Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

De zorg voor je kinderen na je overlijden

Geen leuk onderwerp om bij stil te staan, maar het is belangrijk om een regeling te treffen voor het geval dat jij en je partner allebei overlijden. Wie gaat er dan voor jullie kinderen zorgen en hoe leg je dit vast? En wat gebeurt er met ze als je geen testament hebt?

Zorg voor je kind in je testament

Meestal hebben getrouwde ouders van een minderjarig kind samen het ouderlijk gezag, en dat is vaak ook het geval bij gescheiden ouders. Voor ongetrouwde ouders moet het gezag worden geregeld. Als beide ouders het gezag hebben en één van hen overlijdt, houdt de ander het ouderlijk gezag. Als ook de andere ouder overlijdt, benoemt de rechter een voogd, mits je van tevoren zelf de voogdij hebt geregeld bij een notaris.

Advertentie

De kans is gelukkig klein dat jij en je partner allebei overlijden voordat jullie kind volwassen is. Maar stél, dan wil je natuurlijk dat je kind goed terechtkomt. Is er iemand in je familie of vriendenkring die je graag als voogd zou aanwijzen? Dan kun je dit dus bij de notaris vastleggen in een testament. Zo is voor iedereen, ook voor de rechter, duidelijk wie jij en je partner voor ogen hebben als beste verzorger voor jullie kind. Dit heet een voogdijregeling, maar wat doet een voogd vervolgens voor jullie kind?

Voogdij na overlijden

Als beide ouders overlijden en er een voogd is aangewezen, neemt die de verzorging en opvoeding van de (minderjarige) kinderen over. Behalve emotionele betrokkenheid en morele verplichtingen, legt de wet een voogd een heleboel taken, verantwoordelijkheden en beperkingen op. De voogd moet er niet alleen voor zorgen dat het kind eten, drinken, kleding en woonruimte krijgt (zijn dagelijkse levensbehoeften), hij (of zij natuurlijk) beslist ook over bijvoorbeeld de schoolkeuze, het geloof en medische behandelingen. Daarnaast beheert de voogd de financiën van het kind. Dat betekent ook dat hij zorgt voor het beheer van jouw erfenis ten behoeve van je kind.

Voogdijschap bespreken

Degene die jij aanwijst hoeft pas na jouw overlijden aan te geven of hij voogd wil zijn. Hij kan dus ook weigeren, bijvoorbeeld omdat hij wegens ziekte niet in staat is om voor je kinderen te zorgen. Daarom is het verstandig om een ‘reservevoogd’ in het testament te benoemen. Deze komt pas in aanmerking als de eerst aangewezen voogd niet kan of niet wil. Heb je iemand op het oog aan wie jij je kind zou toevertrouwen, dan is het uiteraard wel zo wijs om hem of haar dit te vragen voordat je het in je testament zet. Zo voorkom je dat diegene erdoor wordt overvallen, mocht het zover komen. Bovendien kan niet iedereen voogd worden, en een voogd heeft plichten, maar ook rechten. Goed om dit allemaal vooraf te bespreken.

Erfenis en bewind

Als je kind meerderjarig (achttien jaar) wordt, eindigt de voogdij. Je kind krijgt dan de beschikking over je erfenis. Vind je hem met achttien jaar te jong om de hele erfenis in handen te krijgen, dan kun je in het testament ook een bewindvoerder benoemen. Deze beheert dan de erfenis voor je kind, tot hij de leeftijd heeft bereikt waarop hij volgens je testament over de erfenis mag beschikken.

Heb je niets vastgelegd, dan beheert de voogd het geld tot je kind meerderjarig is. Stel je een bewindvoerder aan, dan kan die de erfenis nog langer beheren, bijvoorbeeld tot je kind 23 jaar is geworden. Ouders willen er op die manier voor zorgen dat de erfenis verstandig wordt gebruikt.

Bewindvoerder aanwijzen

Iedereen kan in principe bewindvoerder zijn, het beheren van een erfenis is geen dagtaak. Het is natuurlijk wel belangrijk dat hij of zij voldoende kennis heeft om met geld om te gaan. Het is daarnaast verstandig om ook een reserve-bewindvoerder aan te wijzen.

Wat regelmatig gebeurt, is dat de bewindvoerder wordt gekozen uit de familie van de moeder van het kind en de voogd uit die van de vader (of andersom). Dan is het direct informeel geregeld dat als jij en je partner allebei plotseling overlijden, beide families contact blijven houden met elkaar en met jullie kind.

Zowel de voogd als de bewindvoerder benoem je in een testament dat je door een notaris laat opstellen.

Wat als je geen testament hebt?

Overlijden beide ouders en is er geen testament opgemaakt? Of staat er niet in het testament wie er voor de kinderen moet zorgen? Dan wordt dit volgens de wet geregeld. Dat gebeurt ook als de voogd die in het testament staat de voogdij afwijst. Een rechter beslist dan wie de kinderen gaat opvoeden. Hiervoor wordt overlegd met familie en vrienden van de ouders. Wordt daaruit niet duidelijk wie er het beste voor het kind kan zorgen, of ontstaat er onenigheid, dan vraagt de rechter de Raad voor de Kinderbescherming om advies. Kan of wil niemand de voogdij op zich nemen, dan wijst de rechter het gezag over het kind toe aan een voogdij-organisatie. Die zoekt vervolgens een pleeggezin voor het kind. Een kind dat beide ouders is verloren, gun je een plek waar hij zich veilig en vertrouwd voelt. Al denk je liever niet aan dit scenario, tóch fijn als het goed is geregeld.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Ernst Loendersloot

Notaris

Ernst Loendersloot is senior kandidaat-notaris in Maastricht en werkt al bijna 25 jaar in het notariaat. Hij behandelt als notaris zaken waar je als (aanstaande) ouder mee te maken kunt krijgen. Bijvoorbeeld het samenlevingscontract en de voogdij.