Wat houdt zwangerschaps- en bevallingsverlof in?
Zwangerschapsverlof is het verlof vóór je bevalling, en bevallingsverlof is de periode erna. Iedere zwangere vrouw die werkt of een uitkering ontvangt, heeft in totaal recht op minimaal zestien aaneengesloten weken verlof.
Tijdens deze verlofperiode ontvang je in de meeste gevallen je volledige salaris. In de volksmond gebruiken we de term ‘zwangerschapsverlof’ overigens vaak om de gehele aaneengesloten verlofperiode rondom de geboorte van de baby aan te duiden.
Hoe bereken je jouw zwangerschapsverlof?
Je berekent de start van je zwangerschapsverlof door exact vier tot zes weken terug te tellen vanaf de dag ná je uitgerekende datum.
Het verlof na de geboorte (het bevallingsverlof) duurt altijd minimaal tien weken. Neem je voorafgaand aan de bevalling minder dan zes weken op? Dan tel je het verschil simpelweg op bij het verlof ná de bevalling. Ga je bijvoorbeeld vier weken van tevoren met verlof, dan houd je na de bevalling nog twaalf weken over.
Lees ook: Hoeveel procent van je salaris krijg je bij zwangerschapsverlof? Zo is het geregeld
Wanneer laat je het zwangerschapsverlof het beste ingaan?
Je kiest de startdatum van je zwangerschapsverlof op basis van je fysieke gesteldheid en de behoefte aan rust voor de bevalling. Je kunt het verlof laten ingaan tussen de zes en vier weken voor je uitgerekende datum.
Langer doorwerken mag, maar vier weken is echt de absolute grens. Bedenk goed dat een baby zich al vanaf 37 weken kan aandienen. Laat je het verlof vier weken van tevoren ingaan, dan heb je in dat geval slechts één week om op adem te komen voordat je bevalt.
Bevallingsverlof berekenen
Naast zwangerschapsverlof vóór de bevalling, krijg je dus ook bevallingsverlof. Dat begint op de dag na je bevalling en duurt minimaal 10 weken. Iedere zwangere vrouw die werkt of een uitkering ontvangt, heeft in het totaal recht op 16 weken verlof.
Neem je tijdens je zwangerschapsverlof minder dan 6 weken op? Dan mag je het verschil optellen bij het bevallingsverlof. Ga je bijvoorbeeld 4 weken voor de uitgerekende datum met zwangerschapsverlof, dan tel je 2 weken op bij je bevallingsverlof. Je bevallingsverlof duurt dan in plaats van 10 weken 12 weken.
Lees ook: Zwangerschapsverlof, dit zijn je rechten
Wat gebeurt er als je baby eerder of later wordt geboren?
Bevalt je baby eerder dan de uitgerekende datum, dan tel je de gemiste dagen van je zwangerschapsverlof op bij je bevallingsverlof. Beval je later, dan worden de extra dagen tussen de uitgerekende datum en de geboorte juist bij je totale verlof opgeteld.
Stel dat je zes weken voor de uitgerekende datum stopt, maar je baby komt bij 39 weken ter wereld. Je had dan vijf weken verlof vooraf. Je krijgt vervolgens elf weken bevallingsverlof. Je totale verlof bedraagt altijd minimaal zestien weken. Bij een latere geboorte loopt je totale verlof simpelweg op, zodat je áltijd recht houdt op minimaal tien weken hersteltijd ná de bevalling.
Mag je het bevallingsverlof in delen opnemen?
Je mag het resterende bevallingsverlof gespreid opnemen na de eerste zes verplichte weken thuis. Dit resterende deel mag je verdelen over een periode van maximaal dertig weken.
Jurist arbeidsrecht Ferline van Laerhoven adviseert om deze flexibele opzet tijdig en in goed overleg met de werkgever te regelen. Je bent verplicht dit uiterlijk drie weken na de start van je bevallingsverlof aan te vragen. Let op: een werkgever mag dit verzoek weigeren indien het bedrijf hierdoor in ernstige planningsproblemen komt.
