Omgaan met zakgeld

Je kind leren omgaan met geld

Een belangrijke taak voor ouders is hun kind leren omgaan met geld. Maar hoe pak je dat het beste aan?

Financiële problemen voorkomen

Kinderen die al op jonge leeftijd leren hoe ze met geld moeten omgaan, komen later minder vaak in de financiële problemen. Dat schrijft het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Als jij en je partner je kind willen leren omgaan met geld, betekent dit onder andere dat je kind leert:

Advertentie
  • hoe hij met een vast bedrag in een bepaalde tijd moet omgaan.
  • dat hij keuzes moet maken in wat hij nodig heeft en wat hij graag wil hebben.

Consumenten die niet van hun ouders hebben geleerd met geld om te gaan, hebben later vaker betalingsproblemen (48%), betalingsachterstanden (61%) en moeite met rondkomen (64%). Dat blijkt uit een Nibud-rapport. Uit hetzelfde rapport blijkt dat 84% van de consumenten die als kind van hun ouders hebben geleerd met geld om te gaan, later vaak sparen.

Zakgeld

Als je kind zes jaar is, kan hij de verschillende munten en bankbiljetten herkennen. Dat is een goed moment om te beginnen met zakgeld. Door het krijgen van zakgeld leert hij spelenderwijs omgaan met geld.

Hoeveel zakgeld je geeft, is afhankelijk van hoeveel je zelf te besteden hebt en wat je kind van het zakgeld moet betalen. Is het alleen voor kleine dingen als snoep en speelgoed? Dan kan een (paar) euro in de week al voldoende zijn. Is je kind wat ouder en moet hij ook zelf cadeaus betalen? Dan is een hoger bedrag nodig. Door zelf over zakgeld te mogen beslissen, leert je kind de waarde van geld kennen. Dat is belangrijk voor later, want dan begrijpt hij dat hij iets groters kan kopen als hij het geld spaart.

Tips bij het geven van zakgeld

Met zakgeld leert je kind omgaan met een beperkt budget voor een bepaalde periode. Hij kan niet alles kopen, dus hij zal keuzes moeten maken. Hier volgen nog een paar tips bij het geven van zakgeld:

  1. Geef steeds hetzelfde bedrag op dezelfde dag van de week of maand.
  2. Spreek van tevoren af hoe lang je kind met het geld moet doen. Een week of een maand? Wijk daar niet van af.
  3. Geef duidelijk aan wat je kind wel en niet mag kopen van het zakgeld.
  4. Zakgeld is geen loon en ook geen middel om te straffen. Het is juist bedoeld om van te leren. Lees ook: Straffen van je kind, wat werkt wel en wat niet?
  5. Hier vind je hoeveel zakgeld je per leeftijd kunt geven.

Lees ook: Zelfstandigheid, dit kun je per leeftijd verwachten

Spaargeld verhogen

Je hoeft niet elk klusje dat je kind in huis doet te belonen. Dagelijkse klussen en karweitjes, zoals speelgoed opruimen, mag je best van hem verwachten zonder dat daar een beloning tegenover staat. Voor extra klussen kun je wel een beloning afspreken. Zo leert je kind met grotere bedragen omgaan.

Dit zijn geschikte huishoudelijke klusjes per leeftijd.

Sparen

Wil je dat je kind eens geen geld uitgeeft aan snoep, maar spaart voor iets groters en nuttigers? Praat daar dan samen over. Bepaal samen een spaardoel voor je kind. Je kunt hem stimuleren door hem elke week een vast bedrag te laten sparen. Een spaarpot kun je hierbij goed gebruiken. Het is voor je kind leuk om te zien hoe zijn geld steeds meer ‘groeit’. Dit motiveert hem om verder te sparen. Als je kind al wat ouder is, kun je samen een spaarrekening openen.

