‘In Nederland leefden we een beetje in een ratrace. Sytze was veel aan het werk, ik was veel thuis met de kinderen. De weekenden zaten bijna altijd vol met verjaardagen, boodschappen en dingen die moesten. We waren het een beetje zat.
Al langer dachten we: willen we dit over vijf jaar nog op deze manier? We verlangden naar meer rust. Onze eigen agenda indelen, zowel werk als privé. Meer in de natuur leven, meer buiten zijn.
Emigreren naar Zweden
We hebben huizen bekeken in Drenthe en Friesland, maar daar liepen we tegen praktische dingen aan. En als je daar gaat wonen – drie uur bij je familie en vrienden vandaan – hoe vaak zie je elkaar dan nog? Dan kunnen we net zo goed naar het buitenland, vonden we.
We hebben ook gekeken naar Frankrijk of Italië, maar het onderwijssysteem daar vonden wij minder passend. In Zweden is het onderwijs heel goed. En we komen er al meer dan tien jaar, omdat vrienden van mijn ouders in Stockholm wonen. We kennen het land en de cultuur, maar erheen verhuizen is natuurlijk een tweede. We bedachten dat we het gewoon maar moesten doen, in ieder geval voor een jaar.
Lees ook: Spitsuur: ‘In ons boshuisje in Kroatië leven we met de natuur’
Rood houten huis
Sinds de zomer van 2025 wonen we in een rood, houten huis vlak bij Kalmar, in de regio Småland. Niet midden in het bos maar in een dorp, omdat we het belangrijk vinden dat de jongens lopend of fietsend naar school kunnen en vriendjes in de buurt hebben. Sytze kan als freelancer op afstand werken, ik ben veel bezig met ons vakantiehuis dat we gaan verhuren.
Noah speelt veel met het buurmeisje van zijn leeftijd. Ze gaan ook echt over het hekje naar elkaar toe, door de bosjes: net Jip en Janneke. Toen ik ze vanuit de keuken op de schommel onder de veranda zag zitten, kon ik bijna huilen van geluk. Als je zoiets groots onderneemt, zijn dat soort dingen goud.
Klas met 14 kinderen
Ik vond dat het meest spannende: hoe de kinderen het gaan vinden. In Nederland zat Noah in een klas met 29 kinderen, en kwam hij vaak overprikkeld en moe thuis. Nu gaat hij van 08.00 tot 13.00 uur naar school en zit hij in een klas van 14 kinderen. We merken dat hij gelukkiger is. Niet dat de school of de juf in Nederland niet goed was, maar je merkt dat het uitmaakt dat de juf hier meer tijd heeft voor ieder kind.
Lees ook: Mindfulnesstrainer weet de oplossing voor stress in het gezin, en die is makkelijker dan je denkt
En ze eten warm op school: hij heeft elke dag een heel buffet om uit te kiezen. Dat is keurig op z’n Zweeds geregeld. Ze moeten een kwartier in stilte eten, en ruimen daarna zelf alles op. Die duidelijkheid is goed voor Noah. In Nederland was hij vaak te afgeleid om zijn broodtrommel leeg te eten, hier eet hij elke dag wel twee of drie borden leeg.
Pippi Langkous-gehalte
De school is de oudste school van Zweden, het is een houten gebouw met veel charme. Sowieso heeft ons dorpje een hoog Pippi Langkous-gehalte. De kinderen spelen veel buiten, maar hebben natuurlijk ook de standaard schoollessen zoals spelling, taal en wiskunde.
Benjamin gaat een paar ochtenden naar de förskola, de voorschool, van 09.00 tot 13.00 uur. Dat is heel kleinschalig, soms zijn er vier juffen op zes kinderen. Luxe! Ook zij gaan veel naar buiten en eten warm op school. Je betaalt er bijna niks voor: drie ochtenden opvang per week kost hier bijna niets, inclusief eten.
Wat wel jammer is: kinderen mogen hier niet trakteren op hun verjaardag, en ouders worden weinig betrokken bij schoolactiviteiten. Zo zijn er geen voorlees- of luizenmoeders, en van Noah krijg ik nooit foto’s van activiteiten. In Nederland zijn ze wat dat betreft wel toegankelijker.
Genoeg te doen
De kinderen zijn om 13.00 uur klaar, dus ze zijn ook veel thuis. Dat vinden we niet erg. We kunnen lekker veel buitenspelen en aanrommelen. Ons dagelijks leven is nu anders verdeeld, meer fiftyfifty. ’s Ochtends hebben we vaak Zweedse les. Sytze werkt een dag als freelance communicatieadviseur en ik ga drie middagen naar ons vakantiehuis om te klussen. Als de verhuur start ga ik de boekingen doen en schoonmaken. Sytze wil nog wat meer gaan werken als zijn Zweedse lessen afgerond zijn.
