fopspeen

Fopspeen kopen: wat is de beste speen voor je baby?

Een fopspeen bevredigt niet alleen de zuigbehoefte van je pasgeboren baby, lekker sabbelen op een speentje geeft ook troost en ontspanning. Wanneer geef je je kind een speen? En waar moet je op letten qua veiligheid? Met deze tips vind je de beste speen voor je baby.

Een fopspeen is een speen zonder fles en is bedoeld om de zuigbehoefte van je kind te bevredigen zonder hem drinken of voeding te geven. Alle baby’s worden geboren met een sterke zuigbehoefte. Hiermee traint je baby zijn mondspieren en het zuigen werkt kalmerend. Bij de ene baby is de zuigbehoefte sterker aanwezig dan bij de ander. Soms sabbelen baby’s in de buik al op hun duim. Drinken aan de borst of de fles is de eerste maanden vaak niet voldoende om de zuigbehoefte te bevredigen. Vandaar dat veel baby’s duimen of een speen krijgen.

Ook het ontspannende en troostende effect van een speen is een reden voor ouders om een fopspeen aan te schaffen. Het kalmeert en verlaagt de hartslag en bloeddruk van je baby. Als na zes maanden de zuigbehoefte van je kind afneemt, is het zuigen op een speen (of duim) een gewoonte geworden. 

Speen of duim?

Wel of geen speen? Hierover bestaat al jaren discussie en de adviezen lopen sterk uiteen. Een speentje heeft zowel voor- als nadelen en het verschilt per kind of een speen nodig is of niet. Wat wel vaststaat, is dat een fopspeen een goed alternatief is voor het zuigen op een duim of vingers. Sabbelen op een speen heeft minder gevolgen voor het gebit, de spraak en ademhaling. Je hebt zelf ook meer controle over het gebruik van de speen. Een speentje kun je afpakken en weggooien, de duim van je kind natuurlijk niet. Ofwel: een speentje is meestal makkelijker af te leren dan duimen. 

Dit zijn de 8 meest gestelde vragen over duimen.

Voordelen fopspeen

De voordelen van een speen op een rijtje:

  • Een fopspeen kan rust brengen bij zowel de baby als ouders. Vaak vallen kinderen met een speentje makkelijker in slaap.
  • Een speen biedt vaak troost bij buik- of darmkramp.
  • Met een speentje is de kans op duimen kleiner, een gewoonte die moeilijk is af te leren.
  • In het wiegendoodprotocol staat dat een speen belangrijk kan zijn in de strijd tegen wiegendood:
  1. Met een speentje in zijn mond, ligt een kind minder snel met zijn neus en mond op het matras.
  2. Met een fopspeen draaien kinderen minder vaak in bed, omdat het speentje anders in het gezicht drukt.
  3. Al zuigend worden de spieren in de mond en kaak gestimuleerd. Hierdoor komt de tong meer naar voren te staan, wat de luchtwegen vrijhoudt.
  4. Een kind dat op een speentje sabbelt, ademt door zijn neus. Hij zal minder snel onder de deken kruipen, omdat hij zijn neus wil vrijhouden. 

Wiegendood voorkomen? Deze 7 voorzorgsmaatregelen kun je treffen.

Nadelen fopspeen

  • Geef je borstvoeding? Dan kan het sabbelen op een fopspeen verwarrend zijn omdat dit een andere techniek vergt.
  • Veel baby’s krijgen bij het naar bed gaan een speentje in de mond. Gevolg is dat ouders er na verloop van tijd steeds ’s nachts uit moeten om de speen terug in de mond te stoppen. 

Tip: huilt je baby ’s nachts vaak om zijn speen. Probeer dan deze truc.

  • Kinderen die een speen krijgen, hebben later meer kans op spraakproblemen, zo blijkt uit onderzoek. Waarschijnlijk hangt dat samen met een afwijkende kaakstand. Als je kind op een speen zuigt, ligt zijn tong onderin de mond en ver naar voren. Dat kan bijvoorbeeld slissen veroorzaken. Bij peuters met een speen kan de mondmotoriek verslappen. Aangeraden wordt om de speen af te wennen voor de eerste verjaardag van je kind. 

Lees ook: Het advies van het consultatiebureau luidt ‘Na één jaar moet je de regel hanteren: overdag geen speen’

Fopspeen bij borstvoeding

Krijgt je baby borstvoeding? Dan is het advies om de eerste maand geen speen te geven. De borstvoeding moet dan nog op gang komen en je baby moet leren op de juiste manier aan de borst te zuigen. Sabbelen op een fopspeen kan dan verwarrend zijn, omdat dit een andere techniek vergt. Bovendien kan je baby vermoeid raken als hij te veel op een speen zuigt, met als mogelijk gevolg dat hij te weinig melk uit de borst drinkt.  

Fopspeen slecht voor tanden?

Zoals hierboven al uitgelegd, is duimen slechter voor de tanden dan een speen. Duimen duwt de boventanden naar voren, wat voor scheve tanden of een overbeet kan zorgen. Omdat een speen in het midden van de mond zit, is de kans op schade aan het gebit minder groot. Ook is een speentje zachter dan de duim, dus is er minder druk op tanden, kaken en het gehemelte. 

Tandartsen adviseren om voor de peutertijd het gebruik van een fopspeen te beperken. Vanaf vier jaar moet de speen echt weg om gebitsproblemen te voorkomen. 

Verschillende soorten fopspenen

Spenen zijn er in allerlei normale, gekke en grappige modellen. Maar belangrijker om naar te kijken zijn de vorm van de speen, de grootte en het materiaal. Grofweg gezegd zijn er twee type fopspenen te onderscheiden. De fysiologische (natural) fopspeen met een ronde top en de dental fopspeen met een platte, schuin aflopende vorm. 