Kinderen hebben vaak weinig geduld, dus leg uit dat sparen tijd kost. Uiteindelijk zal het hem meer voldoening geven als hij eindelijk het bedrag bij elkaar heeft. Heeft je kind zijn spaardoel bereikt? Koop dan samen online of in de winkel wat hij zo graag wilde hebben.

Meer weten? Zo leer je je kind spelenderwijs sparen.

Spaarrekening

Als je kind net begint met sparen, geef dan contant geld. Geld moet op deze leeftijd zichtbaar zijn: zo ziet je kind dat geld ook op kan raken. Bovendien geeft het beter overzicht en meer controle. Geld op een spaarrekening is op deze leeftijd nog moeilijk te begrijpen. Pin af en toe wel waar hij bij is en laat op een afschrift (dit kan ook online) zien dat het bedrag van je rekening is afgeschreven. Veel kinderen zien een pinautomaat namelijk als een soort onuitputtelijke geldboom.

Lees meer: Spaarrekening kind, uit deze 3 typen kun je kiezen

Lenen

Op de basisschool komt het misschien nog niet zo snel voor, maar kinderen tussen de twaalf en achttien jaar vinden het normaal om geld te lenen. Het gaat meestal om kleine bedragen. Lenen is niet per se verkeerd en later krijgt je kind er misschien ook mee te maken: veel mensen hebben een bijvoorbeeld een studieschuld of hypotheek. Je kunt je kind al wel uitleggen dat verantwoord lenen betekent dat hij van tevoren goed moet bedenken hoe lang en hoeveel er uiteindelijk moet worden afbetaald.

Heb je het idee dat je kind steeds geld leent van andere kinderen? Spreek hem daarop aan en geef hem dan geen extra geld. Je kind zal moeten leren dat op ook echt op is. Praat er samen over als je kind echt niet uitkomt met het geld dat je elke week of maand geeft.

Tip: zo leer je een kind (meer) verantwoordelijkheid nemen.

Reclame is overal

Op televisie, social media, tussen YouTube-filmpjes door en ook in de video’s is steeds (sluik)reclame te zien. Leer je kind de verschillende vormen van reclame kennen. Praat over wat jullie zien en wat daarachter zit. Op deze manier leer je je kind dat niets gratis is en dat ze goed (rustig) moeten nadenken over wat ze écht willen kopen.

Lees meer: Onderzoek: ‘Veel kinderen hebben het niet door als influencers reclame maken.’

Goede organisatie

Als je kind nog maar net zakgeld krijgt, is het al goed om hem te leren hoe hij zijn geld goed bewaart. Bijvoorbeeld in zijn eigen portemonnee of een spaarpot. Is je kind rond de tien jaar, dan kun je hem online of via een app laten zien hoe hij de bij- en afschrijvingen kan checken. Heeft je kind een eigen pinpas? Ga samen eerst een paar keer pinnen, voordat je hem alleen op pad stuurt. Dit geldt ook voor de online aankopen die je kind kan doen.

Mobiel bankieren voor je kind

De meeste banken hebben ook een app. Denk bijvoorbeeld aan de ‘Mobiel bankieren app’ van ING. Die is beschikbaar voor kinderen vanaf acht jaar. Je kind leert hierdoor omgaan met digitaal geld. Met deze app kan je kind altijd en overal zelf zijn saldo en uitgaven checken, een spaardoel instellen, geld overboeken, geld terugvragen en mobiel betalen (dit is vanaf zestien jaar).

Jij kunt als ouder toezicht houden. Zo krijg jij een melding als je kind een uitgave doet boven een bepaald bedrag, als je kind geld krijgt bijgeschreven boven een bepaald bedrag of als je kind onder een bepaald saldo komt.

Fouten maken mag

Je wilt misschien voorkomen dat je kind een miskoop doet, maar leren omgaan met geld betekent ook dat je kind fouten mag maken. Het is juist leerzaam als je kind spijt krijgt van zijn aankoop. De volgende keer denkt hij beter na of hij iets wel of niet moet kopen.