Lees ook: Zwangerschapsverlof, dit zijn je rechten
Hoe werkt het als je langer thuis wilt blijven na je verlof?
Je kunt direct na je bevallingsverlof aansluitend ouderschapsverlof opnemen om langer bij je baby te blijven. Iedere ouder heeft per kind recht op ouderschapsverlof voor een totaal van 26 keer het wekelijkse aantal werkuren.
Het opnemen van deze uren kan op twee manieren:
9 weken deels doorbetaald: Neem je het verlof op in het eerste levensjaar van je kind? Dan krijg je de eerste 9 weken voor 70% van je dagloon doorbetaald vanuit het UWV. Veel vrouwen plakken deze weken direct achter hun bevallingsverlof aan om langer fulltime thuis te kunnen zijn.
17 weken onbetaald: De overige 17 weken zijn wettelijk gezien onbetaald (tenzij er in jouw cao andere afspraken staan) en mag je flexibel opnemen tot de 8e verjaardag van je kind. Bijvoorbeeld door tijdelijk een dag in de week minder te werken (ouderschapsverlofdag).
Lees ook: Alles wat je moet weten over (betaald) ouderschapsverlof voor beide ouders
Krijg je extra verlof als je baby in het ziekenhuis ligt?
Het bevallingsverlof wordt verlengd indien je pasgeboren baby langer dan zeven dagen in het ziekenhuis moet blijven. De wettelijke verlenging van het verlof start pas na de eerste week ziekenhuisopname.
Afhankelijk van jullie specifieke situatie ontvang je dit extra verlof om de gemiste kraamtijd thuis in te halen, met een maximum van tien extra weken.
Lees ook: Wat is calamiteitenverlof en wanneer heb je er recht op?
Hoe bereken je het verlof bij een meerlingzwangerschap?
Ben je zwanger van twee of meer baby’s, dan heb je recht op twee tot vier weken extra zwangerschapsverlof. Je stopt dan acht tot tien weken voor de uitgerekende datum verplicht met werken.
Bij een meerling moet het verlof dus uiterlijk acht weken voor de bevallingsdatum ingaan. Het bevallingsverlof ná de geboorte blijft, net als bij één kind, staan op minimaal tien weken.
Wat zijn de regels rondom verlof bij een stilgeboorte?
Overlijdt je baby na de vierentwintigste week van de zwangerschap, dan behoud je het volledige wettelijke recht op zestien weken zwangerschaps- en bevallingsverlof.
Gebeurt het ondenkbare vóór deze grens van 24 weken? Wettelijk gezien heb je dan geen recht op dit specifieke verlof, maar in de praktijk melden ouders zich uiteraard ziek. Ga altijd in gesprek met je werkgever of bedrijfsarts om de juiste rust en ruimte te waarborgen.
Hoe werkt zwangerschapsverlof in het onderwijs?
Werk je in het onderwijs en valt je verlof tijdens een vastgestelde schoolvakantie, dan behoud je het recht op dit gemiste vakantieverlof.
Omdat schoolvakanties vaststaan en je deze niet zomaar kunt verplaatsen, mag je de overlappende verlofdagen op een later moment compenseren. Overleg deze inhaalmomenten wel tijdig met de directie.
Hoe regel je zwangerschapsverlof als ondernemer of met een uitkering?
Zzp’ers hebben recht op minimaal zestien weken ZEZ-uitkering (Zelfstandige en Zwanger-regeling) rondom de geboorte. Heb je een WW-, ziektewet- of WGA-uitkering via het UWV, dan duurt je verlof eveneens minimaal zestien weken.
In beide situaties laat je het verlof ingaan tussen de zes en vier weken vóór de uitgerekende bevallingsdatum. Je beslist zelf de exacte startdag. Lees hier meer over de ZEZ-uitkering.
Bronnen: Rijksoverheid.nl, UWV.nl
