Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Brandwonden behandelen, wat moet je wel en niet doen?

Een kop hete thee, een vuurkorf, een barbecue of een brandende kaars… Kinderen zijn zich nog niet bewust van het gevaar van hete voorwerpen en lopen daarom een groter risico op brandwonden. Lees hier hoe je die het beste kunt behandelen en voorkomen.

Van alle patiënten die jaarlijks in het ziekenhuis belanden met brandwonden, is een kwart tussen de nul en vier jaar oud. Deze kinderen hebben vaak brandwonden opgelopen door contact met hete vloeistoffen, zoals thee en koffie, of door contact met hete voorwerpen (kachel, verwarming, oven) en vuur.

Advertentie

Oorzaken

Kinderen ontwikkelen zich razendsnel en kunnen vaak al meer dan hun ouders denken. Een ongeluk zit daarom in een klein hoekje. Denk bijvoorbeeld aan een dreumes die zich probeert op te trekken aan het kleedje van de salontafel, en daarbij een kop hete thee over zich heen krijgt. Of een kleuter die haar moeder helpt bij het koken en daarbij haar hand verbrandt aan de elektrische kookplaat.

Maar ook buiten loopt je kind risico op verbranding, en dan niet alleen tijdens een vuurtje stoken. Het sap van de berenklauw bijvoorbeeld, dat vrijkomt bij kneuzing van het blad of de stengel, kan nare brandplekken veroorzaken. Maar ook chemische stoffen kunnen voor pijnlijke brandwonden zorgen.

Tip: Zorg dat je altijd een EHBO-set in huis hebt. Hier bestel je een klein EHBO-set, ook gemakkelijk voor kleine uitstapjes.

Wat voor brandwond?

Er zijn verschillende gradaties in brandwonden. Hoe ernstig een brandwond is, hangt af van de grootte van de beschadigde plek, de tijd dat de hitte op de huid heeft ingewerkt en de oorzaak van de verbranding. Brandwonden worden over het algemeen ingedeeld in drie groepen:

Advertentie
  • Eerstegraads brandwonden (oppervlakkige brandwonden)
  • Tweedegraads brandwonden (gedeeltelijke brandwonden)
  • Derdegraads brandwonden (volledige brandwonden)

Eerstegraads: oppervlakkige brandwonden

De huid is rood, licht gezwollen en pijnlijk. Er zijn geen blaren of ontvellingen. Deze oppervlakkige wonden kun je vaak zelf behandelen en ze herstellen snel, meestal binnen enkele dagen. Als je kind is verbrand door de zon, heeft hij eerstegraads brandwonden.

eerstegraads brandwond arm baby
Voorbeeld van eerstegraads brandwond arm.

Tweedegraads: gedeeltelijke brandwonden

De huid is rood, gezwollen en pijnlijk en er zitten blaren op. Wanneer de blaren kapot zijn, ziet de wond er nat uit. Hoewel deze brandwonden vrij ernstig kunnen zijn, kunnen ze bij kleine verbrandingen al binnen twee weken herstellen. Bij grote tweedegraads brandwonden moet je met je kind naar het ziekenhuis.


Voorbeeld van tweedegraads brandwond hand en voet.

Advertentie

Derdegraads: volledige brandwonden

De huid is grauwwit (gekookt) of zwart (verkoold) en heeft de normale soepelheid verloren. De brandplek zelf is niet pijnlijk, de omgeving wel. Bij dit soort brandwonden moet je kind meteen naar het ziekenhuis. Het kan namelijk voorkomen dat je kind door het vocht- en zoutverlies dat met dit soort hevige brandwonden gepaard gaat, in een shock raakt. Ook is er een risico op infecties.

derdegraads brandwond hand en arm kind
Voorbeeld van derdegraads brandwond.

Brandwonden behandelen

  1. Bel bij derdegraads brandwonden en bij twijfel altijd 1-1-2.
  2. Bel bij een eerstegraads brandwond de huisarts of huisartsenpost als een groot gedeelte van de huid gezwollen is en bij ziekteverschijnselen, zoals koude rillingen, koorts, misselijkheid, braken, hoofdpijn en hartkloppingen.
  3. Koel de brandwond minstens 10 minuten met bij voorkeur zacht stromend, lauw (!) leidingwater. Zorg dat de waterstraal nooit rechtstreeks op de wond komt, maar laat het water erlangs stromen. Het is essentieel dat het koelen in de eerste drie uur gebeurt.
  4. Belangrijk: doe zo snel mogelijk de kleding uit en vergeet bij kleine kinderen de luier niet.
  5. Hou je kind zo vast dat hij zelf niet aan de wonden kan komen, in verband met infectie en beschadiging van de brandwond.
  6. Dek na het koelen een tweede- en derdegraads brandwond af met niet-verklevend verband of een steriel kompres, of anders met een schone theedoek of stoffen servet/zakdoek. Blijf het verband nat houden om te koelen.
  7. Wikkel bij grotere oppervlakten een schone doek of laken losjes om de verbrande delen.
  8. Zorg ervoor dat blaren niet stuk gaan. Bescherm je kind tegen afkoelen, koel alleen met koud water als dat echt niet anders kan.