Het verschil zit ‘m dus in de vorm van het zuiggedeelte. Welke speen je kiest maakt niet veel uit, het is maar net welke je kind het prettigst vindt. Wel belangrijk is dat je de juiste maat gebruikt voor de leeftijdsfase van je baby. 

  • Natural of Fysiologische fopspeen
    Dit is de meest bekende vorm fopspeen. Bij een fysiologische speen (ook wel kersvorm genoemd) is het zuiggedeelte rond en bol en lijkt het qua vorm op de tepel. Bij deze speen hoef je niet na te denken welke kant boven of onder moet. 

fysiologische fopspeen

Fysiologische fopspeen.

  • Dental fopspeen
    Bij een dental fopspeen is het zuiggedeelte wat gebogen en bedoeld om tegen het gehemelte te plaatsen. Deze vorm zorgt voor een goede stimulering van de tong- en kaakspieren. Omdat deze vorm nieuw is voor je kind, kan het zijn dat hij hem niet meteen accepteert. 

dental fopspeen

Dental fopspeen.

Leeftijdscategorie

Fopspenen zijn gemaakt voor verschillende leeftijdscategorieën. Je hebt speentjes voor newborns, baby’s van een half jaar, een jaar tot anderhalf jaar en zelfs voor peuters. Dit betekent dat je regelmatig de speen van je baby moet vervangen voor een nieuw exemplaar passend bij de leeftijd. Een te lange of te grote speen kan de huig van je baby raken waardoor hij moet kokhalzen. 

Prematuur fopspeen

Is je kind te vroeg geboren? Juist premature baby’s hebben een sterke zuigbehoefte, maar reguliere speentjes zijn vaak nog te zwaar en te groot. Prematuur fopspenen zijn lichter en kleiner. Zo heeft Difrax bijvoorbeeld newborn speentjes waarbij het schild en het zuiggedeelte zijn aangepast voor de allerkleinsten. 

Materiaalkeuze: rubber (latex) of siliconen

Naast vorm en grootte moet je ook letten op het materiaal van de speen. De meeste spenen zijn gemaakt van siliconen, maar je kunt ook voor een milieuvriendelijke speen kiezen. Deze zijn gemaakt van 100% natuurlijk rubber, zoals de Goldi fopspeen en Natursutten, die onder andere vrij zijn van weekmakers, parabenen en BPA. Deze spenen zijn overigens ook nog gemaakt uit één stuk, waardoor er geen vuil en bacteriën kunnen achterblijven in kieren of naden. 

Het voordeel van een siliconen speen is dat er geen allergie door kan ontstaan. Plus: een speen van siliconen is sterker. Rubber is soepeler, waardoor het nog net iets minder effect heeft op de tanden en kaken.  

BPA-vrij

Je kunt er tijdens je aankoop ook op letten of er ‘BPA-vrij’ of ‘Bisphenol A 0%’ op de verpakking staat. Dit is een synthetische stof die hetzelfde werkt als het hormoon oestrogeen. BPA is schadelijk en verstoort de natuurlijke hormoonbalans in het lichaam van je baby. Spenen die gemaakt zijn van natuurrubber zijn sowieso vrij van BPA.

Veiligheidstips: wanneer fopspeen vervangen?

Het is belangrijk om de fopspeen veilig te gebruiken. Controleer daarom de speentjes van je kind regelmatig op scheurtjes of bijtsporen. Dit doe je door hard aan het zuiggedeelte te trekken. Zijn er beschadigingen? Koop dan zo snel een nieuwe speen. 

Vervang sowieso een speentje om de zes weken. Net als flesspenen is het ook belangrijk om fopspenen af en toe uit te koken, sowieso na de aanschaf. Dit kun je tegelijk doen met het uitkoken van flessen. Ook kunnen de speentjes in een sterilisator.

Lees ook: Aflikken speentje beschermt mogelijk tegen allergieën bij baby’s

Lichtgevende fopspeen

Wordt je kind vaak midden in de nacht wakker omdat hij zijn speen kwijt is? Dan zijn speciale glow in the dark-spenen ideaal. Doordat deze fopspeen oplicht in het donker is hij makkelijk te vinden als je kind z’n speen midden in de nacht verliest.  Je hoeft geen lamp aan te doen, waardoor je kind sneller weer in slaap valt. Ook een fopspeenknuffeltje of fopspeendoekje vastknopen aan de speen, maakt dat je de speen sneller vindt.  

Tip: huilt jouw baby ook elke nacht om zijn speen? Probeer dan deze truc.

Tips voor kopen fopspeen

Op zoek naar een goede fopspeen voor je kind? Let dan hierop bij aanschaf:

  1. Juist maat: Kijk goed naar de leeftijdsindicatie op de verpakking. De lengte van het zuiggedeelte moet niet te lang zijn en niet te diep in de mond komen.
  2. Kwaliteit: Een speen wordt meestal veel gebruikt, dus het is belangrijk dat hij van goede kwaliteit is. Een kapotte speen verliest niet alleen zijn werking, maar is bovendien ook gevaarlijk voor je kind.  
  3. Materiaal: Kijk of het zuiggedeelte van de speen gemaakt is van natuurlijk rubber of siliconen. Wat de beste keuze is, verschilt per persoon. Ook kun je kijken naar een BPA-vrije speen. 
  4. Met of zonder ring: Een speen zonder ring is handig voor het slapen (comfortabeler), en eentje met ring voor buiten. Deze kun je ergens aan vastmaken met een speenkoord.  

Lees ook: 10 tips om te stoppen met de speen