Wat is grooming, en hoe ga je hier als ouder mee om?

Wat is grooming, en hoe ga je hier als ouder mee om?

Grooming is de term die wordt gebruikt voor digitaal kinderlokken: het online benaderen van kinderen voor seksueel contact. Maar wat houdt het precies in, en kun je je kind hier tegen beschermen?

Bij grooming legt een volwassene via internet contact met kinderen onder de 16 jaar, met als doel het maken van seksueel contact. Via de computer probeert de groomer kinderen te verleiden tot seksuele handelingen. Iemand dwingen tot het maken van seksueel getint beeldmateriaal is strafbaar wanneer het slachtoffer onder de 16 jaar oud is. Daders kunnen hier een celstraf of een boete voor krijgen.

Hoe gaat een groomer te werk?

De manier waarop een groomer te werk gaat, is volgens Jacqueline Kleijer (jeugdhulpverlener en gespecialiseerd in online veiligheid en seksuele grensoverschrijding) vergelijkbaar met de werkwijze van een ‘ouderwetse’ kinderlokker: ‘Vroeger gingen ze bij een speeltuin zitten, nu gaan ze naar de sites waar kinderen vaak actief zijn.’

Social media en online games

Groomers zoeken onder andere contact via populaire social media als Facebook, Twitter en Instagram, maar ook via de chatfunctie in online games als Habbo-hotel, Minecraft en Gosupermodel. Vaak gaan ze volgens een vast patroon te werk: ze doen zich voor als iemand van dezelfde leeftijd, om zo het vertrouwen van het kind te winnen. Het begint meestal met een luchtig gesprek. Ze plaatsen bijvoorbeeld een complimentje onder een foto op Instagram, en het eerste contact is gelegd. Vervolgens zetten ze het gesprek voort via bijvoorbeeld Facebook of Skype.

Bedreigen en chanteren

Kleijer: ‘Grooming is een proces dat vaak langere tijd duurt. Pas als er een vertrouwensband is ontstaan slaat de dader toe.’ Zo kan de groomer vragen aan het slachtoffer om een naaktfoto te sturen, of zich voor de webcam uit te kleden. Slachtoffers van grooming zijn vaak tussen de 11 en 15 jaar oud: ‘Dé leeftijd waarop kinderen nieuwsgierig zijn naar seksualiteit, en zo’n verzoek dus als ‘spannend’ kunnen ervaren,’ aldus Kleijer.

Zodra het kind echter aangeeft te willen stoppen, kan de groomer gaan dreigen met het verspreiden van de beelden. Het kind wordt in een moeilijke situatie geplaatst: enerzijds wil het aan de bel trekken, maar tegelijkertijd is er een gevoel van schaamte over de hele situatie. Dit zorgt ervoor dat veel kinderen uiteindelijk mond houden, uit angst voor de gevolgen.

Vroege voorlichting

Volgens Kleijer is het juist daarom zo belangrijk om de lijnen met je kind open te houden: ‘Zorg ervoor dat je kind goed is voorgelicht over seksualiteit. Eigenlijk moet je hier vanaf de kleuterschool al mee beginnen, door je kind bewust te maken van seksuele grenzen. Dus wat is normaal en wat niet? Maak je kind duidelijk dat wanneer iets niet fijn voelt, hij dit niet hoeft te doen.’

Kun je grooming voorkomen?

Helemaal voorkomen dat je kind het slachtoffer wordt van grooming is lastig, maar er zijn wel een aantal dingen die je als ouder kan doen om de kans te verkleinen:

    • Een strenge aanpak met allerlei regels werkt vaak averechts. Het belangrijkste is dat je een open houding naar je kind toe hebt, waarin alles bespreekbaar is. Maak je kind duidelijk dat hij bij een probleem altijd naar je toe kan komen.
    • Wanneer je kind dan met een probleem bij je komt, is het belangrijk dat je niet boos wordt of je kind bang maakt. Geef je kind het gevoel dat hij het juiste heeft gedaan. Bijvoorbeeld: ‘Wat goed dat je dit komt vertellen, we gaan er samen even naar kijken en erover praten.’ Je kind is serieus in zijn/haar online contacten. Het is belangrijk dat jij als ouder die gevoelens ook serieus neemt en een positieve of neutrale houding hebt. Vraag de wachtwoorden van je kind voor het geval dat er iets gebeurt.
    • Wees alert op signalen: trekt je kind zich bijvoorbeeld ineens vaak terug? Of brengt hij ineens veel tijd door op zijn computer, en klikt hij snel dingen weg wanneer je langs loopt? Luister altijd naar je onderbuikgevoel: als je het gevoel hebt dat er iets niet klopt, dan is dit ook vaak het geval.
    • Privacy-instellingen: Stel op social media de privacy-instellingen zo in dat onbekenden je kind geen bericht kunnen sturen en dat niet iedereen zijn/haar berichten en foto’s kan zien. Check bij een vriendschapsverzoek wat voor vrienden iemand heeft. Stel diegene een controlevraag, vraag bijvoorbeeld hoe de conrector heet als hij zegt dat hij op dezelfde school zit.
    • Het is lastig om ongewenste foto’s van internet te verwijderen. Voorkomen is beter. Als je per se een blootfoto wilt maken en versturen, zorg dan dat je gezicht er niet op staat.
    • Stel een ‘Google Alert’ in met de naam van je kind, zodat je een melding krijgt als die naam op een andere site opduikt. Om een Google Alert aan te maken, heb je een Google account nodig. Heb je die niet, dan kun je er één aanmaken via google.com. Ga daarna naar google.nl/alerts. Je komt direct op de pagina ‘meldingen’. Type daarna in het zoekveld ‘Een melding maken over…’ zoektermen waarover je meldingen wilt ontvangen, bijvoorbeeld de naam van je kind.

Afkortingen

Voor ouders is het goed om te weten wat deze afkortingen in online berichten betekenen:

GYPO = Get Your Pants Off
YWS = You Want Some?
GNOC = Get Naked On Cam
IWS =  I Want Sex
NIFOC = Naked In Front Of Camera
PAW = Parents Are Watching
PIR = Parents in Room
POS = Parents Over Shoulder

Nuttige websites

      • helpwanted.nl: op deze site vind je handleidingen om onwenselijke berichten, foto’s of video’s van social media of chatprogramma’s te verwijderen en praktische tips over hoe je digitaal bewijsmateriaal verzamelt. Helpwanted.nl spreekt kinderen zelf aan en is gelinkt aan Meldpunt Kinderporno.
      • Mijnkindonline.nl en mediaopvoeding.nl: hier vind je algemene tips voor ouders en docenten.
      • vraaghetdepolitie.nl: elke dinsdag- en donderdagavond kunnen jongeren chatten met de politie.
      • qpido.nl: hier kunnen tieners anoniem chatten met een medewerker over grooming of sexting (als seksueel getinte foto’s op het internet terecht zijn gekomen)

In dit filmpje van NCRV-programma Altijd Wat vind je meer informatie over grooming:

 Bron | Jacqueline Kleijer van Bureau Jeugd en Media, helpwanted.nl