Waarschuwing: kleding en luiers kunnen – vooral bij verbranding door hete vloeistoffen, zoals thee – warmte lang vasthouden en in contact blijven met de huid en zo ernstige brandwonden veroorzaken.

Wat moet je niet doen?

  • Trek vastzittende kleding niet los. Dit geeft extra beschadigingen aan de huid. Hou vastzittende kleding nat.
  • Smeer niets op tweede- of derdegraads brandwonden, ook geen brandzalf. Dit geeft extra kans op infecties en maakt het beoordelen van de diepte van de brandwond door de arts erg moeilijk.
  • Raak de wonden niet aan. Prik brandblaren ook nooit door.
  • Laat je kind niet eten of drinken. Er bestaat een kans dat er een operatie nodig zal zijn waarvoor je kind nuchter moet zijn.
  • Gebruik geen koud water om grote brandwonden op de romp of het gezicht af te koelen. Dit kan zorgen voor een koudeshock. Dek dit soort wonden in plaats daarvan af met een speciaal brandwondverband (metalline-verband) of desnoods een schone linnen doek.
  • Leg geen ijs op de wond.

Voorkomen is beter

Je kunt brandwonden bij je kind voorkomen door goed te letten op de veiligheid in de omgeving, vooral tijdens risicosituaties. Denk bijvoorbeeld aan de volgende punten:

  • Drink geen koffie of thee met een kind op schoot.
  • Laat een (jong) kind niet in de keuken tijdens het koken.
  • Laat een kind niet alleen in bad of onder de douche.
  • Zet volle kopjes en kannen buiten bereik van kinderen.
  • Leg het snoer van de waterkoker en het koffiezetapparaat achter op het aanrecht en houd het snoer zo kort mogelijk (plak het eventueel vast met duct tape).
  • Kook zoveel mogelijk op de achterste pitten en draai de stelen van de pannen naar achteren.
  • Laat apparaten zoals een strijkbout of frituurpan nooit onbeheerd aan staan.
  • Gebruik een goed afgesloten thermoskan i.p.v. een thee- of koffiepot.
  • Gebruik een fornuisrekje, zodat kinderen niet aan de knoppen kunnen draaien.
  • Gebruik een badthermometer en een thermostaatkraan.

Wist je dat?

  • Het koelen van de huid is alleen zinvol tot drie uur na de verbranding.
  • Bij gebrek aan leidingwater kun je ook gebruik maken van hydrogel verband of water uit een vijver of sloot voor het koelen van de brandwonden. Koelen is namelijk belangrijker dan het voorkomen van een infectie.
  • Trek bij verbranding door een hete vloeistof de luier van je kind zo snel mogelijk uit. Een luier houdt namelijk hete vloeistoffen vast.
  • Als de kleding van je kind vlam heeft gevat, kun je dit het beste blussen met leidingwater. Bij brandende benzine moet je de vlammen doven met een kleed of met een brandblusser op waterbasis. Spuit nooit in het gezicht van je kind.
  • Bij gebrek aan water kun je je kind ook in een blusdeken, jas, trui, sprei of iets dergelijks van niet-synthetisch materiaal wikkelen. Hou zijn hoofd vrij en sluit de deken goed af aan de hals, daarmee voorkom je dat de vlammen via de hals omhoog schieten.

Giftige stoffen

Ook giftige stoffen op de huid kunnen brandwonden veroorzaken. Daarnaast kunnen ze vergiftingsverschijnselen tot gevolg hebben. Heeft je kind brandwonden door giftige stoffen? Volg dan de volgende stappen:

  • Bel 1-1-2 als je kind niet-alert, bewusteloos en/of benauwd is.
  • Bel ook 1-1-2 bij grote tweede- en derdegraads brandwonden.
  • Bel in andere gevallen de huisarts of huisartsenpost.
  • Probeer jezelf te beschermen met handschoenen die bestand zijn tegen de chemische stof.
  • Trek je schoenen uit en doe sieraden snel af, omdat daarin of daaronder extra lang contact met de giftige stof mogelijk is.
  • Maak vastzittende kleding nat en verwijder deze dan voorzichtig.
  • Spoel de giftige stof van de huid af met veel lauw water, bijvoorbeeld onder de douche; doe dit maximaal 45 minuten. Hoe eerder je kind onder de douche staat, hoe beter. Zorg dat de giftige stof zich niet over het lichaam verspreidt.
  • Ben je zelf ook in aanraking gekomen met de giftige stof? Spoel jezelf dan ook af.

Inademen giftige stoffen

Heeft je kind een giftige stof ingeademd? Volg dan de volgende stappen:

  • Bel 1-1-2 (ook voor de brandweer).
  • Blijf weg van de ruimte waar je een giftige stof in de lucht vermoedt.
  • Laat de deur open en hou verder afstand.
  • Breng als het kan je kind in de frisse lucht.
  • Laat je kind niet plat liggen, maar (half) zitten.

Video: zo behandel je een brandwond

Video: In samenwerking met het Oranje Kruis.
Ouders van Nu Voordeelpas

Wil jij besparen op baby- en kinderspullen, kleding, speelgoed en meer?

Dat kan met de Ouders van Nu Voordeelpas!
Shop met korting