de trilhaartjes in het binnenoor. Die zijn constant druk bezig met het verwerken van geluid, waar we bijna 24/7 mee te maken krijgen. Harde geluiden, vanaf 80 decibel, kunnen gehoorbeschadiging veroorzaken. Bij kinderoren is dat zelfs al eerder het geval. De trilhaartjes raken overbelast door de geluidsdruk en gaan kapot. Trilhaartjes gaan ook kapot als je te vaak of langdurig aan hard geluid wordt blootgesteld.

Het gevolg van beschadigde trilhaartjes: ze geven verkeerde signalen door aan de hersenen. Je hoort bijvoorbeeld een piep. Als er steeds meer trilhaartjes kapotgaan blijven er niet genoeg over om geluiden door te geven en word je langzaam slechthorend. Het continu horen van een piep of ruis heet tinnitus. Andere vormen van gehoorschade zijn overgevoeligheid voor geluid (hyperacusis), vervorming van geluid (distortie) en geluiden links en rechts verschillend waarnemen (diplacusis). Er kan een grote tijd zitten tussen het oplopen van gehoorschade door lawaai en er serieus last van krijgen. Soms duurt het wel 20 tot 30 jaar, maar als het zover is, is het vaak onomkeerbaar.

het-gehoor

Illustratie: dwarsdoorsnede van het oor (Bron: oorchirurg.nl).

Oorzaken gehoorschade

Baby’s, maar ook kinderen, lopen vooral gehoorschade op door omgevingsgeluiden. Natuurlijk hoef je je kind niet de hele dag tegen harde geluiden te beschermen door hem permanent gehoorbeschermers te laten dragen, maar het is wel goed om je hiervan bewust te zijn. Ga je met je kind naar een plek waar veel lawaai is of waar harde muziek of geluiden klinken, dan is een speciale gehoorbeschermer een goed idee. Dit is een soort koptelefoon die schadelijke en luide geluiden dempt.

Voor de allerkleinsten, maar zeker ook voor kinderen die je op je nek draagt, is gehoorbescherming noodzakelijk. Hoog boven het publiek wordt je kind namelijk meer blootgesteld aan het geluid.

Gehoorschade thuis

Ook thuis is het decibelgehalte vaak hoger dan je denkt: de televisie, de geluidsinstallatie, de iPad… En wat dacht je van speelgoed waar loeihard geluid uitkomt? Je kind vindt het misschien leuk, maar het is wetenschappelijk bewezen dat bepaald speelgoed voor gehoorschade kan zorgen. Denk aan de sirene van een speelgoedbrandweerwagen of een speelgoedtrompet. Vooral als je kind het product dicht bij het oor houdt kan gehoorschade ontstaan. Dat gebeurt niet na een keer, maar wel na een langere periode.

Het volume van geluidsapparatuur, zoals een mp3-speler, telefoon of iPod, is vaak niet begrensd. Wel geeft steeds meer apparatuur een melding dat lang gebruik een gehoorbeschadiging ten gevolge kan hebben. Soms zelfs herhaaldelijk tijdens het gebruik of wanneer je het volume aanpast. Maar jonge kinderen die nog niet kunnen lezen, begrijpen misschien deze boodschap niet. Het is nog niet zo dat bij een bepaald volume het geluid na een tijd automatisch wordt gepauzeerd.

Oudere kinderen kunnen gehoorschade oplopen omdat ze muziek luisteren of gamen met een koptelefoon op en met de volumeknop helemaal open of de televisie te hard zetten en dan ook nog dichtbij het apparaat gaan zitten.

Wanneer is een geluid te hard?

Geluiden vanaf 80 decibel kunnen bij volwassenen schadelijk zijn, maar bij kinderen is minder dan 80 dB al schadelijk. Kinderen hebben nog een nauwe gehoorgang, zodat de (lawaai)druk bij hen harder binnenkomt. Geluiden van 120 decibel kunnen je gehoor direct beschadigen.

Hoe schadelijk geluiden in de gevarenzone zijn hangt af van hoe vaak en hoe lang je er naar luistert. Een voorbeeld: geluid van 80 decibel dat gelijkstaat aan ‘schoolplein-geluid’ (zie tabel hieronder) kun je 8 uur per dag (of 40 uur per week) ‘veilig’ horen. Elke 3 decibel erbij is een verdubbeling van het geluid, waardoor 83 decibel nog maar 4 uur per dag (of 20 uur per week) veilig is. En 86 decibel nog maar 2 uur per dag (of 10 uur per week).

Geluid van 103 decibel kan je gehoor in minder dan 5 minuten beschadigen. Ter illustratie: de gemiddelde mp3-speler kan een maximaal volume van 105 decibel produceren.

decibel-tabel

Wil je zelf meten hoe hard het geluid is van bijvoorbeeld je televisie of een andere geluidsbron? Download een decibelapp, bijvoorbeeld SafeNoise of deciBel.

Soorten gehoorbeschermers

De speciale gehoorbeschermers voor baby’s en kinderen zijn online volop te koop. Ze dempen het geluid waardoor de kans op gehoorbeschadiging kleiner wordt. Ze zijn er in verschillende maten die passen bij de leeftijd van je kind. Zelfs voor echt kleine baby’s zijn er al gehoorbeschermers verkrijgbaar.

