Geen ontslag vanwege zwangerschap
Zwangere werknemers worden wettelijk beschermd tegen ontslag. Dat geldt niet alleen in de eerste fase van je zwangerschap, maar ook:
Tijdens je zwangerschaps- en bevallingsverlof en gedurende zes weken daarna
Als je weer gaat werken: als je gebruik wilt maken van je recht op (onbetaald) ouderschapsverlof
Als je na je bevallingsverlof nog arbeidsongeschikt bent door ziekte als gevolg van je zwangerschap of bevalling
In al deze situaties mag je als zwangere werknemer dus niet ontslagen worden vanwege je zwangerschap. Je kunt nog wel op andere gronden ontslag krijgen. Neem meteen contact op met een juridisch adviseur als tijdens je zwangerschap, verlof of ziekte wegens zwangerschap je arbeidsovereenkomst wordt opgezegd. Neem je arbeidscontract en andere relevante informatie mee.
Wanneer kun je tóch ontslagen worden?
Een opzegverbod is niet hetzelfde als een ontslagverbod. Het opzegverbod geldt niet als het (onderdeel van het) bedrijf waar je werkt helemaal wordt opgeheven, behalve als je op dat moment al met zwangerschapsverlof bent. Opzegging is maar één van de manieren waarop een arbeidsovereenkomst kan eindigen.
In bepaalde gevallen kun je dus nog steeds ontslag krijgen als je zwanger bent. Bijvoorbeeld:
Je hebt een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd die van rechtswege afloopt tijdens je zwangerschap. In de overeenkomst was al afgesproken dat deze op die datum zou eindigen. Dat je intussen zwanger bent geworden verandert daar niets aan.
Je werkgever heeft een reden om je op staande voet te ontslaan.
Je werkt als uitzendkracht en in je uitzendovereenkomst is een uitzendbeding opgenomen. Het bedrijf waar je werkt kan bijvoorbeeld aanvoeren dat er geen werk meer is.
Ontslagvergunning
Zelfs als je werkgever al een ontslagvergunning van het UWV voor je heeft, kan hij je arbeidsovereenkomst niet opzeggen als je op dat moment zwanger bent. Dat kan alleen als je nog niet met zwangerschapsverlof bent en het ontslag te maken heeft met beëindiging van het hele bedrijf of het bedrijfsonderdeel waar je (grotendeels) werkt.
Ontslag door zwangerschap in arbeidscontract
Staat er in je arbeidsovereenkomst dat deze ‘van rechtswege’ eindigt als je zwanger wordt of moet bevallen? Dan is dat in strijd met de wet. Zulke bepalingen zijn altijd ongeldig.
Zwangerschapsverlof berekenen, zo doe je dat
Alle werkende vrouwen hebben recht op zwangerschapsverlof als ze een baby verwachten. Dit zijn een aantal vrije weken tot de bevalling waarin je wel gewoon je salaris ontvangt. Het kan zijn dat je minder loon uitbetaald krijgt dan je gewend bent omdat de werkgever enkel verplicht is om de WAZO uitkering die zij van het UWV ontvangen aan jou door te betalen. Ligt je loon boven het maximum dagloon dan kan het dus zo zijn dat je minder overgemaakt krijgt dan je gewend bent. De periode erna ben je gelukkig ook vrij: het bevallingsverlof gaat dan in. Het zwangerschapsverlof berekenen waar jij recht op hebt, is eenvoudig.
Zwangerschap melden bij werkgever
Je hoeft aan je werkgever niet te melden dat je zwanger bent. Het opzegverbod komt voort uit een Europese richtlijn, die ontslag tijdens zwangerschap of verlof verbiedt. Op dit verbod zijn geen uitzonderingen. Het geldt dus ook als je je zwangerschap niet gemeld hebt bij je sollicitatie.
Ook maakt het niet uit of je een arbeidscontract voor onbepaalde of bepaalde tijd hebt. Het opzegverbod geldt zelfs met terugwerkende kracht als je op het moment van opzegging zwanger was zonder het zelf al te weten. Natuurlijk moet je dat wél kunnen aantonen als je de opzegging wilt aanvechten.
Zwangerschap bewijzen
Vecht je de opzegging van je arbeidsovereenkomst aan omdat je zwanger bent? Dan kan je werkgever bewijs vragen. Daarvoor heb je een verklaring van je (huis)arts of verloskundige nodig. Als uit de verklaring blijkt dat je op het moment van de opzegging zwanger was, is het aan je werkgever om te bewijzen dat dit niet zo was. De bewijslast ligt dus niet bij jou!
Ontslag in proeftijd
Normaal kun je tijdens je proeftijd zonder opgaaf van redenen ontslagen worden, maar als je zwanger bent moet je hier alert op zijn. Proeftijd ontslag mag namelijk niet op grond van discriminerende gronden. Het is verboden om in een arbeidssituatie onderscheid te maken tussen mannen en vrouwen. Werkgevers geven natuurlijk niet gauw zwart op wit toe dat je zwangerschap de reden is van je ontslag. Ze geven dan een andere reden op om je tijdens je proeftijd te ontslaan.
Als je denkt dat je zwangerschap de echte reden is, kun je twee dingen doen:
Naar de rechter stappen. De rechter kan uit de feiten en omstandigheden afleiden dat je werkgever vermoedelijk een verboden onderscheid heeft gemaakt. Je werkgever moet dan bewijzen dat dit niet het geval is. Het bewijsvoordeel ligt dus bij jou.
Je kunt de College voor de Rechten van de Mens (CvRM) vragen om een oordeel. Een oordeel of aanbeveling van de CRvM is niet juridisch bindend, maar wordt in 85% van de gevallen opgevolgd. Legt je werkgever het oordeel naast zich neer, dan kun je alsnog naar de rechter. Die weegt het oordeel van de CRvM mee bij de uitspraak.
Als je in het gelijk wordt gesteld, kun je een schadevergoeding vorderen.
Werken als je zwanger bent
Het is fijn als je tot je zwangerschapsverlof zonder problemen door kunt werken. Hoe zorg je voor een gezonde werkomgeving?
Ontslag tijdens zwangerschap in strijd met opzegverbod
Word je tijdens je zwangerschap, verlof of ziekte wegens je zwangerschap ontslagen en vind je dat dit in strijd is met een opzegverbod? Dan kun je een beroep doen op de vernietigbaarheid van de opzegging. Dat wil zeggen dat de opzegging dan ongedaan wordt gemaakt.
Je kunt de nietigheid van de opzegging tot twee maanden na beëindiging van je arbeidsovereenkomst inroepen. Dat kun je het best schriftelijk en aangetekend doen. Door de opzegging nietig te verklaren loopt je arbeidsovereenkomst door. Dat betekent dat je werkgever je salaris moet doorbetalen. Maar ook dat je bereid en beschikbaar moet blijven voor je gebruikelijke werkzaamheden.
Meer weten?
Bij het Juridisch Loket kun je altijd terecht voor gratis advies over regels omtrent zwangerschap en over nog veel meer zaken. Je kunt bij het Juridisch Loket langskomen en je kunt het Juridisch Loket altijd bellen.
Bron: Juridischloket.nl