Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Leerlingvolgsysteem, hoe werkt dat?

Op de basisschool worden de prestaties en voortgang van je kind bijgehouden in een leerlingvolgsysteem (LVS). Waarom gebeurt dat en hoe wordt bepaald hoe je kind het doet op school? Alles over het leerlingvolgsysteem.

Wat is een leerlingvolgsysteem?

Alle basisscholen in Nederland zijn verplicht om met een door de overheid goedgekeurd leerlingvolgsysteem (LVS) te werken. In dit systeem houdt de school de vorderingen van je kind bij. Dit laat niet alleen zien hoe je kind presteert op school, maar ook hoe zijn groep en de school als geheel presteren. De school gebruikt de informatie in het leerlingvolgsysteem voor het schoolrapport en het onderwijskundig rapport van je kind (zie verderop). In ieder geval het niveau van taal en rekenen moet worden bijgehouden. Dit gebeurt aan de hand van toetsen die je kind maakt, de zogenaamde LVS-toetsen. De resultaten daarvan komen in het leerlingvolgsysteem, maar de school kan hier ook andere informatie in opslaan die te maken heeft met hoe je kind het op school doet.

Advertentie

Toetsen voor kleuters?

Wanneer begint dat, het volgen van de leerlingen? Vanaf groep 1 worden de vorderingen van je kind bijgehouden, maar dat gebeurt lang niet altijd meteen door middel van toetsen: toetsen zijn de eerste twee jaar niet verplicht. In een leerlingvolgsysteem kunnen ook andere beoordelingen worden bijgehouden en scholen kiezen zelf welke toetsen ze laten maken en welke informatie ze opslaan. Vanaf augustus 2022 zijn er voor kleuters helemaal geen schoolse toetsen met opgaven meer. Alle scholen gaan de ontwikkeling van kinderen in groep 1 en 2 dan bijhouden door middel van observatie. Hier zijn speciale, goedgekeurde observatie-instrumenten voor gemaakt.

Verschillende leerlingvolgsystemen

De term Cito-toets kent bijna iedereen wel, de meeste basisscholen werken daarmee. Maar niet alle, want er zijn in totaal vier goedgekeurde leerlingvolgsystemen: Cito Volgsysteem, Boom-leerlingvolgsysteem, IEP-LVS en Dia-LVS. Ze werken allemaal een beetje anders. Zo heeft het Boom-leerlingvolgsysteem verwachtingstoetsen om inzicht te krijgen in de leermotivatie van een kind en wat een kind nodig heeft om alles uit zichzelf te halen wat erin zit. Bij IEP-LVS is er specifiek aandacht voor de sociaal-emotionele en creatieve ontwikkeling en de individuele talenten van kinderen. En Dia-LVS werkt met toetsen afgestemd op het eigen niveau van ieder kind. Op de websites van de leerlingvolgsystemen kun je precies lezen hoe ze werken. Elke school kiest zelf een systeem dat past bij hun visie en werkwijze.

Zo werkt Cito

Cito is het Centraal Instituut voor Toets Ontwikkeling. Deze organisatie ontwikkelt toetsen, examens en volgsystemen voor het onderwijs, om op een objectieve manier in beeld te krijgen hoe leerlingen presteren. Cito werd vijftig jaar geleden opgericht als overheidsorganisatie, met het doel om gelijke kansen in het onderwijs mogelijk te maken voor ieder kind. Sinds 1999 is Cito geen overheidsorganisatie meer, maar ze maken nog wel de centrale toetsen en examens voor de overheid.

Op basisscholen die werken met het leerlingvolgsysteem van Cito, maken de leerlingen over het algemeen vanaf groep 3 twee keer per jaar Cito-toetsen om te kijken wat hun niveau is in rekenen, lezen en spelling. Deze Cito-scores komen in het leerlingvolgsysteem en worden meegenomen in de rapporten van de kinderen, en uiteindelijk ook in het middelbareschooladvies dat de leerkracht geeft in groep 8. Dit advies hangt niet alleen af van de Cito-scores, maar van alle informatie over de leerling in het leerlingvolgsysteem én de visie van de leerkracht.