  1. Oorkappen met elastiek

    Deze zijn geschikt voor de allerkleinsten. Ze zijn lichtgewicht en eenvoudig met klittenband te verstellen. Door de elastische band zijn de oorkappen ook goed te gebruiken bij een baby die slaapt in een kinderwagen of draagdoek. Het elastiek loopt over het voorhoofd van de baby, zodat het geen druk geeft op de kwetsbare fontanel. Pas als je baby ouder is dan een jaar kun je gehoorbeschermers met een harde hoofdband gebruiken.

  2. Gehoorbeschermers

    Deze lijken nog het meeste op een koptelefoon en zijn geschikt voor peuters en schoolkinderen. Sommige zijn inklapbaar waardoor je ze makkelijk kunt meenemen. Let erop dat de gehoorbeschermers minimaal een demping hebben van 25 dB (bij 500Hz).

  3. Oordopjes met geluidsfilter

    Als je kind geen oorkappen op wil zijn er ook oordopjes met een geluidsfilter verkrijgbaar, voor kinderen vanaf drie of vier jaar. Ze dempen het geluid en voorkomen ook oorpijn bij drukverschil zoals in het vliegtuig. Oordopjes kun je overigens beter niet gebruiken voor baby’s of jonge kinderen. Deze beschermen minder goed en zijn niet geschikt voor kleine oren.

Gehoorbeschermers beschermen niet alleen tegen gehoorschade, maar dempen ook het geluid zodat je de prikkels voor je kind vermindert. Gehoorbeschermers worden dan ook steeds vaker in de klas gebruikt voor kinderen die moeite hebben om zich te concentreren.

Tips om het gehoor van je kind te beschermen

Een op de zes kinderen tussen 9 en 11 jaar kampt met een verminderd gehoor. En dat is nog voordat kinderen te maken krijgen met harde muziek op festivals en in discotheken. Wij zetten daarom nog eens op een rij hoe je de gevoelige oren van kinderen zoveel mogelijk beschermt.

  1. Let op het volume

    Houd het volume van de televisie, iPad of telefoon in de gaten als je kind hier iets op kijkt of een spelletje speelt. Maar hoe doe je dat precies?

    Kies een veilige muziekspeler
    Een veilige muziekspeler voldoet aan de Europese norm. Daarin is geregeld dat er standaard een volumebegrenzer van 85 decibel (dB) is ingeschakeld, het volume maximaal op 100 dB kan, en een waarschuwing verschijnt als je boven de 85 dB uitkomt.

    Kies een veilige koptelefoon
    Een veilige koptelefoon zit comfortabel en sluit de oren goed af. Je hoeft het volume dan niet harder te zetten om vervelend omgevingsgeluid te blokkeren. Nog beter: een geluidsdempende koptelefoon. Hier zit een handige geluidsbegrenzer in waardoor de kinderen nooit té hard geluid te horen krijgen.

  2. Controleer speelgoed

    Check het geluid van speelgoed. Maakt het voor jouw gevoel té hard geluid, gooi het dan weg of haal de batterijen eruit. Wat ook kan helpen: plakband over het luidsprekertje.

  3. Gebruik geen wattenstaafjes

    KNO-artsen roepen het al jaren: maak de oren van je kind niet schoon met wattenstaafjes. Dit kan namelijk het trommelvlies (permanent) beschadigen, waardoor gehoorbeschadiging kan ontstaan. Was de oren liever met warm water en een washandje.

  4. Verzorging oren

    Oorontstekingen liggen bij kinderen snel op de loer aangezien ze een kleinere gehoorgang hebben en dus kwetsbaarder voor infecties. Heeft je kind een oorontsteking en houdt deze lang aan, ga dan naar de huisarts. Een verwaarloosde oorontsteking kan in het ergste geval leiden tot gehoorproblemen. Met name als het gaat om een middenoorontsteking, dit is het gedeelte van het oor dat zich achter het trommelvlies bevindt.

  5. Gehoorbeschermers

    Ga je ergens naartoe met je kind waar hij (vermoedelijk) wordt blootgesteld aan harde geluiden, neem dan een gehoorbeschermer of oorkappen voor je kind mee.

Piep na het luisteren?

Klaagt je kind wel eens over het horen van een piep of ruis na het luisteren? Dat kan een teken zijn dat het gehoor al een kleine beschadiging heeft opgelopen. Als de piep vaker voorkomt of een aantal dagen aanhoudt, ga dan langs bij de huisarts.

Online gehoortest

Je kunt zelf je kind online testen hoe goed hij hoort met de Kinderhoortest. Deze test is geschikt voor kinderen van 6 tot 12 jaar.

Vruchtwater vangt geen decibellen op

Ga liever niet naar een concert of discotheek als je zwanger bent. Je buik dempt amper 5 decibel. Het gehoor van de baby, dat zich dan nog volop aan het ontwikkelen is, wordt algauw blootgesteld aan 100 decibel.

tip