We hebben een moestuin en in de zomer gaan we ook een tweedehandswinkel beginnen, een loppis in het Zweeds. We hebben ook al best veel vrienden gemaakt. Via de voorschool kennen we Duitse en Nederlandse gezinnen, dat is heel fijn. Onze Zweedse buren zijn ook heel aardig. We hebben het best wel druk – dat is niet helemaal de bedoeling, haha.
Minder gehaast
Het heeft tijd nodig om echt te vertragen. Ik vind het nog steeds lastig om een dag niks te doen, dat zit echt heel diep. Maar ik merk dat het goed is voor je hoofd om meer in de natuur te zijn. En het leven gaat langzamer. Je merkt het als je op straat rijdt: er is sowieso bijna nooit file hier, mensen zijn niet aan het bumperkleven.
Ook ouders die hun kinderen ’s ochtends naar de opvang brengen, zijn veel minder gehaast. Mensen maken zich niet zo druk. Rust nemen is heilig, net als familie. Het is hier niet gek als je om 15.00 uur op je werk zegt: ik ga bij voetbal kijken van m’n zoon.
Als je kind ziek is en je vrij moet nemen, krijg je gewoon doorbetaald. Ze zijn wel heel punctueel en productief, maar dat betekent niet dat je van 09.00 tot 17.00 aan één stuk door hoeft te werken. Je kunt juist beter zes uur werken en eerder naar huis gaan.
Lees ook: Prestatiedruk onder kleuters: ‘Onbewust nemen kinderen het gedrag van ouders heel snel over’
Gelijkwaardiger verdeeld
In Nederland werken we alsof we geen kinderen hebben, en zorgen we voor de kinderen alsof we geen werk hebben. Hier is de balans beter, en ook gelijkwaardiger tussen man en vrouw.
Dat komt voor een groot deel bij de overheid vandaan: zo duurt zwangerschapsverlof vijftien maanden. Daarvan moet de partner ook verplicht drie maanden opnemen.
Ver van familie
Het is lastig om ver van familie te wonen. Vooral bij verdrietige dingen wil je elkaar gewoon een knuffel geven. Binnenkort missen we een feestje, dat is jammer. Maar gelukkig zien we elkaar regelmatig. De opa’s en oma’s komen twee of drie keer per jaar hierheen, en zelf gaan we drie keer per jaar naar Nederland. Gelukkig zijn onze ouders nu nog gezond en mobiel. Maar wat als ze ziek worden? Daar denk ik weleens over na – maar dat is nu nog niet aan de hand.
Er zijn ook vriendschappen die inmiddels wat bekoeld zijn. In Nederland had ik het al druk met iedereen die je af en toe moet appen, en nu helemaal – omdat mensen vaak vragen hoe het is. Zoveel appen vind ik ook niet prettig, maar dat hoort er een beetje bij.
Min 10 graden
Deze winter hebben we veel sneeuw gehad, er lag 70 centimeter. Nu zien we voor het eerst in maanden weer gras. Van tevoren vond ik dat spannend, omdat ik last heb van een winterdip. Maar de zon scheen juist vaak – dan is het min 10, maar voelt het toch lekker.
Er was wel een tractor nodig om onze oprit sneeuwvrij te maken. Het land ligt hier niet op z’n gat, de bussen blijven gewoon rijden. We hebben er juist veel van genoten, veel gesleed en in de tuin gespeeld. De sneeuw in het bos was zo mooi.
Nette omgangsvormen
Laatst gingen we voor het eerst naar de bioscoop. Bij de ingang stonden bakken met snoep en chocola, en een QR-code erbij om te betalen. Alle kinderen gingen netjes in een rij staan en scanden eerlijk wat ze gepakt hebben. Ik wist niet wat ik zag: in Nederland zouden kinderen gaan dringen, en zouden er ook dingen verdwijnen.
Hier is het vertrouwen heel groot. Mensen doen hun deur en fiets niet op slot. Alsof je veertig jaar teruggaat in de tijd in een Nederlands dorp. Ik vind het een heel fijn idee dat onze jongens zo opgroeien, dat ze die omgangsvormen ook leren.
Zachter leven
Hier gaat het er veel zachter en gestructureerder aan toe. Noah kwam altijd helemaal ‘op’ uit school. Nu heeft hij nog energie over na schooltijd. We blijven vaak gewoon thuis of gaan iets leuks doen in de stad. Dat je die keuze hebt, en de rust ervoor, is heel fijn.’