Hier lees je alles wat je moet weten over Cito-toetsen en Cito-scores.

Nieuw: Cito Leerling in beeld

Vanaf 2021 is er een vernieuwd Cito Volgsysteem: Leerling in beeld. Dit systeem is bedoeld voor de groepen 3 tot en met 8 en hierin is meer aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Alle leerlingen maken een korte basistoets en daarnaast zijn er verdiepende toetsen. De leerkrachten kiezen zelf wanneer ze de toetsen afnemen en dat kan zowel op papier als online – dit laatste afgestemd op het niveau van de leerling. In de weergave van de resultaten ligt de focus op groei én het laat zien hoe de leerling het doet vergeleken met het landelijk niveau. De inhoud van de toetsen wordt jaarlijks vernieuwd. In schooljaar 2021/2022 kunnen scholen dit nieuwe systeem gebruiken voor groep 3 tot en met 5, vanaf 2022 ook voor groep 6, 7 en 8.

Toetsen leerlingvolgsysteem: waarom?

Welk leerlingvolgsysteem de school van je kind ook gebruikt, de toetsen zijn altijd bedoeld om inzicht te krijgen in het niveau en de voortgang van je kind. Je kunt ze zien als referentiekader voor de leerkracht: heeft hij je kind inderdaad goed geobserveerd of juist over- of onderschat? Is de score van je kind ver boven of juist ver onder het gemiddelde, dan kan er op tijd actie worden ondernomen. De prestaties van je kind worden over het hele jaar bekeken. Als een score ineens heel slecht is, kan dat een indicatie zijn voor hoe het verder gaat met je kind. Samen met de leerkracht kijk je wat er aan de hand kan zijn en wat je kind nodig heeft om zich goed te ontwikkelen op school.

De scores die je kind haalt voor de toetsen zijn nooit het enige waarnaar een leerkracht kijkt. Een toets is een momentopname. Daarnaast doet de leerkracht voortdurend observaties en beoordelingen in de groep, die allemaal meespelen bij de beeldvorming van het kind. Er zijn steeds meer scholen die voor het rapport ook aan de kinderen zelf vragen hoe het met ze gaat op school.

Schoolrapporten

Een paar keer per jaar krijgt je kind een schoolrapport mee naar huis. Hoe vaak dit is, bepaalt de school, maar meestal drie keer per jaar. Het schoolrapport laat de stand van zaken zien: het is een verslag van hoe het de afgelopen tijd is gegaan met je kind en wat op basis daarvan te verwachten valt. Scholen mogen zelf bepalen wat ze precies in het rapport zetten. Vaak worden er scores gegeven voor de verschillende vakken, observaties van de leerkracht, een vragenlijst die het kind over zichzelf heeft ingevuld en de scores van de LVS-toetsen.

Onderwijskundig rapport (OKR)

Als je kind naar het voortgezet onderwijs gaat, of naar een andere basisschool, krijgt hij een onderwijskundig rapport (OKR) mee. Daarin beschrijft de school onder meer zijn resultaten, ontwikkeling, gedrag en verzuim, en eventueel of er extra ondersteuning nodig is. In groep 8 komen ook de scores van de eindtoets en het middelbareschooladvies in het OKR. Scholen zijn verplicht om ouders te informeren over de inhoud van het OKR en ouders mogen de school vragen om er opmerkingen aan toe te voegen.

Dyslexie of visuele handicap

Als je kind dyslectisch, blind of slechtziend is, zijn hulpmiddelen en aanpassingen mogelijk bij de toetsen voor het leerlingvolgsysteem. Je kind krijgt dan ook extra tijd om de toets te maken.

Oefentips

Het leerlingvolgsysteem volgt je kind zoals hij is. Hij hoeft niet extra te leren voor toetsen en het is belangrijk dat hij er geen prestatiedruk door ervaart. Blijkt dat wat extra oefenen met bepaalde vaardigheden fijn voor hem zou zijn, of wil je kind zich een beetje voorbereiden op een toets, dan kun je dat spelenderwijs doen. Bijvoorbeeld aan de hand van deze hulpjes:

Bronnen: Rijksoverheid,nl, Cito.nl, Boom LVS, IEP LVS, Dia LVS