oud en nieuw met kinderen

Oud en Nieuw: je kind wakker maken of niet?

Wat is wijsheid op oudejaarsavond: je kind langer laten opblijven, wakker maken om middernacht of lekker laten doorslapen? Wij vroegen het een aantal experts en wat blijkt, de meningen zijn nogal verdeeld.

Laten we dit voorop stellen: jij kunt zelf natuurlijk het beste beoordelen of je kind wakker kan blijven tot middernacht. Vanaf een bepaalde leeftijd zal hij dat vast graag willen, maar de kans is groot dat hij het (nog) niet volhoudt. Meestal is het vanaf een jaar of zeven, acht prima te doen, zonder gehuil en geruzie van moeheid.

Wakker maken?

Baby’s en peuters kun je beter laten slapen. Zolang kinderen nog niet oud genoeg zijn om te beseffen wat er gebeurt rond de jaarwisseling, is het verstandiger ze lekker in hun bed te laten doorslapen. Met een beetje geluk slapen ze door de vuurwerkknallen heen.

Als je kleuter nog niet de hele avond kan of wil opblijven, is er een alternatief: iets voor middernacht wakker maken. Maak er duidelijke afspraken over, samen met je kind. En begin op tijd met wakker maken, want als je kinderen uit hun diepe slaap haalt, kunnen ze misselijk en chagrijnig zijn. Dan willen ze misschien dat je ze laat slapen, maar is hun ‘kater’ de volgende ochtend des te groter. Want: je had het beloofd. Dus ook al ligt je kind om tien voor twaalf heerlijk te slapen, maak hem toch wakker als je dat hebt afgesproken.
Onderzoek: Zoveel slaap heeft je kind nodig

Belofte maakt schuld

Hans Koot, hoogleraar ontwikkelingspsychologie, vindt dat ouders het van hun kind moeten laten afhangen. Hij gaat daarbij wel uit van de basisschoolleeftijd. ‘Als ze bekaf zijn hebben ze er niks aan, maar als je belooft je kind wakker te maken rond middernacht, moet je dat ook echt doen. Want als je je woord niet houdt, is dat onrecht. Voor kinderen is dat het ergste wat er is.’ Volgens Koot heeft het ook met cultuur te maken: ‘Turkse, Marokkaanse, Antilliaanse en Surinaamse kinderen gaan bij feesten zelden eerder naar bed dan de ouders, of ze nou moe zijn of niet. Voor hen is het volstrekt normaal.’

Verstoord slaapritme

Ton Coenen, professor in de biologische psychologie en auteur van Het slapende brein, vindt dat je niet te veel moet rommelen met de slaaptijden van je kind, ook al is het feest. Hij vindt wakker maken of opblijven geen goed idee. ‘Het controlemechanisme van de slaap in je hersenen reageert op de biologische klok en maakt je lichaam klaar voor de slaap. Alles gaat dan een standje lager, zelfs je lichaamstemperatuur. Als je kind stress heeft, wordt dat proces verstoord. Datzelfde gebeurt als je hem langer laat opblijven dan normaal. En hij wordt er vaak niet gezelliger op.

Een uurtje of twee later naar bed vanwege een uitgebreid diner is geen probleem, maar zorg dat je kind dan wel meteen na het toetje in bed ligt. Dat is helemaal niet zo ongezond als veel mensen denken, het spijsverteringsproces doet het juist prima tijdens de slaap.’

Warme herinneringen aan oud en nieuw

Barbara Arbesser is pedagoog en heeft zelf warme herinneringen aan hoe zij als kind vlak voor twaalf uur uit bed werd gehaald: ‘Slaperig beseffen dat dit een belangrijk moment is en dat ik daarbij hoor. Daarom zeg ik: haal je kind er lekker bij!’

Kinderen als alibi

Pedagoog en onderzoeker Bas Levering heeft soms het idee dat de kinderen moeten opblijven omdat ze voor vaders het alibi zijn om vuurwerk af te steken. ‘De betekenis die de jaarwisseling voor volwassenen heeft – terugblikken op het afgelopen jaar, goede voornemens voor het komende jaar – heeft het voor kinderen niet. Tijdsbesef moet zich ontwikkelen, dat krijgen ze pas in de hoogste groepen van de basisschool. Maar ze vinden het natuurlijk wel een spannende, bijzondere avond. Ik zou ze niet in bed dwingen als ze er graag bij willen zijn.’
Veilig vuurwerk afsteken met je kinderen: handige tips

strikte bedtijd
Bedtijd voor kinderen

Trek je eigen plan

Kortom: allemaal verschillende richtlijnen en meningen. Maar bedenk je ook dat het meestal de simpele dingen zijn die uiteindelijk een fijne herinnering voor je kind worden. Zoals samen poedersuiker over de oliebollen strooien, een spelletje doen, liedjes zingen of een traditionele oudejaarsavond-familiefoto maken. En natuurlijk heel hard roepen: ‘Gelukkig nieuwjaar!’ Of dat nou om acht uur ’s avonds of om middernacht is. Wat als je kind bang is vuurwerk?

Bron: NRC